Την ανάγκη να αποφεύγεται κάθε κίνηση που θα μπορούσε να οδηγήσει σε ανεξέλεγκτη κλιμάκωση, χωρίς όμως η Αθήνα να κάνει βήμα πίσω από τα κυριαρχικά της δικαιώματα, υπογράμμισε ο υπουργός Εξωτερικών (ΥΠΕΞ) Γιώργος Γεραπετρίτης, μιλώντας στην τηλεόραση του ΣΚΑΪ, στον απόηχο της νέας έντασης στις ελληνοτουρκικές σχέσεις.
Ο υπουργός έστειλε μήνυμα τόσο προς την Άγκυρα όσο και προς το εσωτερικό, προειδοποιώντας για τον κίνδυνο της πολεμικής ρητορικής, αλλά ταυτόχρονα διαβεβαιώνοντας ότι η Ελλάδα διαθέτει σχέδια και επιχειρησιακή ετοιμότητα για κάθε ενδεχόμενο.
«Καταρχάς, να επισημάνουμε ότι ανιστόρητοι και πολεμοχαρείς υπάρχουν πολλοί. Οι οποίοι θα βγουν και θα επιχειρήσουν να δημιουργήσουν έναν τόνο εχθροπάθειας και ματαιοδοξίας, η οποία είναι πραγματικά επικίνδυνη για την ασφάλεια και την ευημερία στην περιοχή», ανέφερε.
Ο κ. Γεραπετρίτης, μάλιστα, έσπευσε να διευκρινίσει ότι η συγκεκριμένη ρητορική δεν αφορά αποκλειστικά την Τουρκία.
«Για να είμαστε δίκαιοι, δεν υπάρχουν μόνο στην Τουρκία. Υπάρχουν και στην Ελλάδα, υπάρχουν και παντού», είπε, επισημαίνοντας ότι καθήκον μιας υπεύθυνης κυβέρνησης είναι να λειτουργεί αποτρεπτικά απέναντι στις κρίσεις.
Ο ΥΠΕΞ παραδέχθηκε ότι το τελευταίο διάστημα έχει καταγραφεί περαιτέρω ένταση στις ελληνοτουρκικές σχέσεις, την οποία απέδωσε σε σειρά παραγόντων, μεταξύ των οποίων οι διεθνείς συμμαχίες της χώρας. Παράλληλα, υπογράμμισε ότι η κλιμάκωση δημιουργεί πάντοτε κινδύνους και επανέλαβε ότι η ελληνική πλευρά επιδιώκει την ειρήνη και την καλή γειτονία.
Σε ερώτηση για το ενδεχόμενο κρίσης, ο κ. Γεραπετρίτης εμφανίστηκε καθησυχαστικός ως προς την κατάσταση επί του πεδίου, χωρίς όμως να αφήσει περιθώρια για αμφιβολίες ως προς την ετοιμότητα της Ελλάδας.
«Η αίσθησή μας είναι ότι δεν υπάρχει κίνδυνος επί του πεδίου. Πάντοτε, βεβαίως, αγρυπνούμε. Εμείς έχουμε έτοιμα όλα τα σενάρια για την οποιαδήποτε ένταση, για την οποιαδήποτε αύξηση της πίεσης», ανέφερε.
«Προφανώς και είμαστε έτοιμοι να απαντήσουμε στο πεδίο», είπε ο ίδιος.
«Η πραγματική ισχύς δεν είναι στα λόγια»
Ο ΥΠΕΞ έδωσε ιδιαίτερη έμφαση στην έννοια της «πραγματικής ισχύος», την οποία συνέδεσε όχι με τη ρητορική ένταση αλλά με τη διπλωματική παρουσία, την αμυντική θωράκιση και την οικονομική ανθεκτικότητα.
«Εξάλλου, η πραγματική ισχύς δεν είναι στα λόγια. Η πραγματική ισχύς είναι στη διεύρυνση του διπλωματικού αποτυπώματος, στην αμυντική ανθεκτικότητα, στην ισχυρή οικονομία», είπε χαρακτηριστικά.
