Γράφει η Λιλή Καρακώστα
Πέρασε παγκόσμιο πόλεμο και εμφύλιο, πουλήθηκε στο εξωτερικό και αγοράστηκε ξανά για να επιστρέψει ακέραια στην Ελλάδα. Λατρεύτηκε με πάθος από χιλιάδες παιδιά-και όχι μόνο-και στη θέα της, μικροί και μεγάλοι πλημμυρίζουν από γλύκα, αναμνήσεις, ανεμελιά και χαμόγελα. Ο λόγος για την σοκολάτα ΙΟΝ, την πρώτη μας αγάπη και παντοτινή…
Το «δέσιμο» που έχουν οι Έλληνες καταναλωτές με τα προϊόντα της ΙΟΝ είναι βαθύ και μακροχρόνιο. Δύσκολα θα βρει κανείς σημερινό ενήλικα που να μην χαμογελάσει κρυφά στη θέα μιας σοκολάτας γάλακτος ή αμυγδάλου με το χαρακτηριστικό περιτύλιγμα που παραμένει το ίδιο εδώ και χρόνια. Δύσκολα θα ξεχάσει κάποιος τις καραμέλες Υγείας με γεύση λεμόνι ή πορτοκάλι ή τις παιδικές σοκοφρέτες Σαφάρι με τις συλλογή καρτών με εικόνες άγριων ζώων που αντάλλασσαν μεταξύ τους τα πιτσιρίκια της εποχής. Δύσκολα, θα λησμονήσει κανείς τα χατίρια που έκανε στη μαμά πηγαίνοντας «αναγκαστικά» επίσκεψη στις θείες με την υπόσχεση και μόνο μιας σοκολάτας ή τον «υποχρεωτικό» μεσημεριανό ύπνο των παιδικών μας χρόνων με την φράση «αν κοιμηθείς το μεσημέρι, θα σου πάρω σοκολάτα το απόγευμα….».
Στο Φάληρο το 1930…
Ας πάρουμε όμως τα πράγματα από την αρχή. Το ημερολόγιο γράφει 1930 και στο παραθαλάσσιο κοσμικό θέρετρο του Φαλήρου-ναι, έτσι λεγόταν τότε-μια παρέα φίλων απολάμβανε τον απογευματινό καφέ της με θέα θάλασσα. Και πάνω που συζητούσαν για τις επιχειρήσεις που δειλά δειλά έκαναν την εμφάνισή τους στην Ελλάδα, έφθασαν τα γλυκά στο τραπέζι του ζαχαροπλαστείου. Και μαζί έφθασε και η ιδέα της δημιουργίας μιας σοκολατοβιομηχανίας με έδρα το Φάληρο…
Η παρέα ενθουσιάζεται με την ιδέα-άλλωστε η σοκολάτα είναι τότε ιδιαίτερα της «μόδας» στα ευρωπαϊκά σαλόνια και αποτελεί ήδη μια ξενόφερτη συνήθεια που έχει ενθουσιάσει τους Έλληνες που αναζητούν μικρές στιγμές πολυτέλειας. Η απόφαση λαμβάνεται με ενθουσιασμό και έτσι ιδρύεται η ΙΟΝ με κάθε επισημότητα - το πρώτο καταστατικό της βρίσκεται στο ΦΕΚ 267 της 23ης Σεπτεμβρίου του 1930. Και ενώ πολλοί αναρωτιούνται τι σημαίνουν τα αρχικά ΙΟΝ, που αποτελούν πλέον το σήμα-κατατεθέν της εταιρίας, λίγοι γνωρίζουν πως ονομάστηκε έτσι από το «ίον το εύοσμο», τον μενεξέ.
Η παραγωγή στο εργοστάσιο του Φαλήρου και ξεκινά και παρόλο που οι καιροί για την Ελλάδα είναι δύσκολοι, οι δουλειές πηγαίνουν καλά. Το 1935, μόλις 5 χρόνια από την ίδρυσή της, η ΙΟΝ ενώνεται με μια άλλη σημαντική βιομηχανία της εποχής: τη NASKO, βιομηχανία παραγωγής καραμέλας και άλλων ζαχαρωτών την οποία είχαν οι επιχειρηματίες Νασιόπουλος και Κωτσιόπουλος (ΝΑS=Nασιόπουλος, KO=Κωτσιόπουλος).
