Απορρίφθηκε από την ολομέλεια της Βουλής η ένσταση αντισυνταγματικότητας που κατέθεσε το ΠΑΣΟΚ κατά των άρθρων 3, 4, 6 και 16 του σχεδίου νόμου για την επέκταση των αρμοδιοτήτων της ΕΥΔΑΠ και της ΕΥΑΘ "ως αντικειμένων στο άρθρο 102 του Συντάγματος". Σύμφωνα με τον κοινοβουλευτικό εκπρόσωπο του Κινήματος, Π. Δουδωνή, αυτό γίνεται "στο επίπεδο της μη διατήρησης οικονομικής αυτοτέλειας, καθώς μεταβιβάζονται τα στοιχεία του ενεργητικού και του παθητικού υποχρεωτικά, αλλά και στο ζήτημα της διαχείρισης των τοπικών υποθέσεων, όπως είναι αυτές που μεταβιβάζονται".
Ο παριστάμενος υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Στ. Παπασταύρου, είπε ότι το Σύνταγμα, με το άρθρο 102 που επικαλείται το ΠΑΣΟΚ, παρέχει στο νομοθέτη ευρεία διακριτική ευχέρεια ως προς την κατανομή των αρμοδιοτήτων μεταξύ κρατικών, περιφερειακών και τοπικών οργάνων. Και η απόφαση της Ολομέλειας του ΣτΕ λέει ότι, όχι απλώς η ύδρευση δεν συνιστά τοπική υπόθεση, αναπόσπαστη από το πλαίσιο αρμοδιοτήτων των ΟΤΑ, αλλά, περαιτέρω, η παροχή υπηρεσιών ύδρευσης και αποχέτευσης δύναται να ανατίθεται σε δημόσια επιχείρηση με τη μορφή Ανώνυμης Εταιρείας, όπως η ΕΥΔΑΠ ΑΕ.
Απευθυνόμενος, μάλιστα, σε όσους υπερασπίζονται την "αντισυνταγματικότητα" ρώτησε: Τι λέτε; Ότι, ήδη, η νόμιμα και συνταγματικώς αποδεκτά λειτουργούσα και οι ΕΥΑΘ, ο Δήμος Αθηναίων και ο Δήμος Θεσσαλονίκης, που εξυπηρετούνται από την ΕΥΔΑΠ και την ΕΥΑΘ λειτουργούν αντισυνταγματικά;
Για τα αναφερόμενα στην έκθεση της Επιστημονικής Υπηρεσίας της Βουλής, είπε ότι περιλαμβάνει και το ότι "το αντικείμενο του δικαιώματος που χορηγείται στην ΕΥΔΑΠ έχει χαρακτήρα δημόσιας υπηρεσίας, με την ουσιαστική έννοια του όρου, δοθέντος ότι έχει σκοπό την ικανοποίηση βασικών αναγκών του κοινωνικού συνόλου της περιοχής δραστηριότητας και συνδέεται άρρηκτα με το δημόσιο συμφέρον". Η επιστημονική υπηρεσία το λέει. Δεν το λέμε εμείς, είπε ο κ. Παπασταύρου, συμπεραίνοντας ότι δεν υπάρχει "κανένα συνταγματικό πρόβλημα, σύμφωνα με την επιστημονική υπηρεσία της Βουλής".
Ως προς το Ενωσιακό Δίκαιο, είπε ότι προβλέπει πως οι πάροχοι υπηρεσίας Ύδρευσης και Αποχέτευσης μπορούν να οργανωθούν σε επίπεδο κεντρικής εξουσίας, υπερτοπικό, για λόγους ορθής διαχείρισης και προστασίας των υδατικών πόρων και την αποτροπή περαιτέρω υποβάθμισής τους.
