Με φορολογικές ελαφρύνσεις, αυξήσεις εισοδημάτων και νέες ενισχύσεις που αφορούν εκατομμύρια φορολογούμενους, συνταξιούχους, δημοσίους υπαλλήλους, αγρότες και οικογένειες, αλλά και με την ενεργειακή κρίση να αποτελεί τον μεγάλο «άγνωστο Χ», κατατίθεται σήμερα στη Βουλή το προσχέδιο του κρατικού προϋπολογισμού για το 2027.
Το οικονομικό επιτελείο βρίσκεται αντιμέτωπο με μια διπλή πρόκληση. Από τη μία πλευρά, θα πρέπει να εξασφαλίσει τη χρηματοδότηση του πακέτου παροχών, συνολικού ύψους 2,2 δισ. ευρώ για το 2027, και ταυτόχρονα να διατηρήσει την αναπτυξιακή πορεία της ελληνικής οικονομίας. Από την άλλη, καλείται να περιορίσει τις επιπτώσεις της ενεργειακής κρίσης, η οποία ενισχύει τις πληθωριστικές πιέσεις και επιβαρύνει τους οικογενειακούς προϋπολογισμούς. Κρίσιμος παράγοντας παραμένει το κατά πόσο θα προκύψουν πρόσθετα δημοσιονομικά περιθώρια, καθώς ο διαθέσιμος δημοσιονομικός χώρος έχει σχεδόν εξαντληθεί.
Για το 2026, ο πληθωρισμός εκτιμάται πλέον ότι θα διαμορφωθεί μεταξύ 3,8% και 3,9%, επίπεδο αισθητά υψηλότερο από την αρχική πρόβλεψη του 3,2%. Ανοδικά αναθεωρείται και η εκτίμηση για τον πληθωρισμό του 2027. Την ίδια στιγμή, η πρόβλεψη για ανάπτυξη περίπου 2% το 2026 παραμένει σε ισχύ, με το οικονομικό επιτελείο να στηρίζει τις προσδοκίες του στον τουρισμό, στην ενίσχυση των επενδύσεων μέσω του Ταμείου Ανάκαμψης, αλλά και στις εισοδηματικές ενισχύσεις, οι οποίες αναμένεται να ενισχύσουν την κατανάλωση και την οικονομική δραστηριότητα έως το τέλος του έτους. Για το 2027, ο ρυθμός ανάπτυξης αναμένεται να ξεπεράσει το 2%.
Ενεργειακή ακρίβεια και πιέσεις προς τις Βρυξέλλες
Το «πουγκί» του προϋπολογισμού αναμένεται να ανοίξει στα τέλη Νοεμβρίου, προκειμένου να διατεθούν περισσότερα από 1 δισ. ευρώ. Τα χρήματα θα κατευθυνθούν σε συνταξιούχους άνω των 65 ετών, οι οποίοι θα λάβουν τη μόνιμη ενίσχυση των 400 ευρώ, αλλά και σε περισσότερα από 1 εκατ. νοικοκυριά που θα επωφεληθούν από την επιστροφή ενοικίου.
Την ίδια στιγμή, η ενεργειακή ακρίβεια βρίσκεται στο επίκεντρο των πιέσεων προς τις Βρυξέλλες, με την Ελλάδα να επιδιώκει ευρωπαϊκές αποφάσεις για την αντιμετώπιση των επιπτώσεων της ενεργειακής κρίσης.
Παράλληλα, στο ευρωπαϊκό επίπεδο διαμορφώνεται μέτωπο 17 χωρών, μεταξύ των οποίων και η Ελλάδα, ενάντια στις προτεινόμενες περικοπές στα κονδύλια για την πολιτική συνοχής και τη γεωργία.
Οι κατηγορίες που επωφελούνται
Στο προσχέδιο του προϋπολογισμού ενσωματώνεται το πακέτο μέτρων που είχε ανακοινωθεί στη ΔΕΘ, διευρύνοντας το εύρος των φορολογικών ελαφρύνσεων και των οικονομικών ενισχύσεων για νοικοκυριά, επαγγελματίες και επιχειρήσεις.
Ειδικότερα, προβλέπονται τα εξής:
- Ελεύθεροι επαγγελματίες: Περίπου 156.000 συνεπείς επαγγελματίες απαλλάσσονται από τις προσαυξήσεις που συνδέονται με τον κύκλο εργασιών και τη μισθοδοσία του προσωπικού κατά τον υπολογισμό του ελάχιστου καθαρού εισοδήματος.