Στο «τιμόνι» ο οραματιστής Κωτσιόπουλος
Στα επόμενα χρόνια, η ΙΟΝ αναπτύσσεται και περνά στον αποκλειστικό έλεγχο του Κωνσταντίνου Κωτσιόπουλου που εξαγοράζει το ποσοστό του συνέταιρού του. Ο Κωτσιόπουλος, ένας ικανότατος και εξαιρετικός επιχειρηματίας, δουλεύει με πείσμα και όρεξη προκειμένου να κάνει την ΙΟΝ, πρώτη βιομηχανία στη χώρα. Και το καταφέρνει.
Μετά τον δεύτερο παγκόσμιο πόλεμο η ΙΟΝ επεκτείνεται αποτελώντας μια βιομηχανία – πρότυπο που αναδύθηκε μέσα από τα ερείπια που άφησε πίσω του όχι μόνο ο παγκόσμιος αλλά και ο εμφύλιος πόλεμος.
ΙΟΝ Αμυγδάλου: Η γέννηση ενός θρύλου
Το 1947, η ΙΟΝ για πρώτη φορά δημιουργεί τη σοκολάτα γάλακτος με αμύγδαλα, τη γνωστή σε όλους ΙΟΝ ΑΜΥΓΔΑΛΟΥ. Το κλαδί της ανθισμένης μυγδαλιάς που χαρακτηρίζει τη συσκευασία της έγινε απόλυτο συνώνυμο στη συνείδηση των καταναλωτών με τη σοκολάτα αμυγδάλου και έκτοτε δεν άλλαξε ποτέ. Ένα προϊόν-θρύλος, που εδώ και χρόνια κυκλοφορεί στην ίδια συσκευασία και που αποτελεί αγαπημένη συνήθεια για γενιές και γενιές Ελλήνων.
Τα χρόνια περνούν, οι ευθύνες αυξάνονται και το «τιμόνι» της ΙΟΝ περνά στα χέρια του Γιάννη Κωτσιόπουλου, ανιψιού του Κωνσταντίνου στις αρχές της δεκαετίας του 1950. Εκείνος μαζί με τον στενό φίλο και συνεργάτη του Γιώργο Καρκαζή, οραματίζονται μια νέα εποχή για την ΙΟΝ που θα συμβαδίσει με την Ελλάδα που αλλάζει καθημερινά χωρίς όμως να χάσει το παραμικρό από την αυθεντικότητα και τον παραδοσιακό της χαρακτήρα.
Η ΙΟΝ στη νέα εποχή
Το 1970, ιδρύουν από κοινού την ΕΛΣΑ Λευκοσιδηρουργία, η οποία πουλήθηκε στα μέσα της πρώτης δεκαετίας του 2000 στην «Vogel & Noot Verpackungstechnik GmbH» ενώ μια σειρά από επιχειρηματικές δράσεις, όπως η απορρόφηση της NASKO, η απόκτηση των εταιριών ΙΝΤΕΡΙΑ ΑΕ και σοκολατοποία Mabel σε συνδυασμό με την επέκταση σε προϊόντα που γνώρισαν (και γνωρίζουν) τεράστια επιτυχία, όπως ΙΟΝ Αμυγδάλου, Break, Noisetta, Σοκοφρέτα ΙΟΝ και τόσα άλλα, οδηγούν την ΙΟΝ στην κατηγορία των ελληνικών βιομηχανιών που αποτελούν πρότυπο.
Η ΙΟΝ παρά την ασύγκριτη γεύση της και τους φανατικούς οπαδούς της, γνωρίζει καλά τη δύναμη της διαφήμισης και την χρησιμοποιεί προς όφελός της. Έτσι, στις δεκαετίες 1960-1970, στρέφεται ενεργά προς τη διαφήμιση, αρχικά της έντυπης και αργότερα της τηλεοπτικής, δημιουργώντας cult διαφημιστικές αφίσες που άφησαν εποχή. Το 1975, η ΙΟΝ επενδύει εκτός των συνόρων της Αττικής, με τη δημιουργία εργοστασίου παραγωγής γκοφρέτας στην Άρτα.
Το 1976, η ΙΟΝ δημιουργεί και λανσάρει για πρώτη φορά στην Ελλάδα σοκολατάκι με ένα ολόκληρο φουντούκι. Γεννιέται η NOISETTA, το πιο πετυχημένο σοκολατάκι της αγοράς, που μέχρι σήμερα παραμένει ο ηγέτης στον κλάδο του και την αμέσως επόμενη χρονιά, το 1977, η σοκοφρέτα της ΙΟΝ λανσάρεται στην αγορά και γίνεται η πιο αγαπητή γκοφρέτα στην Ελλάδα.To 1986, η σοκολατοβιομηχανία, λανσάρει την πρώτη τετράγωνη ελληνική σοκολάτα, την γνωστή BREAK, που γίνεται ανάρπαστη από τη νεολαία-και όχι μόνο-της εποχής.
