Στην Αθήνα πραγματοποιήθηκε η εθνική εναρκτήρια συνάντηση του Διασυνοριακού Έργου του ΟΟΣΑ για την Ενίσχυση της Ακεραιότητας της Πληροφορίας, με τη συμμετοχή έξι ευρωπαϊκών χωρών και την υποστήριξη των Επιχορηγήσεων του Ευρωπαϊκού Οικονομικού Χώρου (ΕΟΧ) και της Νορβηγίας.
Το πενταετές έργο αφορά την εφαρμογή στην πράξη της Σύστασης του ΟΟΣΑ για την Ακεραιότητα της Πληροφορίας, η οποία αποτελεί το πρώτο διεθνές πρότυπο στον συγκεκριμένο τομέα. Η Σύσταση στηρίζεται σε τρεις βασικούς πυλώνες: τον πλουραλισμό και τη διαφάνεια των πηγών, την κοινωνική ανθεκτικότητα και τους ισχυρούς θεσμούς.
Στο έργο συμμετέχουν, μαζί με την Ελλάδα, η Βουλγαρία, η Κροατία, η Λιθουανία, η Πολωνία και η Ρουμανία. Η Γενική Γραμματεία Επικοινωνίας και Ενημέρωσης αποτελεί το εθνικό σημείο επαφής για την υλοποίηση του έργου στην Ελλάδα.
Κατά την έναρξη των εργασιών, ο υφυπουργός παρά τω Πρωθυπουργώ και κυβερνητικός εκπρόσωπος Παύλος Μαρινάκης χαρακτήρισε την παραπληροφόρηση «κρίση» που απειλεί, όπως ανέφερε, όχι μόνο την ποιότητα της ενημέρωσης, αλλά και την εμπιστοσύνη των πολιτών στους θεσμούς, στην ψήφο τους και στους συμπολίτες τους.
Ο κ. Μαρινάκης υπογράμμισε ότι «η σκόπιμη κατασκευή και διάδοση ψευδών πληροφοριών με στόχο τη χειραγώγηση πρέπει να αντιμετωπίζεται χωρίς να γίνεται πρόσχημα για λογοκρισία». Όπως σημείωσε, το ψέμα συχνά διαδίδεται πιο γρήγορα και πιο φθηνά από την αλήθεια, ενώ δεν αρκεί η αντιμετώπιση κάθε ψευδούς είδησης ξεχωριστά. Αντίθετα, όπως ανέφερε, απαιτείται συνολική ενίσχυση της ποιότητας και της αξιοπιστίας του οικοσυστήματος ενημέρωσης.
Ο κυβερνητικός εκπρόσωπος αναφέρθηκε και στην «καθημερινή, ανθρώπινη πλευρά» της παραπληροφόρησης, κάνοντας ιδιαίτερη αναφορά στην τοξική ανωνυμία στο διαδίκτυο και στις απειλές και επιθέσεις που, όπως είπε, δέχονται δημοσιογράφοι, επιστήμονες και πολίτες.
Όπως διευκρίνισε, δεν πρόκειται για κατάργηση της ανωνυμίας, η οποία σε πολλές περιπτώσεις είναι αναγκαία, αλλά για την ταυτοποίηση κάθε χρήστη σε επίπεδο πλατφόρμας, ώστε οι αρχές να μπορούν, σε περίπτωση διάπραξης αδικημάτων, να εντοπίζουν τον κάτοχο ενός προφίλ. «Η ελευθερία της έκφρασης δεν σημαίνει απουσία ευθύνης», σημείωσε, προσθέτοντας ότι η δημοκρατία δεν μπορεί να λειτουργεί όταν οι άνθρωποι φοβούνται να μιλήσουν.
Ο κ. Μαρινάκης αναφέρθηκε παράλληλα στις πρωτοβουλίες της ελληνικής κυβέρνησης για την ενίσχυση της ακεραιότητας της ενημέρωσης, μεταξύ των οποίων τα Μητρώα Έντυπου και Ηλεκτρονικού Τύπου, οι κανόνες διαφάνειας στα δημόσια Μέσα και στην κρατική διαφήμιση, τα προγράμματα για την παιδεία στα Μέσα, καθώς και η ενίσχυση της διαφάνειας στο ιδιοκτησιακό καθεστώς των Μέσων.
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στην προστασία των δημοσιογράφων μέσω της αντιμετώπισης των καταχρηστικών αγωγών (SLAPPs), της δημιουργίας Task Force για την ασφάλειά τους και της αυστηροποίησης των ποινών για τη βία εναντίον τους.
Σημειώνοντας τη σημασία της διεθνούς συνεργασίας, ο κυβερνητικός εκπρόσωπος τόνισε ότι η Σύσταση του ΟΟΣΑ και ο σχετικός Κόμβος προσφέρουν «κοινά πρότυπα, κοινή μεθοδολογία και τη δυνατότητα να μαθαίνουμε ο ένας από τον άλλον». Παράλληλα, ευχαρίστησε τον ΟΟΣΑ, τη Νορβηγία, τις δωρήτριες χώρες των Επιχορηγήσεων ΕΟΧ, καθώς και τον ΟΑΣΕ για τη συμβολή τους.
