Την ανάγκη να ολοκληρωθεί ο ψηφιακός μετασχηματισμός του Δημοσίου, να ενισχυθούν οι επενδύσεις και να αξιοποιηθούν οι δυνατότητες της Τεχνητής Νοημοσύνης για την αύξηση της παραγωγικότητας ανέδειξε ο υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών και πρόεδρος του Eurogroup, Κυριάκος Πιερρακάκης, μιλώντας στο 5ο GenAI Summit SE Europe 2026. Παράλληλα, υπογράμμισε ότι η Ευρώπη διαθέτει τα κεφάλαια και την τεχνογνωσία για να πρωταγωνιστήσει στην τεχνολογική κούρσα, αλλά χρειάζεται σαφή στρατηγική και αλλαγή νοοτροπίας.
Η Τεχνητή Νοημοσύνη μπορεί να αποτελέσει καθοριστικό παράγοντα για την αλλαγή του παραγωγικού μοντέλου της Ελλάδας και την αντιμετώπιση του προβλήματος της χαμηλής παραγωγικότητας, σύμφωνα με τον Κυριάκο Πιερρακάκη. Όπως ανέφερε, η ελληνική οικονομία έχει ήδη διανύσει σημαντική απόσταση από το μοντέλο που βασιζόταν κυρίως στην κατανάλωση, στρεφόμενη περισσότερο προς τις επενδύσεις και τις εξαγωγές.
Ειδικότερα, σημείωσε ότι η αναλογία των επενδύσεων προς το ΑΕΠ ξεκίνησε από περίπου 11%, ενώ η πρόβλεψη για το επόμενο έτος διαμορφώνεται στο 17,7%, έναντι ευρωπαϊκού μέσου όρου περίπου 21%. Παράλληλα, οι εξαγωγές ως ποσοστό του ΑΕΠ έχουν διπλασιαστεί. Ωστόσο, αναγνώρισε ότι εξακολουθεί να υπάρχει σημαντική απόσταση στην παραγωγικότητα, τόσο σε σχέση με την υπόλοιπη Ευρώπη όσο και με τις Ηνωμένες Πολιτείες.
Σημαντικό πρόβλημα αποτελεί, όπως είπε, το μικρό μέσο μέγεθος των ελληνικών επιχειρήσεων, καθώς μεγάλο μέρος της οικονομίας αποτελείται από πολύ μικρές επιχειρήσεις. Σε αυτό το πεδίο, η Τεχνητή Νοημοσύνη δημιουργεί νέες δυνατότητες, καθώς μπορεί να επιτρέψει σε μια μικρή επιχείρηση να λειτουργεί με αποτελεσματικότητα και δυνατότητες που μέχρι σήμερα συνδέονταν με μεγαλύτερους οργανισμούς.
Το στοίχημα της ευρωπαϊκής τεχνολογικής στρατηγικής
Αναφερόμενος στον ευρωπαϊκό ρόλο, ο πρόεδρος του Eurogroup υπογράμμισε ότι η Ευρώπη αποτελεί «υπερδύναμη» στις αποταμιεύσεις και στην έρευνα, χωρίς όμως να καταφέρνει να μετατρέπει επαρκώς αυτά τα πλεονεκτήματα σε επενδύσεις και επιχειρήσεις με διεθνή κλίμακα.
Όπως εξήγησε, πολλές ευρωπαϊκές νεοφυείς επιχειρήσεις αναζητούν χρηματοδότηση στις Ηνωμένες Πολιτείες όταν επιδιώκουν να επεκταθούν, ενώ σημαντικό μέρος των ευρωπαϊκών αποταμιεύσεων καταλήγει να χρηματοδοτεί επενδύσεις στην άλλη πλευρά του Ατλαντικού. Η πρόσβαση στις αμερικανικές αγορές θα πρέπει να παραμείνει επιλογή, αλλά όχι αναγκαία προϋπόθεση για την ανάπτυξη μιας ευρωπαϊκής επιχείρησης.
Για τον λόγο αυτό, έθεσε ως προτεραιότητα τη δημιουργία μιας σαφούς ευρωπαϊκής τεχνολογικής στρατηγικής, η οποία δεν θα περιορίζεται στην Τεχνητή Νοημοσύνη, αλλά θα καλύπτει ένα ευρύτερο φάσμα τεχνολογιών. Η Ευρώπη, σύμφωνα με τον ίδιο, πρέπει να εντοπίσει τους τομείς στους οποίους διαθέτει πραγματικά ανταγωνιστικά πλεονεκτήματα και να κατευθύνει εκεί τις επενδύσεις της.
Παράλληλα, επισήμανε ότι ο κατακερματισμός της ευρωπαϊκής αγοράς εξακολουθεί να εμποδίζει την ανάπτυξη των επιχειρήσεων. Ως χαρακτηριστικό παράδειγμα ανέφερε τις διαφορετικές εθνικές ρυθμίσεις για το ραδιοφάσμα, ενώ υπογράμμισε την ανάγκη να συνδεθούν καλύτερα οι κεφαλαιαγορές, οι χρηματοδοτικοί μηχανισμοί και οι τεχνολογικές δυνατότητες.