Δέκα χρόνια «ξενιτιάς» της ΙΟΝ…
Δυο χρόνια μετά, το 1988, ένα μέρος των μετοχών (24,5%) που βρισκόταν εκτός ελέγχου των Κωτσιόπουλου και Καρκαζή, πουλήθηκε στη διεθνή σοκολατοποιία Kraft Jacobs Sushard (KJS), μητρική της σοκολατοποιίας «Παυλίδου» και θυγατρική της Philip Morris.
Όμως, η κίνηση αυτή δεν άρεσε ούτε τον Κωτσιόπουλο ούτε στον Καρκαζή. Άνθρωποι παθιασμένοι με την εταιρία και οι δύο και πιστοί στο ελληνικό επιχειρείν, αναζητούσαν τρόπους να πάρουν πίσω το «ξενιτεμένο» μερίδιο της εταιρίας τους. Και τα κατάφεραν το 1998, όταν μετά από σκληρές διαπραγματεύσεις, να αγόρασαν τις μετοχές της ΙΟΝ από την πανίσχυρη πολυεθνική που τις είχε αποκτήσει, προς μεγάλη έκπληξη της αγοράς που δεν πίστευε πως οι Έλληνες ιδιοκτήτες θα μπορούσαν να αντέξουν στην «πίεση» της Kraft Jacobs Sushard (KJS). Η εταιρία δεν έπρεπε να αλλάξει χέρια και κυρίως δεν έπρεπε να διαβεί τα σύνορα της χώρας, όπως πίστευαν οι βασικοί της μέτοχοι. Κάτι που πιστεύουν ακόμη και σήμερα παρά τις δεκάδες προτάσεις -με τα υπέρογκα ποσά να τις συνοδεύουν-που έχουν δεχθεί.
Η επέκταση στα Βαλκάνια και τα νέα προϊόντα
Τα χρόνια περνούν και η ανάπτυξη της ΙΟΝ είναι πρωτόγνωρη. Το 2001, η INTERIA A.E θυγατρική εταιρεία της ΙΟΝ Α.Ε, ιδρύει την ΙΝΤΕRΙΟΝ S.A, με έδρα το Konstinbrod, στη Σόφια της Βουλγαρίας. Η ΙΝΤΕRΙΟΝ S.A εξειδικεύεται στην παραγωγή της γνωστής σοκοπάστας Nucrema σε διάφορους τύπους. Παράλληλα, η εταιρεία διαθέτει ένα εκτεταμένο δίκτυο διανομής, για την πώληση των προϊόντων που παράγει αλλά και των προϊόντων της ΙΟΝ, το οποίο καλύπτει όλες τις περιοχές της Βουλγαρίας καθώς και γειτονικές χώρες των Βαλκανίων.
Αλλά η ΙΟΝ, δεν ξεχνά ποτέ τους Έλληνες φανατικούς οπαδούς της. Έτσι, το 2003, δημιουργεί την σοκολάτας υγείας με ολόκληρα φρέσκο-καβουρντισμένα –αμύγδαλα, τη νέα ΙΟΝ ΑΜΥΓΔΑΛΟΥ ΥΓΕΙΑΣ που κερδίζει αμέσως την αγάπη των καταναλωτών. Δύο χρόνια μετά, το 2005, εμπλουτίζει την γκάμα των προϊόντων της με δυο νέες σοκολάτες υγείας, τη σοκολάτα Υγείας ΙΟΝ και τη σοκολάτα Υγείας Φουντουκιού. Ταυτόχρονα, θέλοντας να συμβαδίσει με τις επιταγές της νέας εποχής, δημιουργεί εταιρικά sites ενισχύοντας τη διαδικτυακή της παρουσία αλλά και τους δεσμούς της με τις νεότερες γενιές.
