Το μήνυμα ότι η ευρωπαϊκή βιομηχανία μετάλλων αποτελεί πλέον αναπόσπαστο μέρος της στρατηγικής της Ευρωπαϊκής Ένωσης για την ενεργειακή ασφάλεια, την άμυνα και τη βιομηχανική αυτονομία έστειλε ο Ευάγγελος Μυτιληναίος, ολοκληρώνοντας την τετραετή θητεία του στην προεδρία της European Metals (πρώην Eurometaux).
Κατά τη διάρκεια της Γενικής Συνέλευσης του ευρωπαϊκού συνδέσμου, που φιλοξενήθηκε στις εγκαταστάσεις της Metlen στην Αθήνα, ο Chairman της Metlen Energy & Metals παρέδωσε επισήμως την προεδρία στην Inge Hofkens, Chief Operations Officer της Mutlimetal Recycling, πραγματοποιώντας παράλληλα έναν απολογισμό μιας περιόδου κατά την οποία, όπως υποστήριξε, η ευρωπαϊκή μεταλλουργία κατάφερε να μετατραπεί από έναν υποβαθμισμένο παραγωγικό κλάδο σε βασικό πυλώνα της ευρωπαϊκής βιομηχανικής πολιτικής.
«Τα μέταλλα δεν αποτελούν έναν ακόμη βιομηχανικό τομέα. Είναι η αφετηρία κάθε σύγχρονης παραγωγικής αλυσίδας», ανέφερε χαρακτηριστικά, εξηγώντας ότι η παραγωγή ημιαγωγών, οι ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, οι μπαταρίες, οι εφαρμογές τεχνητής νοημοσύνης και η αμυντική βιομηχανία εξαρτώνται άμεσα από τη διαθεσιμότητα κρίσιμων πρώτων υλών.
Το ίδιο μήνυμα κυριάρχησε και στις παρεμβάσεις του γενικού διευθυντή της European Metals, James Watson, της γενικής γραμματέως Ιδιωτικών Επενδύσεων του υπουργείου Ανάπτυξης, Στελλίνας Σιαράπη, καθώς και της ειδικής συμβούλου του αντιπροέδρου της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Stephane Sejourne, Aleksandra Kordecka, οι οποίοι στάθηκαν στην ανάγκη διαμόρφωσης μιας συνεκτικής ευρωπαϊκής βιομηχανικής στρατηγικής απέναντι στις γεωπολιτικές προκλήσεις και στις ανακατατάξεις που καταγράφονται στις παγκόσμιες εφοδιαστικές αλυσίδες.
Από την απαξίωση στην αναγνώριση
Ανατρέχοντας στα χρόνια που προηγήθηκαν, ο Ευάγγελος Μυτιληναίος περιέγραψε την αλλαγή στάσης που έχει σημειωθεί στις Βρυξέλλες απέναντι στη βαριά βιομηχανία.
Όπως ανέφερε, πριν από περίπου μία δεκαετία η κυρίαρχη αντίληψη στους ευρωπαϊκούς θεσμούς αντιμετώπιζε τη μεταλλουργία ως έναν κλάδο χωρίς προοπτική. Υπενθύμισε μάλιστα ότι σε παλαιότερη συνάντησή του με την πρόεδρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής είχε ακούσει πως η βαριά βιομηχανία δεν αποτελεί το μέλλον αλλά το παρελθόν της Ευρώπης, με την προτροπή οι βιομηχανικές μονάδες να μεταφερθούν εκτός της ευρωπαϊκής ηπείρου.
Σήμερα, όπως σημείωσε, η εικόνα έχει μεταβληθεί ριζικά. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή αναγνωρίζει πλέον ότι χωρίς ισχυρή βιομηχανική βάση δεν μπορεί να υπάρξει ούτε ενεργειακή μετάβαση ούτε στρατηγική αυτονομία, ενώ οι κρίσιμες πρώτες ύλες έχουν αναδειχθεί σε ζήτημα ευρωπαϊκής ασφάλειας.
Σε αυτό το πλαίσιο, ανέφερε ως χαρακτηριστικό παράδειγμα τη νέα μονάδα παραγωγής γαλλίου που αναπτύσσει η METLEN, υπογραμμίζοντας ότι πρόκειται για μια επένδυση η οποία, παρότι πραγματοποιείται στην Ελλάδα, εξυπηρετεί συνολικά τους στρατηγικούς στόχους της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Παράλληλα, τόνισε ότι η ανταγωνιστικότητα της Ευρώπης δεν μπορεί να στηριχθεί σε αποσπασματικές πολιτικές. Όπως είπε, απαιτείται ολοκληρωμένη προσέγγιση και στενή διασύνδεση μεταξύ των παραγωγικών κλάδων, φέρνοντας ως παράδειγμα τον μετασχηματισμό της πρώην Μυτιληναίος σε Metlen, όπου ενέργεια και μέταλλα λειτουργούν πλέον ως ενιαίο αναπτυξιακό οικοσύστημα.
Το ενεργειακό κόστος παραμένει η μεγαλύτερη απειλή
Σημαντικό μέρος της συζήτησης αφιερώθηκε στην ανταγωνιστικότητα της ευρωπαϊκής βιομηχανίας, με το υψηλό ενεργειακό κόστος να εξακολουθεί να αποτελεί τη σημαντικότερη πρόκληση.
