Δύσκολα θα ξεχάσει ο Απόστολος Βακάκης εκείνο το πρωινό που σε ηλικία 8 ετών, αποχωρίζεται μαζί με τους γονείς του την Αλεξάνδρεια της Αιγύπτου για να έρθουν μόνιμα στην Αθήνα. Κρατώντας το ελικοπτεράκι του στο χέρι, δεν ήξερε, πως σε μερικά χρόνια, τα παιχνίδια θα αποτελούσαν το κέντρο της ζωής του αλλά και το ελικοπτεράκι, θα γινόταν το καθημερινό του μέσο για να μετακινείται στις δεκάδες εταιρείες του…
Γράφει η Λιλή Καρακώστα
Μεγαλωμένος στα «πούπουλα», ο μικρός Απόστολος Βακάκης, γεννήθηκε το 1954 στην Αλεξάνδρεια της Αιγύπτου. Ο πατέρας του, ένας ευφυής Έλληνας της διασποράς, είχε ανοίξει μια βιομηχανία διογκωμένης πολυστερίνης που αποτελούσε το βασικό μονωτικό υλικό της εποχής για ψυγεία και κτίρια. Οι δουλειές πήγαιναν καλά, η ζωή στην όμορφη Αλεξάνδρεια θύμιζε παραμύθι και ο Απόστολος μεγάλωνε αρμονικά και ευτυχισμένα.
Από την Αίγυπτο στην Αθήνα
Όμως, οι πολιτικές εξελίξεις στην Αίγυπτο, αναγκάζουν την οικογένεια Βακάκη να την εγκαταλείψει για πάντα και να αναζητήσει μια πιο ασφαλή ζωή στην Αθήνα το 1962. Τα πράγματα στην Ελλάδα του ’60 όμως, δεν είναι ανθηρά, κυρίως αν έχεις συνηθίσει την άνετη ζωή της Αλεξάνδρειας. Έτσι, ο Γιώργος Βακάκης ξενιτεύεται για μία ακόμη φορά με προορισμό την Ιταλία, όπου και πιάνει δουλειά σε μια βιοτεχνία λούτρινων παιχνιδιών.
Ωστόσο, το «σαράκι» της Ελλάδας είναι μεγάλο. Αναζητά ένα κεφάλαιο για να ανοίξει μια μικρή βιοτεχνία παιχνιδιών στην πατρίδα καθώς έχει διαπιστώσει πως στην Ελλάδα, τα παιχνίδια είναι μια μάλλον υποτιμημένη υπόθεση. Και το κεφάλαιο βρίσκει η σύζυγός του, Σοφία, όταν πουλά τα κοσμήματά της στον μεγαλοβιομήχανο Μποδοσάκη. Η ελληνική βιομηχανία παιχνιδιών El Greco, γεννιέται και η έδρα της βρίσκεται στην Άνω Γλυφάδα.
Οι δουλειές πάνε καλά και η El Greco, κάνει όνομα στην αγορά. Ο Απόστολος, έχει στο μεταξύ γίνει 20 ετών και φεύγει για σπουδές Λογιστικής και Finance στο Warwick της Βρετανίας καθώς η προοπτική να ασχοληθεί επαγγελματικά με τα παιχνίδια, δεν τον συγκινεί ιδιαίτερα…Όνειρό του οι σπουδές στο Berkeley, ένα όνειρο που δεν πραγματοποίησε ποτέ καθώς 3 χρόνια μετά, αναγκάζεται να επιστρέψει στην Ελλάδα καθώς μια μεγάλη πυρκαγιά στο εργοστάσιο, τον βάζει με ξαφνικό και αναπάντεχο τρόπο στο τιμόνι μιας επιχείρησης που μοιάζει χαμένη υπόθεση.