Η Ευρώπη, όπως σημείωσε, δεν μπορεί να επιδιώξει την πλήρη αυτάρκεια σε έναν κόσμο αλληλεξαρτήσεων. Πρέπει, ωστόσο, να διαθέτει ισχυρή θέση στις διεθνείς συνεργασίες και να αποφεύγει τις ασύμμετρες εξαρτήσεις.
Τεχνολογία, άμυνα και ναυτιλία
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στη σύνδεση της τεχνολογίας με την άμυνα, επισημαίνοντας ότι οι τεχνολογίες διττής χρήσης αποκτούν ολοένα μεγαλύτερη σημασία. Υπογράμμισε, επίσης, την ανάγκη ενίσχυσης των κοινών ευρωπαϊκών αμυντικών προμηθειών, καθώς τα κράτη-μέλη εξακολουθούν συχνά να προμηθεύονται ξεχωριστά τα ίδια συστήματα, χωρίς να αξιοποιούν οικονομίες κλίμακας.
Για την Ελλάδα, ξεχωριστές δυνατότητες εντοπίζει στη ναυτιλία και στις εφαρμογές της Φυσικής Τεχνητής Νοημοσύνης, χάρη στην ισχυρή ναυτιλιακή παρουσία της χώρας, τα λιμάνια και τα ψηφιακά της δίκτυα. Όπως διευκρίνισε, οι αποφάσεις για την αξιοποίηση των νέων τεχνολογιών στον επιχειρηματικό τομέα πρέπει να προέρχονται κυρίως από τους ίδιους τους επιχειρηματίες.
«Η δουλειά μας είναι να αίρουμε τα εμπόδια που αντιμετωπίζουν οι επιχειρηματίες και οι άνθρωποι που καινοτομούν», ανέφερε, τονίζοντας ότι η Πολιτεία οφείλει να διασφαλίζει σταθερό περιβάλλον και ισότιμους όρους ανταγωνισμού.
Η ψηφιοποίηση του κράτους ως προϋπόθεση για το 2030
Ερωτηθείς ποια μεταρρύθμιση θα μπορούσε να καταστήσει την Ελλάδα ανταγωνιστική στην Τεχνητή Νοημοσύνη έως το 2030, ο υπουργός έδωσε σαφή απάντηση: την πλήρη ψηφιοποίηση του κράτους.
Όπως εξήγησε, το Gov.gr αποτελεί μόνο την ορατή πλευρά μιας ευρύτερης μεταρρύθμισης. Το επόμενο βήμα περιλαμβάνει την πλήρη διαλειτουργικότητα των δεδομένων, την ψηφιοποίηση της οικονομίας, τη χαρτογράφηση των δημόσιων υπηρεσιών και την απλούστευση των διαδικασιών που καλούνται να ακολουθούν οι πολίτες.
Η δημιουργία ενός ολοκληρωμένου ψηφιακού περιβάλλοντος, σε συνδυασμό με την εκπαίδευση των ανθρώπων ώστε να αξιοποιούν σωστά τα δεδομένα, αποτελεί, σύμφωνα με τον ίδιο, βασική προϋπόθεση για την αξιοποίηση των δυνατοτήτων της Τεχνητής Νοημοσύνης.
Αισιοδοξία, αλλά και προειδοποίηση για τους κινδύνους
Ο Κυριάκος Πιερρακάκης δήλωσε αισιόδοξος για τις προοπτικές της Τεχνητής Νοημοσύνης, επισημαίνοντας ότι τον ανησυχεί περισσότερο το ενδεχόμενο να χαθεί η ευκαιρία αξιοποίησής της. Αναγνώρισε, ωστόσο, ότι η ταχεία τεχνολογική εξέλιξη δημιουργεί σοβαρές προκλήσεις, ιδιαίτερα στην κυβερνοασφάλεια.
Έφερε ως παράδειγμα το μοντέλο Mythos της Anthropic, το οποίο μπορεί να εντοπίζει ευπάθειες σε συστήματα που μέχρι σήμερα δεν ήταν εύκολο να εντοπιστούν. Αυτό, όπως εκτίμησε, θα οδηγήσει σε αυξημένες ανάγκες και υψηλότερο κόστος κυβερνοασφάλειας για επιχειρήσεις και κράτη.
Το ζητούμενο, σύμφωνα με τον υπουργό, είναι να δημιουργηθούν θεσμοί προσαρμοσμένοι στις προκλήσεις του 21ου αιώνα, ώστε η κοινωνία να αξιοποιήσει τα οφέλη της τεχνολογίας και ταυτόχρονα να περιορίσει τους κινδύνους της. Η βασική δυσκολία είναι ότι η τεχνολογία εξελίσσεται με εκθετικούς ρυθμούς, ενώ οι πολιτικοί θεσμοί κινούνται πολύ πιο αργά.
Κλείνοντας, εξέφρασε την πεποίθηση ότι τόσο η Ελλάδα όσο και η Ευρώπη διαθέτουν τις προϋποθέσεις για να πρωταγωνιστήσουν. Για την Ευρωπαϊκή Ένωση, πάντως, η αναγκαία αλλαγή δεν είναι μόνο θεσμική ή οικονομική, αλλά κυρίως ζήτημα νοοτροπίας: να πιστέψει στις δυνατότητές της, να προχωρήσει σε συγκεκριμένες επιλογές και να υλοποιήσει τις μεταρρυθμίσεις εγκαίρως και στην απαιτούμενη κλίμακα.