Ο Ευάγγελος Μυτιληναίος υπογράμμισε ότι για τον κλάδο της μεταλλουργίας η ηλεκτρική ενέργεια αποτελεί το βασικότερο στοιχείο του κόστους παραγωγής, ενώ ταυτόχρονα η μεταλλουργία συγκαταλέγεται στους μεγαλύτερους καταναλωτές ενέργειας.
Όπως επισήμανε, όταν η ενέργεια απορροφά το 50%-60% του συνολικού κόστους παραγωγής, η διατήρηση υψηλών τιμών ηλεκτρισμού υπονομεύει άμεσα τη διεθνή ανταγωνιστικότητα της ευρωπαϊκής βιομηχανίας και αυξάνει τον κίνδυνο μεταφοράς παραγωγικών δραστηριοτήτων εκτός Ευρωπαϊκής Ένωσης.
«Η ασφαλής και αξιόπιστη ενέργεια αποτελεί τη βάση πάνω στην οποία οικοδομείται τόσο η βιομηχανική ανθεκτικότητα όσο και η ανταγωνιστικότητα», σημείωσε χαρακτηριστικά.
Από την πλευρά του, ο James Watson υποστήριξε ότι τα κράτη-μέλη οφείλουν να περιορίσουν άμεσα τους φόρους και τις ρυθμιζόμενες χρεώσεις που επιβαρύνουν την ηλεκτρική ενέργεια. Όπως ανέφερε, σήμερα το ηλεκτρικό ρεύμα φορολογείται περίπου τρεις φορές περισσότερο από το φυσικό αέριο, γεγονός που έρχεται σε αντίθεση με τον στόχο του εξηλεκτρισμού της οικονομίας στο πλαίσιο της πράσινης μετάβασης.
Κατά τον ίδιο, η στρέβλωση αυτή έχει συμβάλει στη δημιουργία εμπορικού ελλείμματος περίπου 1 δισ. ευρώ ημερησίως έναντι της Κίνας, καθώς η Ευρώπη επενδύει σε πράσινη ενέργεια χρησιμοποιώντας εξοπλισμό που εισάγεται κυρίως από την ασιατική χώρα, χωρίς να κατορθώνει να μετατρέψει την επένδυση αυτή σε ανταγωνιστικό πλεονέκτημα.
Τα τρία επόμενα βήματα της Ευρωπαϊκής Επιτροπής
Η Aleksandra Kordecka παρουσίασε τις βασικές πρωτοβουλίες που προετοιμάζει η Κομισιόν για τους επόμενους μήνες με στόχο την ενίσχυση της ευρωπαϊκής βιομηχανικής βάσης.
Πρώτο ορόσημο αποτελεί το νέο ενεργειακό πακέτο, το οποίο αναμένεται να παρουσιαστεί εντός των επόμενων εβδομάδων και θα εξειδικεύει τα μέτρα που αποσκοπούν στη μείωση του ενεργειακού κόστους για τις βιομηχανίες.
Θα ακολουθήσει, τον Σεπτέμβριο, το νέο πλαίσιο για το σκραπ αλουμινίου, το οποίο προβλέπει την επιβολή δασμών ύψους 15% στις εξαγωγές προς τρίτες χώρες, με στόχο μεγαλύτερες ποσότητες ανακυκλώσιμου υλικού να παραμένουν στην ευρωπαϊκή αγορά και να αξιοποιούνται από την εγχώρια βιομηχανία.
Το τρίτο νομοθετικό βήμα αφορά το Circular Economy Act, που θα παρουσιαστεί το φθινόπωρο και φιλοδοξεί να ενισχύσει σημαντικά την ανακύκλωση μετάλλων, ώστε πολύτιμες πρώτες ύλες που σήμερα παραμένουν αναξιοποίητες να επιστρέφουν στην παραγωγική διαδικασία.
Η επόμενη πρόκληση είναι η ενίσχυση της ζήτησης
Με τη νέα διοίκηση να αναλαμβάνει πλέον τα ηνία, η European Metals καλείται να κεφαλαιοποιήσει την πρόοδο των τελευταίων τεσσάρων ετών, δίνοντας ακόμη μεγαλύτερη έμφαση στην κυκλική οικονομία και στην αξιοποίηση της ευρωπαϊκής τεχνογνωσίας στον τομέα των μετάλλων.
Ωστόσο, όπως επισημάνθηκε από στελέχη του συνδέσμου, η μεγαλύτερη πρόκληση της επόμενης περιόδου δεν αφορά αποκλειστικά την παραγωγή ή την εξασφάλιση πρώτων υλών, αλλά τη δημιουργία ισχυρότερης ζήτησης για ευρωπαϊκά παραγόμενα μέταλλα.
Για τον λόγο αυτό, η European Metals προετοιμάζει σειρά νέων προτάσεων και παρεμβάσεων που θα παρουσιαστούν το προσεχές διάστημα, επιδιώκοντας η ανάπτυξη της κυκλικής οικονομίας να συμβαδίσει με την αναγέννηση της ευρωπαϊκής βιομηχανίας και τη συνολική ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας της ευρωπαϊκής οικονομίας.