Τα πρώτα Jumbo κι η είσοδος στο Χρηματιστήριο
Ο Απόστολος δεν το βάζει κάτω. Σηκώνει τα μανίκια και πηγαίνει στη Ζάκυνθο, όπου βρίσκεται η παραγωγική μονάδα της βιομηχανίας προκειμένου να την ξαναστήσει από την αρχή. Επιστρέφει στην Αθήνα το 1985 και απομακρύνει τον πατέρα του από την επιχείρηση, αναλαμβάνοντας πλήρως το τιμόνι της εταιρείας, της Babyland A.E. Η πρώτη ιδέα που καταθέτει στο τραπέζι και που αποδείχθηκε ευφυής ήταν η δημιουργία καταστημάτων στους πάνω ορόφους των malls, που ήταν «ανεπιθύμητοι» εμπορικοί χώροι και άρα φθηνότεροι. Την επόμενη χρονιά, ανοίγει το πρώτο κατάστημα Jumbo στη Γλυφάδα σε έναν τέτοιο «ανεπιθύμητο» χώρο και στη συνέχεια επεκτείνεται με το βλέμμα στραμμένο στο Χρηματιστήριο. Το 1990, αποφασίζει να πουλήσει την El Greco στην πολυεθνική Hasbro, διατηρώντας τη θέση της Διεύθυνσης του Ομίλου ενώ παράλληλα συμμετέχει και στη διοικούσα επιτροπή της Hasbro Europe. Η ώρα του Χρηματιστηρίου έχει έρθει τον Ιούνιο του 1997 και η άντληση 2 εκατ, ευρώ είναι πλέον γεγονός.
Με «σφραγίδα» Jumbo o Φοίβος και η Αθηνά του 2004
Από εκεί και πέρα, όλα μοιάζουν να έρχονται ως φυσικό επακόλουθο μιας προδιαγεγραμμένης λαμπρής πορείας. Το 1998, ο Βακάκης αναζητά μεγαλύτερους αποθηκευτικούς χώρους αναγνωρίζοντας τη σημασία της σωστής διαχείρισης logistics. Έτσι, μισθώνει μια αποθήκη διπλάσιου μεγέθους στα Οινόφυτα από την αρχική της Νίκαιας.
Η Ελλάδα ζει στον πυρετό του χρηματιστηρίου, όμως ο Απόστολος, παραμένει προσγειωμένος. Αντί να επενδύσει τα κέρδη του σε μετοχές και ομόλογα, αγοράζει γη και επενδύει σε νέες συνεργασίες. Οι επιτυχίες διαδέχονται η μία την άλλη, μέχρι που το 2004, ο Βακάκης γράφει με χρυσά γράμματα μία ακόμη σελίδα της ιστορίας του. Αναλαμβάνει ύστερα από πλειοδοτικό διαγωνισμό το δικαίωμα αποκλειστικής παραγωγής και εμπορίας των Μασκότ του 2004 για τους Ολυμπιακούς Αγώνες της Αθήνας. Ο Φοίβος και η Αθηνά, βρίσκονται στα χέρια μικρών και μεγάλων και ταξιδεύουν σε κάθε γωνιά του πλανήτη παρέα με το ολυμπιακό πνεύμα.
Επόμενο στάδιο ήταν η μετατροπή των υπερκαταστημάτων παιχνιδιών σε σούπερ μάρκετ με αντικείμενα σπιτιού, ρουχισμό και ορισμένα τρόφιμα και αναψυκτικά. Πολλές άλλωστε είναι οι φορές που ο mr. Jumbo έχει αναφερθεί στην υπογεννητικότητα της χώρας μας αλλά και στο γεγονός ότι το παιχνίδι ίσως δεν έχει ρόδινο μέλλον εμπορικά στην Ελλάδα. Ο ίδιος μάλιστα ανέφερε, πως πλέον ο τζίρος του από τα είδη bebe, τα παιχνίδια και το χαρτοβιβλιοπωλείο αντιπροσωπεύει το 47% ενώ από τα είδη σπιτιού και τα προϊόντα αυθόρμητης αγοράς το 53%.