Το 2006, συνεργάζεται με την βιομηχανία γάλακτος ΚΡΙ-ΚΡΙ και δημιουργεί 3 υπέροχες γεύσεις και μια πολυσυσκευασία με 8 mini απολαύσεις, που συνδυάζουν τη Σοκοφρέτα ΙΟΝ, την ΙΟΝ Αμυγδάλου και την ΙΟΝ Γάλακτος με το απολαυστικό παγωτό βανίλια ΚΡΙ-ΚΡΙ. Οι αναζητήσεις όμως στον λαβύρινθο της γεύσης, δεν σταματούν εδώ. Το 2007, δημιουργεί την ΙΟΝ Αμυγδάλου με 72% κακάο και ολόκληρα αμύγδαλα και το 2008, λανσάρει τις πρώτες σοκολάτες ΙΟΝ γάλακτος με γέμιση κρέμας φράουλας ή πραλίνας φουντουκιού με κροκάν. Ωστόσο, η ΙΟΝ γνωρίζει πως όσα χρόνια και αν περάσουν, η αγαπημένη σοκολάτα παραμένει σταθερή αξία στον χρόνο. Απλά οι γεύσεις αλλάζουν, εμπλουτίζονται ή προσαρμόζονται στη νέα εποχή. Έτσι, το 2012, παρουσιάζει νέες σοκολάτες γάλακτος με διάφορες γεύσεις, όπως με ολόκληρο αμύγδαλο, με γέμιση καραμέλας, με μπισκότο και με βάφλα ενώ έκτοτε αφουγκράζεται με ιδιαίτερη προσοχή τις ανάγκες και τις επιθυμίες των καταναλωτών για όλο και περισσότερες γεύσεις με «παραδοσιακή βάση».
Η ΙΟΝ σήμερα
Σήμερα, η ΙΟΝ, είναι μια εταιρία που δεν περιορίζεται στα «στενά» όρια της Ελλάδας.Μέσα από τις εξαγωγές της σε όλη την Ευρώπη, την Αυστραλία, την Κίνα, τις ΗΠΑ, την Ιαπωνία και τις χώρες του Αραβικού κόλπου, έχει δημιουργήσει φανατικούς φίλους σε όλο τον κόσμο.
Η εταιρία διαθέτει πλέον τρεις σύγχρονες μονάδες παραγωγής (Ν. Φάληρο, Άρτα και Μαρκόπουλο Αττικής) ενώ οι εργαζόμενοί της ξεπερνούν τους 970. Ο κύκλος εργασιών της αγγίζει τα 105 εκατομμύρια ευρώ και κατατάσσεται μεταξύ των 60 μεγαλύτερων βιομηχανιών στην Ελλάδα ενώ αποτελεί μια εταιρία 100% ελληνικών συμφερόντων.
Όταν μια εταιρία «μιλά» στην καρδιά μας
Σε μια Ελλάδα που αλλάζει καθημερινά, με την κατανάλωση να αποτελεί πλέον ένα δύσκολο «στοίχημα» για τους επιχειρηματίες, η ΙΟΝ, αποτελεί σταθερή αξία, αδιαμφισβήτητη στον χρόνο. Και αυτό οφείλεται κατά κύριο λόγο στην προσωπικότητα των μετόχων της, του Γιάννη Κωτσιόπουλου και του Γεώργιου Καρκαζή. Άνθρωπος χαμηλού προφίλ ο Κωτσιόπουλος, που δεν αγαπά καθόλου την προβολή και την επίδειξη πλούτου, έχει αφήσει εποχή για την εργατικότητά του. Δεν είναι λίγες οι φορές που η πρώτη βάρδια εργατών τον έβρισκε στο γραφείο του τα χαράματα ενώ στην ίδια θέση τον συναντούσε και ο νυχτοφύλακας…Λάτρης της υψηλής ποιότητας -και όχι της χαμηλής τιμής, ο Κωτσιόπουλος πιστεύει πως το χρήμα δεν αποτελεί πρωταρχική αξία, δίνοντας προτεραιότητα στον άνθρωπο. Κάτι που συμμερίζεται απόλυτα ο πιο στενός του συνεργάτης Γιώργος Καρκαζής που δίνει έμφαση στις εξαιρετικές σχέσεις με το προσωπικό του που φαίνεται να απολαμβάνει πρωτόγνωρα «προνόμια» για την σημερινή Ελλάδα, όπως οι εκδρομές και οι εκδηλώσεις της εταιρίας, η κοινωνική υπηρεσία αλλά και το ιατρείο, που πάντα μεριμνά για την καλή τους υγεία.
Και ενώ μέσα στα χρόνια, δεκάδες προϊόντα από τεράστιες πολυεθνικές έχουν κάνει την εμφάνισή τους στην ελληνική αγορά, οι Έλληνες, φαίνεται να μην εγκαταλείπουν την αγαπημένη τους συνήθεια με το παλιομοδίτικο αλλά χαρακτηριστικό περιτύλιγμα. Ίσως γιατί το πολύ επιτυχημένο σλόγκαν της εταιρίας: ΙΟΝ-Για Πάντα, μιλά απευθείας στην καρδιά τους. Ή ίσως γιατί με ένα μικροσκοπικό κομμάτι σοκολάτας γυρνούν πίσω στα νωχελικά εκείνα μεσημέρια του καλοκαιριού με τον «υποχρεωτικό» ύπνο και την προσμονή μιας ΙΟΝ το απόγευμα πριν το παιχνίδι…
