Έναν από τους ισχυρότερους παίκτες της διεθνούς βιομηχανίας των hedge funds προσελκύει η Ελλάδα, την ώρα που η Βρετανία βρίσκεται αντιμέτωπη με ένα κύμα αποχωρήσεων μεγάλων περιουσιών. Ο δισεκατομμυριούχος διαχειριστής κεφαλαίων Κρις Ρόκος μεταφέρει τη φορολογική του κατοικία από το Ηνωμένο Βασίλειο στην Ελλάδα, σε μια κίνηση που φέρνει ξανά στο προσκήνιο τον ευρωπαϊκό ανταγωνισμό για την προσέλκυση των υπερπλούσιων και τις συνέπειες της αυστηρότερης φορολογικής πολιτικής του Λονδίνου.
Ο Ρόκος δεν είναι ένας ακόμη εύπορος Βρετανός που αναζητεί ευνοϊκότερο φορολογικό περιβάλλον. Τα εισοδήματά του τον έχουν καταστήσει έναν από τους μεγαλύτερους μεμονωμένους φορολογουμένους στη Βρετανία, ενώ μόνο πέρυσι κατέβαλε στον εαυτό του 477 εκατ. στερλίνες.
Η αμοιβή-μαμούθ ήρθε έπειτα από μια εξαιρετικά ισχυρή χρονιά για το macro hedge fund του, το οποίο διαχειρίζεται κεφάλαια 22 δισ. δολαρίων και κατέγραψε εκρηκτική άνοδο σε μια περίοδο μεγάλης μεταβλητότητας στις διεθνείς αγορές.
Το ελληνικό «διαβατήριο» των 100.000 ευρώ
Η επιλογή της Ελλάδας δεν είναι τυχαία. Όπως επισημαίνουν οι Financial Times, η χώρα έχει θεσπίσει ειδικό φορολογικό καθεστώς για την προσέλκυση εύπορων αλλοδαπών, προβλέποντας ετήσιο κατ’ αποκοπήν φόρο 100.000 ευρώ.
Το καθεστώς επιτρέπει σε πλούσιους επενδυτές που μεταφέρουν τη φορολογική τους κατοικία στην Ελλάδα να κρατούν τα εισοδήματα που αποκτούν στο εξωτερικό εκτός του ελληνικού φορολογικού συστήματος για διάστημα έως 15 ετών. Βασική προϋπόθεση είναι να αποδεικνύουν ότι έχουν πραγματοποιήσει επένδυση τουλάχιστον 500.000 ευρώ στην Ελλάδα.
Η χώρα επιχειρεί με αυτόν τον τρόπο να διεκδικήσει μερίδιο από τη διεθνή κινητικότητα των πολύ μεγάλων περιουσιών. Αντίστοιχα κίνητρα έχουν θεσπίσει δικαιοδοσίες από την Ευρώπη έως τη Μέση Ανατολή, με την Ιταλία, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα και την Ελβετία να συγκαταλέγονται στους βασικούς ωφελημένους από το κύμα αποχωρήσεων από τη Βρετανία.
Ποιος είναι ο Κρις Ρόκος
Η Rokos Capital Management (RCM) συγκαταλέγεται στα μεγαλύτερα και πιο αναγνωρίσιμα macro hedge funds διεθνώς και απασχολεί περισσότερους από 370 εργαζομένους σε Λονδίνο, Νέα Υόρκη, Αμπού Ντάμπι και Σιγκαπούρη.
Ο Ρόκος έκανε τα πρώτα επαγγελματικά του βήματα στο proprietary trading της Credit Suisse. Το 2002 αποχώρησε για να ιδρύσει μαζί με τον Άλαν Χάουαρντ και ομάδα traders την Brevan Howard Asset Management, η οποία εξελίχθηκε σε ένα από τα μεγαλύτερα ονόματα του κλάδου.
Το 2012 αποχώρησε από την Brevan Howard και αργότερα προσέφυγε στα δικαστήρια προκειμένου να απαλλαγεί από πενταετή ρήτρα μη ανταγωνισμού. Το 2015 ίδρυσε τη Rokos Capital Management.
Σε αντίθεση με άλλα hedge funds αντίστοιχου μεγέθους, η RCM παραμένει σε μεγάλο βαθμό συνδεδεμένη με τον ίδιο τον ιδρυτή της. Ο Ρόκος είναι ο βασικός υπεύθυνος λήψης επενδυτικών αποφάσεων, με τις σημαντικότερες συναλλαγές είτε να ξεκινούν από τον ίδιο είτε να χρειάζονται την έγκρισή του.