«Την τελευταία τριετία η Ελλάδα έχει αναπτύξει όλα αυτά τα πεδία. Αντιλαμβανόμαστε ότι αυτού του τύπου η υπερένταση, που πολλές φορές βλέπουμε από κύκλους από τη γειτονική Τουρκία, οφείλεται και στο γεγονός ότι η Ελλάδα έχει αποκτήσει μια πραγματική ισχύ, μια φωνή η οποία ακούγεται περισσότερο από ποτέ».
«Όποιος φωνάζει δεν είναι πάντοτε εκείνος ο οποίος είναι ο πιο ισχυρός. Μάλλον ο αδύναμος είναι».
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε ο υπουργός Εξωτερικών στο ζήτημα της επέκτασης των χωρικών υδάτων έως τα 12 ναυτικά μίλια, θέμα που βρίσκεται εκ νέου στο επίκεντρο της ελληνοτουρκικής αντιπαράθεσης.
«Έχουμε πει επανειλημμένως ότι η επέκταση των χωρικών υδάτων έως τα 12 ναυτικά μίλια αποτελεί προνόμιο της ελληνικής πολιτείας που απορρέει από το διεθνές δίκαιο της θάλασσας. Ουδέποτε το έχουμε απεμπολήσει», δήλωσε.
«Θα το ασκήσει η ελληνική πολιτεία στον χρόνο και με τον τρόπο που κρίνει σκόπιμο. Όπως το πράξαμε για το Ιόνιο και έως το ακρωτήριο Ταίναρο. Έτσι θα γίνει πραγματικότητα και όταν κριθεί από την ελληνική πολιτεία», συνέχισε ο ίδιος.
«Δεν μπορώ προφανώς να σας δώσω χρονοδιάγραμμα για το ζήτημα αυτό. Είναι όμως ένα μονομερές δικαίωμα», είπε.
«Δεν έχουμε φοβικό σύνδρομο - Θα γίνει η πόντιση του καλωδίου»
Την ίδια στιγμή, ο κ. Γεραπετρίτης υπερασπίστηκε την επιλογή της κυβέρνησης να διατηρεί ανοιχτούς τους διαύλους επικοινωνίας με την Άγκυρα, ακόμη και σε περιόδους αυξημένης έντασης.
«Βεβαίως και υπάρχουν δίαυλοι επικοινωνίας. Είναι ακριβώς αυτό το οποίο εγκαταστήσαμε πριν από 3 χρόνια μέσω του δομημένου διαλόγου του ελληνοτουρκικού διαλόγου και της διακήρυξης των Αθηνών», ανέφερε.
Όπως είπε, οι επαφές Αθήνας και Άγκυρας δεν θα πρέπει να εξαρτώνται αποκλειστικά από την εκάστοτε συγκυρία.
«Η δικιά μας πεποίθηση είναι ότι ο διάλογος αυτός θα πρέπει να συνεχιστεί. Νομίζω ότι το να συζητάς με τον γείτονά σου, ιδίως με τον γείτονά σου με τον οποίο έχεις ιστορικές διαφορές, είναι μια αναγκαιότητα».
«Δεν μπορούμε ταυτοχρόνως να ερχόμαστε και να λέμε ότι η Ελλάδα επιδιώκει την ειρήνη και τη σταθερότητα στην περιοχή, και από την άλλη να κλείνουμε την πόρτα», είπε.
«Όσοι θεωρούν ότι με το να κλείνουμε το τραπέζι του διαλόγου, να μην καθόμαστε να συζητήσουμε, κερδίζουμε κάτι, είναι απλά, νομίζω, βαθιά νυχτωμένοι».
Για τον κ. Γεραπετρίτη, ο διάλογος και η αποτρεπτική ισχύς δεν είναι αλληλοαναιρούμενες επιλογές. «Ποτέ να μην κλείνεις την πόρτα του διαλόγου. Το να κλείνεις την πόρτα του διαλόγου, ουσιαστικά, αποτελεί μια παρακαταθήκη πολέμου και όχι ειρήνης».
«Δεν φοβηθήκαμε να κάνουμε το θαλάσσιο χωροταξικό. Δεν φοβηθήκαμε να κάνουμε τα θαλάσσια πάρκα. Δεν φοβηθήκαμε να δημιουργήσουμε δομή δυνάμεων η οποία ενισχύει τα νησιά μας παρά τα όσα λέγονταν. Δεν φοβηθήκαμε να επεκτείνουμε τα χωρικά ύδατα. Δεν φοβηθήκαμε να κάνουμε συμφωνίες οριοθέτησης με γειτονικές χώρες».