Από το «κράζεις-θαυμάζεις» στην Άντζελα Δημητρίου και την Κατερίνα Στανίση
Η μετάβαση από το παραδοσιακό «παιχνιδάδικο» στην εποχή των ηλεκτρονικών και του διαδικτύου, ήταν μία ακόμη πρόκληση για τον Απόστολο Βακάκη. Η λύση ήταν απλή και συνάμα ευφυής: Ο Βακάκης αντιλήφθηκε νωρίς πως στα παιχνίδια, τα παιδιά επιθυμούν αλλά οι ενήλικες πληρώνουν άρα οργάνωσε μια έξυπνη διαφημιστική καμπάνια στο ραδιόφωνο-χωρίς να ξοδέψει τεράστια ποσά σε τηλεοπτικές διαφημίσεις-που μέσα από δυναμικές και σκαμπρόζικες διαφημίσεις, έκανε αίσθηση και κατάφερε με ελάχιστα χρήματα να γίνει «talk of the town». Μια τακτική που συνεχίζει να εφαρμόζει μέχρι και σήμερα, με χαμηλού κόστους τηλεοπτικές διαφημίσεις, συχνά στα όρια του κιτς, που όμως πετυχαίνουν πάντα τον στόχο τους: να φέρνουν όλο και περισσότερους πελάτες στα καταστήματα. Ποιος θα ξεχάσει το αλησμόνητο «Κράζεις; Θαυμάζεις!» ή τις guest star εμφανίσεις της Κατερίνας Στανίση με την κατακόκκινη τουαλέτα ως «νονά» και της Άντζελας Δημητρίου σε πασχαλινές περιπέτειες; Η εμπλοκή του ίδιου του Βακάκη στη δημιουργία των διαφημιστικών σποτ, λέγεται πως είναι κάτι παραπάνω από εμφανής, με τον ίδιο μάλιστα να «κρύβεται» και πίσω από ορισμένα από τα πιο επιτυχημένα σλόγκαν των διαφημίσεων αυτών.
Οι «φουρτούνες»…
Αλλά πέρα από επιχειρηματικές φουρτούνες, ο Βακάκης, αντιμετώπισε και αρκετές προσωπικές. Ο πρόεδρος της Jumbo κατηγορήθηκε πως κατά τη διάρκεια της κατασκευής της υπερπολυτελούς βίλας του και της πισίνας των 700 τ.μ. στην Πολιτεία, ο εργολάβος του πετούσε μπάζα σε δασική έκταση 4 στρεμμάτων που κάηκε στις πυρκαγιές του 2007 και κηρύχθηκε αναδασωτέα. Μάλιστα, στον πρόεδρο της Jumbo επιβλήθηκε ποινή με τριετή αναστολή, αλλά ασκήθηκε έφεση κατά της απόφασης. Όπως τονίζει ο ίδιος, τα συνεργεία δεν έριξαν ουδέποτε μπάζα σε δασική έκταση, αλλά κηπευτικό χώμα σε μία μη δασική, ιδιωτική έκταση και ότι εκείνος έχει αναλάβει ανιδιοτελώς την αναδάσωση της έκτασης που είχε καεί πριν 7 χρόνια, με τη συμφωνία του Δήμου Κηφισιάς για την αποκατάσταση του φυσικού πρασίνου. Φυσικά, ακόμη και σήμερα αναφέρει πως πίσω από αυτή την υπόθεση κρύβονται ανταγωνιστές του και επιχειρηματικές σκοπιμότητες.
Το όνομά του ενεπλάκη όμως, και στο θέμα των ερευνών για τις offshore. Το 2007 ένα κυπριακό δικηγορικό γραφείο δημιούργησε στις Βρετανικές Παρθένες Νήσους την υπεράκτεια εταιρία Karpathia Ltd, στην οποία σύμφωνα με τα έγγραφα από την ICIJ, μοναδικός μέτοχος αυτής ήταν ο Α. Βακάκης. Την ίδια χρονιά η Karpathia αγόρασε 3,5 εκατ. μετατρέψιμα ομόλογα που εκδόθηκαν από την Jumbo αντί 36,7 εκ. Μέσα σε ένα 6μηνο, η Karpathia πούλησε ομόλογα έχοντας κέρδος 28 εκ., αλλά οι αγοραστές έμειναν ανώνυμοι. Ο Βακάκης απάντησε πάντως, πως έχει δηλώσει επισήμως όλες τις συναλλαγές που έπρεπε να γνωστοποιηθούν.
Στο «μάτι του κυκλώνα» έχει βρεθεί και πολλές άλλες φορές, καθώς η συνεργασία του με χώρες παραγωγής όπως τα Βαλκάνια και η Κίνα, του έχουν δημιουργήσει προβλήματα…ποιότητας. Έτσι, δεν είναι λίγες οι φορές που έχει βρεθεί στο στόχαστρο του ΕΦΕΤ και της Γενικής Γραμματείας Καταναλωτή, που του έχουν επιβάλει πρόστιμα ή τον έχουν υποχρεώσει σε ανάκληση προϊόντων λόγω βλαβερών ουσιών. Η πολιτική της χαμηλής τιμής που κυμαίνεται από 1 έως 10 ευρώ για τα περισσότερα προϊόντα του, πολλές φορές λειτουργεί εις βάρος της ποιότητας, κάτι που του προσάπτουν διαρκώς οι αντίπαλοί του.