Από το Eton στη δωρεά-ρεκόρ στο Κέιμπριτζ
Η σχεδιαζόμενη μεταφορά της φορολογικής κατοικίας του στην Ελλάδα, την οποία μετέδωσε πρώτη το Bloomberg, έχει ιδιαίτερη βαρύτητα και λόγω των στενών δεσμών του Ρόκου με τη Βρετανία.
Θεωρείται ένας από τους σημαντικότερους φιλανθρώπους της χώρας. Τη δεκαετία του 1980 φοίτησε με υποτροφία στο Eton College και αργότερα χρηματοδότησε τη δημιουργία της υποτροφίας Rokos στο ίδιο κολέγιο.
Φέτος δεσμεύτηκε να δωρίσει 190 εκατ. στερλίνες στο Πανεπιστήμιο του Κέιμπριτζ, ποσό που αποτελεί τη μεγαλύτερη δωρεά που έχει γίνει ποτέ σε βρετανικό πανεπιστήμιο. Παράλληλα, έχει διαθέσει 175 εκατ. στερλίνες για τον μετασχηματισμό του ιστορικού Tottenham House στο Wiltshire.
Η έξοδος των μεγάλων περιουσιών από τη Βρετανία
Ο Ρόκος προστίθεται σε μια σειρά ιδιαίτερα εύπορων επιχειρηματιών και χρηματοοικονομικών στελεχών που έχουν εγκαταλείψει το Ηνωμένο Βασίλειο τα τελευταία χρόνια. Ανάμεσά τους βρίσκονται ο μεγιστάνας της χαλυβουργίας Λάκσμι Μίταλ, ο πλουσιότερος άνθρωπος της Αιγύπτου και συνιδιοκτήτης της Aston Villa Νάσεφ Σαουίρις, καθώς και ο αντιπρόεδρος της Goldman Sachs Ρίτσαρντ Γκνοντ.
Το κύμα φυγής έχει ενισχυθεί μετά την κατάργηση του καθεστώτος non-dom, αλλά και από τις ανησυχίες για νέες φορολογικές επιβαρύνσεις υπό την κυβέρνηση των Εργατικών.
Οι οικονομολόγοι αναμένουν ότι ο υπουργός Οικονομικών του Ηνωμένου Βασιλείου, Τζον Χίλι, θα ανακοινώσει νέες αυξήσεις φόρων στον Προϋπολογισμό του επόμενου μήνα, στην προσπάθεια ενίσχυσης των δημόσιων οικονομικών.
Εκπρόσωπος του Κρις Ρόκος αρνήθηκε να σχολιάσει την απόφαση.
Η υπόθεση, ωστόσο, έχει ήδη περάσει στο πεδίο της βρετανικής πολιτικής αντιπαράθεσης. Ο σκιώδης υπουργός Οικονομικών Άντριου Γκρίφιθ απέδωσε την αποχώρηση Ρόκος στη φορολογική πολιτική των Εργατικών.
«Το γεγονός ότι ένας ακόμη δημιουργός πλούτου και θέσεων εργασίας εγκαταλείπει τη Βρετανία αποτελεί κακή είδηση για όλους μας», δήλωσε.
Όπως υποστήριξε, «ανεξάρτητα από την προσωπική σας οικονομική κατάσταση, η αποχώρηση δημιουργών πλούτου από το Ηνωμένο Βασίλειο σημαίνει λιγότερες ευκαιρίες για τους νέους και αφήνει τους υπόλοιπους από εμάς να πληρώνουμε περισσότερα».
Ο Γκρίφιθ συνέδεσε ευθέως την τάση με τις αυξήσεις φόρων, καταλήγοντας: «Οι καλύτεροι και οι πιο ικανοί μας επιλέγουν πού θα ζήσουν — και δεν επιλέγουν τη Βρετανία των Εργατικών».
Η μετακίνηση Ρόκος αποκτά έτσι διπλή ανάγνωση: για τη Βρετανία αποτελεί ακόμη μία ηχηρή απώλεια από τη δεξαμενή των πολύ μεγάλων φορολογουμένων της, ενώ για την Ελλάδα συνιστά μια ιδιαίτερα προβεβλημένη περίπτωση αξιοποίησης του φορολογικού καθεστώτος με το οποίο επιχειρεί να προσελκύσει διεθνή κεφάλαια και πρόσωπα εξαιρετικά υψηλής καθαρής περιουσίας.