«Σας διαβεβαιώ, λοιπόν, ότι η παρούσα κυβέρνηση δεν διακατέχεται από κανένα φοβικό σύνδρομο», συμπλήρωσε ο ίδιος.
Αμέσως μετά, ο κ. Γεραπετρίτης αναφέρθηκε σε δύο ζητήματα που έχουν βρεθεί στο επίκεντρο της ελληνοτουρκικής αντιπαράθεσης: τα θαλάσσια πάρκα και την ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας-Κύπρου.
«Βεβαίως και θα υπάρχουν τα εφαρμοστικά διατάγματα για τα θαλάσσια πάρκα, και βεβαίως θα υπάρξει και η πόντιση του καλωδίου ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας-Κύπρου».
Όπως τόνισε, η ηλεκτρική διασύνδεση αποτελεί και ευρωπαϊκή υποχρέωση της Ελλάδας και θα προχωρήσει βάσει του προγραμματισμού της εταιρείας.
Ο υπουργός Εξωτερικών αναφέρθηκε εκτενώς και στο διεθνές αποτύπωμα της Ελλάδας, κάνοντας ειδική μνεία στις σχέσεις με τις χώρες του Κόλπου, την Ινδία, την Ευρωπαϊκή Ένωση και το Ισραήλ.
«Η Ελλάδα, βεβαίως και έχει ερείσματα στη διεθνή σκηνή», ανέφερε, για να προσθέσει ωστόσο ότι οι συμμαχίες δεν μπορούν να αποτελούν υποκατάστατο της εθνικής ισχύος.
«Εκείνο το οποίο πρέπει να φροντίζουμε είναι να δυναμώνουμε τα του οίκου μας, να γινόμαστε διαρκώς πιο ισχυροί, να αποκτούμε αμυντική ανθεκτικότητα», υπογράμμισε.
Τόνισε αμέσως μετά πως «η άμυνά μας έχει εξοπλιστεί κατά τέτοιο τρόπο ώστε να έχει αποκτήσει μια ισχύ η οποία δεν είναι μόνο πραγματική, έχει να κάνει και με την παράσταση της ισχύος». Ως χαρακτηριστικό παράδειγμα ανέφερε την ελληνική παρουσία στην Κύπρο και στον Κόλπο, με τη φρεγάτα και τα αναβαθμισμένα F-16, υποστηρίζοντας ότι η Ελλάδα λειτουργεί πλέον ως «εξαγωγέας ασφαλείας».
«Το μόνο βέβαιο είναι ότι δεν θα καθορίσουμε τις διεθνείς συμμαχίες με βάση τις επιθυμίες άλλων χωρών. Αυτό ας το ξεχάσουμε», τόνισε.
Και χρησιμοποίησε μια χαρακτηριστική αναφορά στους νόμους της φυσικής:
«Η αδράνεια δεν παράγει ισχύ. Η ισχύς παράγεται από τις ισχυρές συμμαχίες, παράγεται από την ισχυρή οικονομία και την ισχυρή άμυνα, και πάνω απ' όλα παράγεται από μια κυβέρνηση η οποία έχει την αξιοπιστία και την ισχύ να πράττει εκείνα για τα οποία δεσμεύεται».
«Η Ελλάδα θα συνεχίσει τη συνεργασία με το Ισραήλ»
Σε ό,τι αφορά ειδικότερα το Ισραήλ, ο υπουργός ήταν κατηγορηματικός ότι η Αθήνα δεν πρόκειται να περιορίσει τη συνεργασία της λόγω των αντιδράσεων άλλων χωρών.
«Η απάντηση, λοιπόν, είναι σαφής: βεβαίως και η Ελλάδα θα αναπτύξει τη συνεργασία της με το Ισραήλ».
«Έχει αποφέρει σημαντική πρόσθετη αξία ιδίως στα επίπεδα της άμυνας και της τεχνολογίας, όμως την ίδια στιγμή έχει το προνόμιο η Ελλάδα να συνομιλεί με όρους πραγματικά στρατηγικούς, με όλον τον αραβικό κόσμο».