- Αγρότες και τρίτεκνοι: Ο φορολογικός συντελεστής για εισόδημα έως 20.000 ευρώ μηδενίζεται.
- Συνταξιούχοι: Η μόνιμη ενίσχυση του Νοεμβρίου αυξάνεται από 300 σε 400 ευρώ καθαρά. Η παροχή αφορά συνταξιούχους, άτομα με αναπηρία και ανασφάλιστους υπερήλικες και, από τον Νοέμβριο του 2026, επεκτείνεται στο σύνολο των συνταξιούχων άνω των 65 ετών.
- Δημόσιοι υπάλληλοι: Από το 2027 καθιερώνεται επίδομα εορτών Χριστουγέννων ύψους 500 ευρώ μικτά.
- Οικογένειες με παιδιά: Δημιουργείται ειδικός επενδυτικός λογαριασμός για βρέφη, ο οποίος θα λειτουργεί κατά τα δύο πρώτα χρόνια από τη γέννησή τους. Το Δημόσιο θα καταθέτει κάθε χρόνο ποσό ίσο με εκείνο που καταβάλλει ο γονέας, με ανώτατο όριο τα 1.200 ευρώ ετησίως και έως τη συμπλήρωση του 18ου έτους της ηλικίας του παιδιού.
- Μισθωτοί του ιδιωτικού τομέα: Οι ασφαλιστικές εισφορές μειώνονται κατά 0,5 ποσοστιαία μονάδα από τον Απρίλιο του 2027.
- Επιχειρήσεις: Το τέλος επιτηδεύματος καταργείται από το 2027 για το φορολογικό έτος 2026 στην Περιφέρεια και στη Θεσσαλονίκη. Στην Αττική προβλέπεται μείωση κατά 50% το 2028 και πλήρης κατάργηση το 2029.
- Επαγγελματίες και επιχειρήσεις: Η προκαταβολή φόρου για τους ελεύθερους επαγγελματίες μειώνεται από 55% σε 50%, με εφαρμογή από το φορολογικό έτος 2027. Για τα νομικά πρόσωπα προβλέπεται σταδιακή μείωση της προκαταβολής κατά 5 ποσοστιαίες μονάδες κάθε χρόνο, αρχής γενομένης από το φορολογικό έτος 2028. Έτσι, από το σημερινό 80% αναμένεται να υποχωρήσει τελικά στο 50%.
- Επιχειρηματικές επενδύσεις: Καθιερώνονται επιταχυνόμενες αποσβέσεις διάρκειας έξι ετών, αντί των δέκα ετών που ισχύουν σήμερα, για επενδύσεις σε μηχανολογικό εξοπλισμό.
- Αναπηρικά επιδόματα: Προβλέπεται η θέσπιση τιμαριθμικής αναπροσαρμογής των επιδομάτων.
- Ιδιοκτήτες ακινήτων: Από το 2027 καταργείται ο ΕΝΦΙΑ για κύριες κατοικίες αξίας έως 400.000 ευρώ σε οικισμούς με πληθυσμό έως 2.000 κατοίκους. Το όριο αυξάνεται στους 2.200 κατοίκους για τους οικισμούς της Δυτικής Μακεδονίας.
Οι νέες διατάξεις παίρνουν τον δρόμο προς τη Βουλή
Το νομοσχέδιο που θα περιλαμβάνει τις νέες παρεμβάσεις αναμένεται να τεθεί το προσεχές διάστημα σε δημόσια διαβούλευση και, στη συνέχεια, να κατατεθεί προς ψήφιση στη Βουλή.
Παράλληλα, έως το τέλος Οκτωβρίου αναμένεται να ψηφιστεί το νέο πλαίσιο που θα προβλέπει τη δυνατότητα ρύθμισης, σε έως 120 δόσεις, των ληξιπρόθεσμων οφειλών προς την εφορία και τα ασφαλιστικά ταμεία. Η ρύθμιση αφορά χρέη που δημιουργήθηκαν έως το τέλος του 2024.
Την ίδια περίοδο αναμένεται να θεσπιστούν και οι νέοι κανόνες που θα διέπουν τη λειτουργία των servicers.