Στη συνάντηση απηύθυνε χαιρετισμό η πρέσβης της Νορβηγίας στην Ελλάδα, Χάριετ Μπεργκ, η οποία υπογράμμισε τη σημασία της συνεργασίας Ελλάδας και Νορβηγίας για την προστασία της ελευθερίας των Μέσων Ενημέρωσης και της ακεραιότητας της πληροφόρησης.
Όπως ανέφερε, μέσω των Επιχορηγήσεων ΕΟΧ και με αφετηρία τις συστάσεις του ΟΟΣΑ, οι δύο χώρες θα συνεργαστούν για την αντιμετώπιση της χειραγώγησης της πληροφόρησης, την ενίσχυση της θεσμικής ικανότητας και την προώθηση της συνεργασίας σε εθνικό και διεθνές επίπεδο. «Η ακεραιότητα της πληροφορίας έχει καθοριστική σημασία για μια ανθεκτική και εύρωστη δημοκρατία», σημείωσε.
Εισαγωγικές τοποθετήσεις έκαναν επίσης η Νέιλα Σάουλα, Επικεφαλής του Τμήματος Καταπολέμησης της Διαφθοράς και Ακεραιότητας στη Διακυβέρνηση του ΟΟΣΑ, η Άνα Περόνα Φιέλντσταδ, Επικεφαλής Μονάδας του Γραφείου Χρηματοδοτικού Μηχανισμού των Επιχορηγήσεων ΕΟΧ και Νορβηγίας, και ο Σαρλ Μπομπιόν, επικεφαλής της ομάδας Ακεραιότητας της Πληροφορίας και Ξένων Παρεμβάσεων του ΟΟΣΑ.
Ο εκπρόσωπος του ΟΑΣΕ για την Ελευθερία των Μέσων Ενημέρωσης, πρέσβης Γιαν Μπράατου, μίλησε για τη διασφάλιση της ακεραιότητας της πληροφορίας με σεβασμό στην ελευθερία της έκφρασης.
Ο Γενικός Γραμματέας Επικοινωνίας και Ενημέρωσης Δημήτρης Κιρμικίρογλου υπογράμμισε ότι το έργο έχει ως αφετηρία τα θεμελιώδη δικαιώματα, με την προάσπιση της ελευθερίας του Τύπου και της ελευθερίας της έκφρασης να αποτελεί αναπόσπαστη αρχή κάθε δράσης.
Όπως ανέφερε, η προσπάθεια στηρίζεται στην κινητοποίηση του συνόλου της διοίκησης και της κοινωνίας, καθώς «καμία υπηρεσία δεν μπορεί να αντιμετωπίσει μόνη της το φαινόμενο» της παραπληροφόρησης. Ο κ. Κιρμικίρογλου τόνισε ότι «η ακεραιότητα της πληροφορίας δεν σημαίνει έλεγχο του λόγου», αλλά προστασία των συνθηκών που επιτρέπουν στον ελεύθερο λόγο να έχει νόημα.
Παράλληλα, σημείωσε ότι το έργο ενισχύει προσπάθειες που έχουν ήδη ξεκινήσει στην Ελλάδα, με την εφαρμογή της Ευρωπαϊκής Πράξης για την Ελευθερία των Μέσων Ενημέρωσης (EMFA) και του νόμου κατά των καταχρηστικών αγωγών. Έως το τέλος του έτους, όπως ανέφερε, αναμένεται να τεθούν σε εφαρμογή τρία εθνικά κείμενα στρατηγικής για την ασφάλεια των δημοσιογράφων, την παιδεία στα Μέσα και την ανθεκτικότητα απέναντι στην παραπληροφόρηση.
Στο πλαίσιο του έργου αναμένεται επίσης συνάντηση στο Όσλο στο τέλος του μήνα, ενώ προγραμματίζεται και το επόμενο κοινό έργο με τις Επιχορηγήσεις ΕΟΧ και Νορβηγίας, που αφορά τους Περιφερειακούς Κόμβους ΜΜΕ, με αφετηρία τη Θράκη και την Πελοπόννησο.
Στη συνάντηση και στις τρεις θεματικές συνεδρίες συμμετείχαν, μεταξύ άλλων, η Γενική Γραμματέας Συντονισμού Εύη Δραμαλιώτη, η Γενική Γραμματέας Απόδημου Ελληνισμού και Δημόσιας Διπλωματίας Μάιρα Μυρογιάννη, ο Γενικός Γραμματέας Εσωτερικών και Οργάνωσης Αθανάσιος Μπαλέρμπας, η Γενική Γραμματέας ΕΣΠΑ Βασιλική Παντελοπούλου, ο Ειδικός Γραμματέας Τεχνητής Νοημοσύνης και Διακυβέρνησης Δεδομένων Βασίλης Καρκατζούνης, η Διευθύντρια Ψηφιακών Υπηρεσιών της ΕΕΤΤ Ιωάννα Χουδαλάκη και ο Πρόεδρος της ΠΟΕΣΥ Σωτήρης Τριανταφύλλου.
Συμμετείχαν επίσης ο Χαράλαμπος Τσέκερης από το ΕΚΚΕ, ο Νίκος Σαρρής από το ΕΚΕΤΑ, η Τζένιφερ Κλαρκ από το Ίδρυμα Μποδοσάκη, ο Άκης Καρατράντος από το ΕΛΙΑΜΕΠ και ο Δημήτρης Τσακαλίδης από τη Novercore.