Ο κ. Γεραπετρίτης αναφέρθηκε και στην ευρωπαϊκή διάσταση της ελληνοτουρκικής έντασης, αποκαλύπτοντας ότι η Αθήνα έχει ήδη ενημερώσει τους ευρωπαϊκούς θεσμούς και τα κράτη-μέλη για τις τουρκικές θέσεις.
«Από την πρώτη στιγμή που διαπιστώσαμε μια σημαντική κλιμάκωση στις θέσεις της Τουρκίας, ενημερώθηκε η Ευρωπαϊκή Ένωση, ενημερώθηκαν όλες οι αρχές της Ευρωπαϊκής Ένωσης».
Όπως είπε, ο ίδιος ενημέρωσε τους υπουργούς Εξωτερικών των κρατών-μελών για τα ζητήματα αυτά. «Είναι προφανές ότι, εφόσον υπάρξει κλιμάκωση η οποία θα διαπιστωθεί, τότε υπάρχουν οι δυνατότητες εκείνες να αναζητηθεί από τους συμμάχους μας και η έμπρακτη αλληλεγγύη».
«Όλες οι συνεργασίες τις οποίες πράττει η Ελλάδα στο διεθνές προσκήνιο έχουν να κάνουν με αμυντικό χαρακτήρα. Δεν επιβουλεύεται καμία χώρα. Και πάνω απ' όλα φροντίζει για τη δική μας ισχύ».
«Δεν συζητάμε θέματα κυριαρχίας και αποστρατιωτικοποίηση των νησιών»
Στο τελευταίο μέρος της συνέντευξης, ο Γιώργος Γεραπετρίτης έθεσε με ιδιαίτερα σαφή τρόπο τα όρια που θέτει η Αθήνα στον ελληνοτουρκικό διάλογο.
«Η απάντηση είναι κατηγορηματική. Η Ελλάδα θέματα κυριαρχίας της δεν πρόκειται να συζητήσει».
Στο πλαίσιο αυτό, ξεκαθάρισε ότι η Αθήνα δεν πρόκειται να συζητήσει ούτε τις λεγόμενες «γκρίζες ζώνες» ούτε την αποστρατιωτικοποίηση των ελληνικών νησιών.
Από την άλλη πλευρά, ο υπουργός αναγνώρισε ότι η Τουρκία θα συνεχίσει να θέτει στο τραπέζι το σύνολο των διεκδικήσεών της, με πρώτο και μεγαλύτερο τη θεωρία της «Γαλάζιας Πατρίδας». «Όσο δεν υπάρχει οριοθέτηση, τα ζητήματα αυτά δεν πρόκειται να βγουν από το τραπέζι της Τουρκίας, ούτε περιμέναμε ότι θα βγουν».
Ο κ. Γεραπετρίτης επανέλαβε ότι η Αθήνα επιδιώκει μια λειτουργική σχέση με την Άγκυρα, χωρίς όμως «αιθεροβάμονα αντίληψη» ότι η Τουρκία θα εγκαταλείψει τις πάγιες θέσεις της.
Η λύση, σύμφωνα με την ελληνική θέση, περνά αποκλειστικά μέσα από το διεθνές δίκαιο. «Δηλαδή, με συζητήσεις σε σχέση με την οριοθέτηση ΑΟΖ και υφαλοκρηπίδας, και εν τέλει αν υπάρχει η οποιαδήποτε διαφοροποίηση πάνω σε αυτό, με παραπομπή σε διεθνή δικαιοδοσία μέσω συνυποσχετικού».
«Η Ελλάδα θεωρεί ότι υπάρχει μια και μόνο διαφορά η οποία μπορεί να αχθεί ενώπιον διεθνούς δικαιοδοσίας, ενώ η Τουρκία θεωρεί ότι υπάρχουν και παράπλευρα ζητήματα. Σε αυτό μέση οδός δεν υπάρχει», ανέφερε χαρακτηριστικά. «Όσο υπάρχει η εκκρεμότητα της οριοθέτησης, τα γεγονότα αυτά θα υπάρχουν».