Αρκετές είναι και οι καταγγελίες για «εργασιακό Μεσαίωνα» στα καταστήματά του που πολλές φορές έχουν δει το φως της δημοσιότητας με αποκορύφωμα τις απεργιακές κινητοποιήσεις των εργαζομένων στα καταστήματα της οδού Πειραιώς και του Αγίου Στεφάνου που διαμαρτύρονταν για ελαστικά ωράρια, χαμηλά ημερομίσθια και εκ περιτροπής εργασίας. Ο Βακάκης σε όλα αυτά, απαντά με αριθμούς, λέγοντας πως στην εποχή της χειρότερης κρίσης για την Ελλάδα δεν έχει προβεί σε απολύσεις ή μειώσεις αποδοχών, ενώ απασχολεί 2.880 μόνιμους εργαζόμενους και 1.294 εποχικούς.
Ότι και αν ισχύει πάντως, οι μόνοι που δεν θα εκφράζουν κανένα παράπονο, θα είναι σίγουρα οι μέτοχοι της εταιρείας καθώς ανήκει στις ελάχιστες πλέον εισηγμένες εταιρείες που δίνουν ακόμη μερίσματα. Στο επιχειρηματικό του δαιμόνιο άλλωστε ποντάρουν και οι ξένοι θεσμικοί, που κατέχουν το 61% των μετοχών της εταιρείας.
Αποφεύγει τις κοσμικότητες και μετακινείται με ελικόπτερο για να μην χάνει χρόνο!
Ο Απόστολος Βακάκης είναι γεννημένος επιχειρηματίας. Περνά ατελείωτες ώρες στο γραφείο του στο Μοσχάτο προκειμένου να διατηρεί τον έλεγχο των 73 καταστημάτων σε τέσσερις χώρες (53 στην Ελλάδα, 5 στην Κύπρο, 8 στη Βουλγαρία, 7 στη Ρουμανία). Πιστεύει πως ο χρόνος είναι χρήμα γι’ αυτό και χρησιμοποιεί ελικόπτερο στις μετακινήσεις του ακόμη και μέσα στην πόλη προκειμένου να μην μπλέκει σε κίνηση στους δρόμους! Αποφεύγει τις κοσμικότητες και δεν αγαπά την προβολή δίπλα σε πολιτικούς και επιχειρηματικά πρόσωπα.
Ομοίως και δεν αγαπά να προκαλεί με την προσωπική του ζωή. Υπήρξε για πολλά χρόνια παντρεμένος με την περουβιανής καταγωγής, Εύη Γιατίλη, με την οποία και απέκτησε τα τρία παιδιά του, τη Χριστίνα, τη Σοφία και τον Γιώργο. Ωστόσο, ο γάμος τους δεν κράτησε κάτι που κόστισε ιδιαίτερα στον δυναμικό Απόστολη Βακάκη. Μετά τον χωρισμό με τη Γιατίλη ξαναβρήκε τον έρωτα στο πρόσωπο της Αλίκης Μπενρουμπή, του ομώνυμου Ομίλου εμπορίας και εισαγωγής ηλεκτρικών συσκευών. Όμως και η αυτή σχέση δεν ήταν γραφτό να διαρκέσει πολύ με τον Βακάκη να βρίσκει «καταφύγιο» στην Ειρήνη Παναγοπούλου, κόρη του εφοπλιστή Περικλή Παναγόπουλου.
