Tου Αθαν. Χ. Παπανδρόπουλου.
Από το 1973, έτος που ξέσπασε η πρώτη πετρελαϊκή κρίση, πρέπει να έχω διαβάσει πάνω από 40 βιβλία που προβλέπουν την καταστροφή της ανθρωπότητας και σίγουρα έχω παρακολουθήσει μια χιλιάδα εκπομπές και δηλώσεις που καταλήγουν στο συμπέρασμα ότι είμαι ένα ανθρωπάκι χωρίς μέλλον και προοπτική.
Θυμάμαι επίσης και την περίφημη Λέσχη της Ρώμης, η οποία την ίδια χρονιά προέβλεπε ότι το 2000 ένα βαρέλι πετρέλαιο θα κοστίζει περί τα 300 δολάρια, τα είδη διατροφής θα είναι σπανιότατα και στην Αφρική ο πληθυσμός θα έχει μειωθεί 60% λόγω ξηρασίας και πλήρους οικονομικής καταστροφής. Από τότε έως σήμερα, το προσδόκιμο ζωής από τα υπεύθυνη για όλα τα πιθανά και φανταστικά προβλήματα, όπως η πτώση της γνώσης ή η αύξηση των ανισοτήτων - κάτι που δεν έχει αποδειχθεί στη Γαλλία.
Σήμερα, το κοινό αυτών των τριών ομάδων πολλαπλασιάζεται με τα δίκτυα, όπου αποδεικνύεται ότι όσο οι ειδήσεις διαδίδονται πιο γρήγορα τόσο πιο καταστροφικές είναι, όποιος κι αν είναι ο βαθμός αλήθειας τους.
Μια άλλη κυρίαρχη σκέψη στη δημόσια συζήτηση σήμερα είναι αυτή της κατάρρευσης της Δύσης και της ευθύνης. Αναμένουμε μια οικολογική κατάρρευση για την οποία η Δύση θα είναι ένοχη. Αναμένουμε παγκόσμιο πόλεμο, γιατί η Ρωσία και η Κίνα θα ήταν πιο δυνατές από εμάς και ενωμένες μπροστά στην υποτιθέμενη 63 έτη πέρασε στα 77 παγκοσμίως, το βαρέλι το πετρέλαιο κυμαίνεται από τα 70 στα 100 δολάρια, ο πληθυσμός της Αφρικής σχεδόν διπλασιάστηκε και η παγκόσμια απόλυτη φτώχεια από 30% έπεσε στο 11%, σύμφωνα με την Παγκόσμια Τράπεζα.
Όσο για τα είδη διατροφής, στη Δύση γίνονται καμπάνιες για να περιοριστεί η άσκοπη σπατάλη τους. Παρ’ όλα αυτά, ο Γάλλος οικονομολόγος Νικολά Μπουζού, στο τελευταίο βιβλίο του, Ο πολιτισμός του φόβου, μας επισημαίνει ότι η καταστροφολογία καλά κρατεί και υπάρχουν συγκεκριμένοι λόγοι για τη διάδοσή της. «Στην αλαζονεία μας. Αναμένουμε την εξόντωση των ανθρώπων από την τεχνητή νοημοσύνη, επειδή ο άνθρωπος θα είχε δημιουργήσει έναν Φρανκενστάιν. Όλα αυτά όμως είναι ψευδή. Η υπερθέρμανση του πλανήτη είναι ένα τεράστιο παγκόσμιο πρόβλημα, αλλά αντιμετωπίζεται κατά μέτωπο.
Ποτέ στην ιστορία της ανθρωπότητας ένα θέμα δεν αντιμετωπίστηκε με τόση ανθρώπινη νοημοσύνη και οικονομικούς πόρους. Υπάρχουν τομείς, όπως οι Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας ή οι ηλεκτρικές μπαταρίες, όπου κινούμαστε πιο γρήγορα από το αναμενόμενο. Σίγουρα πρέπει να γίνουν εποχή μας», είπε σε συνέντευξή του ο Νικολά Μπουζού στο γαλλικό περιοδικό Λε Πουάν, «υπάρχει μια πραγματική “αγορά φόβου”.
Υπάρχουν τρεις ομάδες που πουλάνε φόβο, για να ικανοποιήσουν τα αντικειμενικά τους συμφέροντα. Η πρώτη ομάδα είναι τα 24ωρα ειδησεογραφικά κανάλια, των οποίων το επιχειρηματικό μοντέλο είναι να τραβούν την προσοχή των θεατών και να τους κρατούν
μπροστά στην οθόνη. Η δεύτερη ομάδα είναι οι πολιτικές αντιθέσεις, οι οποίες προφανώς έχουν συμφέρον να εξαπλωθεί ο φόβος και να επηρεαστεί η δημοτικότητα των ηγετών. Η τρίτη ομάδα αποτελείται από τη γαλλική φιγούρα του διανοούμενου, συχνά αριστερού, αλλά όχι πάντα, σε εξέγερση ενάντια στην κοινωνία.
Εξ ορισμού, η φιλελεύθερη δημοκρατία μας, όντας μισητή, είναι περισσότερα, αλλά κινούμαστε προς τη σωστή κατεύθυνση. Η Ρωσία υποτίθεται ότι θα καταλάμβανε το Κίεβο σε δύο ημέρες και εξακολουθεί να βρίσκεται στα σύνορα, παρά τη μαζική κινητοποίηση των στρατιωτών της και την οικονομία αφιερωμένη στον πόλεμο. Όσο για την τεχνητή νοημοσύνη, να είστε βέβαιοι ότι δεν πρόκειται να μας επιτεθεί ούτε καν να μας κλέψει τη δουλειά. Είναι ένα εργαλείο που πρέπει να χρησιμοποιήσουμε όσο το δυνατόν καλύτερα, για να εξοικονομήσουμε χρόνο, να βελτιώσουμε την ανθρώπινη υγεία, να χρησιμοποιήσουμε καλύτερα την ενέργεια ή να διευκολύνουμε την πρόσβαση στον πολιτισμό. Είναι ήδη μια εξαιρετική πρόκληση. Ας μην επινοούμε προβλήματα που δεν είναιστην ημερήσια διάταξη», γράφει ο Νικόλας Μπουζού. R.