Οι διάδοχοι
Το τιμόνι της εταιρείας φαίνεται πως θα κρατήσει πρώτη, η κόρη του Σοφία, καθώς ήδη ανέλαβε μια θέση ευθύνης στο Δ.Σ. της εισηγμένης, ως Εκτελεστικό Μέλος. Με σπουδές οικονομικών στις ΗΠΑ, η Σοφία Βακάκη, είναι ένας άνθρωπος χαμηλού προφίλ που ξεκίνησε από μικρή ηλικία να τριγυρνά μέσα στα καταστήματα του πατέρα της ενώ με το που πήρε το πτυχίο της έπιασε δουλειά στην εταιρεία ως…υπάλληλος. Όσοι την έχουν γνωρίσει κάνουν λόγο για μια πολύ ευγενική παρουσία, φιλική με το προσωπικό και με εξαιρετικό ζήλο να ανακαλύψει γρήγορα τα καλά κρυμμένα μυστικά του επιχειρείν. Με την εταιρεία είχε ασχοληθεί και η δεύτερη κόρη Βακάκη, Χριστίνα, στον νευραλγικό τομέα των δημοσίων σχέσεων και στο e-shop, όμως την κέρδισε η αγάπη της για τη μαγειρική και πλέον σπουδάζει σεφ στο Μαϊάμι.Όσο για τον γιο του, Γιώργο; Ένα τραγικό παιχνίδι της μοίρας, θέλησε ο ο Γιώργος να σκοτωθεί σε ένα τροχαίο που συντάραξε το πανελλήνιο, όταν οδηγώντας με ιλιγγιώδη ταχύτητα, την Porsche του πατέρα του και καθ'οδόν για την Αράχωβα με κάποιον φίλο του, το τριήμερο της Καθαρής Δευτέρας, έχασε τον έλεγχο του αυτοκινήτου, μπήκε σε πάρκινγκ της εθνικής οδού και προσέκρουσε σε σταθμευμένο αυτοκίνητο, σκοτώνοντας ακαριαία μια 33χρονη μητέρα με το 3χρονο παιδί τους. Απολογισμός τους ασύλληπτου τροχαίου, ήταν να χάσουν τη ζωή τους 4 συνολικά άτομα...
Πού βρίσκεται το μυστικό της επιτυχίας;
Στην Ελλάδα που μοιάζει να βυθίζεται ολοένα και περισσότερο στο τέλμα, η ιστορία ενός επιτυχημένου επιχειρηματία, σίγουρα φαντάζει ως φωτεινός φάρος μέσα στο απόλυτο σκοτάδι. Αναζητώντας λοιπόν το καλά κρυμμένο μυστικό της επιτυχίας, σταχυολογούμε κάποιες απόψεις του Απόστολου Βακάκη που συνοψίζουν την φιλοσοφία του: «Στην Ελλάδα δεν χρειάζεται ακόμη να "σκέφτεσαι", χάνεις πολύτιμο χρόνο. Δεν έχεις παρά να παρακολουθείς και να ακολουθείς τα βήματα της εξέλιξης του εξωτερικού».
Όσο για τον τρόπο σκέψης του, που τον οδήγησε από την Αλεξάνδρεια στις δεκάδες επιχειρήσεις με τζίρους εκατομμύρια ευρώ, ο Απόστολος Βακάκης αναφέρει: «Ήμουν και είμαι θιασώτης κάποιων πραγμάτων. Είμαι θιασώτης του απλού- οτιδήποτε δεν καταλαβαίνω μου δημιουργεί νευρικότητα. Είμαι θιασώτης της παραγωγικότητας διότι δεν αντιλαμβάνομαι πως θα διαχυθεί ο πλούτος στα μεσαία και χαμηλότερα στρώματα χωρίς να αυξηθεί η παραγωγικότητα. Είμαι και θιασώτης μίας λογικής που λέει ότι δεν πρέπει να διαμαρτύρεσαι, αλλά πάντα να αντιμετωπίζεις τις καταστάσεις όπως έρχονται»...Μια φράση ιδιαίτερης σημασίας για τον Απόστολο Βακάκη, που όταν είδε την οικογενειακή επιχείρηση να έχει μετατραπεί σε ένα βουνό αποκαίδια από την πυρκαγιά, δεν το έβαλε κάτω, αλλά σήκωσε τα μανίκια και έπιασε δουλειά…
Το φρικτό δυστύχημα στην Αθηνών-Λαμίας και ο νεκρός γιος...
Δυστυχώς το 2017 ξεκίνησε με μια τραγωδία για τον Απόστολο Βακάκη.
Τι απέμεινε; Ένας σοκαρισμένος πατέρας και σύζυγος που βγήκε έξω και έπιανε τα μαλλιά του από την απόγνωση, ευρισκόμενος σε κατάσταση σοκ από το αποτρόπαιο θέαμα, μια πύρινη γραμμή και κομματιασμένα απομεινάρια από ένα Honda Civic και μια Porsche.
Μια Porsche την οποία οδηγούσε ο Γιώργος Βακάκης, 24 ετών, γιος του Απόστολου Βακάκη, ισχυρού ανδρός της εταιρίας παιχνιδιών Jumbo και ο στενός φίλος και συνεργάτης του Ανδρέας Γεωργακόπουλος που καθόταν στη θέση του συνοδηγού...