Ακολούθως, ο κ. Παπασταύρου, είπε: Όσοι υπερασπίζεστε το κατακερματισμένο μοντέλο των 735 οργανισμών πρέπει να απαντήσετε στους δημότες της Σιθωνίας και της Βόλβης, που έχει μπει η εισαγγελέας για την ποιότητα του νερού. Για τις περιοχές αυτές, οι βόθροι συνδέθηκαν με τα δίκτυα ύδρευσης. Και όταν ο εισαγγελέας αναζητά αξιόπιστο συνομιλητή για να κρίνει την ποιότητα του νερού, ξέρετε σε ποιον πάει ο εισαγγελέας; Στην ΕΥΑΘ. Αυτή τη στιγμή υπάρχουν πολίτες στη Σιθωνία οι οποίοι πίνουν νερό που έχει κολοβακτηρίδια. Θα κάνουμε κάτι γι' αυτό; Ή θα μείνουμε στην ακινησία και στην αδράνειας ή θα κάνουμε, όπως προτείνει το ΠΑΣΟΚ, διαδημοτικές συνενώσεις; Ποιών; Των πέντε δήμων της Χαλκιδικής που κανείς δεν έχει επάρκεια; Οι πέντε ανεπαρκείς θα κάνουν ένα επαρκή; Θα κάνουμε κάτι για τους πολίτες; Θα παραμείνουμε στην κατάσταση που είμαστε τώρα; Θα μείνουμε εγκλωβισμένοι στο χθες; Η Νέα Δημοκρατία λέει όχι. Προχωράμε μπροστά. Αλλάζουμε ριζικά το μοντέλο διαχείρισης του νερού, όπως επιβάλλει και η Ευρωπαϊκή Ένωση και ο ΟΗΕ, και όπως επιβάλλει η κοινή λογική.
Εξάλλου, για θέμα της αντισυνταγματικής "αναλογικότητας" επικαλέστηκε την έκθεση της Επιστημονικής Υπηρεσίας της Βουλής, σύμφωνα με την οποία "προκύπτει πρόθεση του νομοθέτη να επιλεγεί το ηπιότερο μέτρο". Συμπερασματικά, και με βάση την Έκθεση, δεν υπάρχει κανένα ζήτημα αντισυνταγματικότητας, κατέληξε ο κ. Παπασταύρου.
Εκ μέρους του ΠΑΣΟΚ, ο κοινοβουλευτικός εκπρόσωπος του Κινήματος, Π. Δουδωνής, μνημόνευσε την έκθεση της Επιστημονικής Υπηρεσίας της Βουλής, σύμφωνα με την οποία, "η προβλεπόμενη ειδική εκ του νόμου διαδοχή, κατά το μέρος που επιφέρει υποχρεωτική μεταβίβαση στοιχείων του ενεργητικού και του παθητικού των οργανισμών τοπικής αυτοδιοίκησης χωρίς τη συναίνεσή τους, και χωρίς επαρκείς εγγυήσεις διατήρησης της οικονομικής τους αυτοτέλειας, μπορεί να θέσει ζήτημα συμβατότητας, με το άρθρο 102 του Συντάγματος, το οποίο κατοχυρώνει τη διοικητική και οικονομική αυτοτέλεια των ΟΤΑ, δεδομένου ότι η επίμαχη μεταβίβαση ενδέχεται να κριθεί ότι στερεί από τους ΟΤΑ την περιουσιακή βάση με την οποία ασκούν την αρμοδιότητα ύδρευσης σε τοπικό επίπεδο". Όπως είπε ο κ. Δουδωνής, το άρθρο 102 δεν προβλέπει απλώς δύο βαθμούς της τοπικής αυτοδιοίκησης. Δεν προβλέπει ότι θα έχουμε, ας πούμε, δημάρχους και περιφερειάρχες. Τους δίνει και την δυνατότητα να έχουν την οικονομική τους αυτοτέλεια και να διαχειρίζονται, διά της οικονομικής αυτοτέλειας, και να επιλαμβάνονται των τοπικών υποθέσεων. Εδώ πέρα η παραβίαση του άρθρου 102 γίνεται και στα δύο επίπεδα: και στο επίπεδο της μη διατήρησης της οικονομικής αυτοτέλειας, καθώς μεταβιβάζονται στοιχεία του ενεργητικού και του παθητικού υποχρεωτικά, αλλά και στο ζήτημα της διαχείρισης των τοπικών υποθέσεων, όπως είναι αυτές οι οποίες μεταβιβάζονται, είπε ο κ. Δουδωνής.
Ο "αντιλέγων", κοινοβουλευτικός εκπρόσωπος της ΝΔ, Στράτος Σιμόπουλος, επικαλέστηκε νομολογία του ΣΤΕ που έχει αναγνωρίσει ότι ο νομοθέτης μπορεί να καθορίσει ότι ορισμένη δραστηριότητα εντάσσεται σε ενιαίο σύστημα διαχείρισης για την εξυπηρέτηση δημοσίου σκοπού πέραν ή υπέρτερου των τοπικών αναγκών.
Ο κοινοβουλευτικός εκπρόσωπος του ΚΚΕ, Νικ. Καραθανασόπουλος, είπε ότι θα ψηφίσει την ένσταση, την οποία όμως χαρακτήρισε "προσχηματική" καθώς "είναι στα πλαίσια μιας αγωνιώδους προσπάθειας να κάνει αντιπολίτευση με πολιτικές τις οποίες συμφωνεί". Όπως είπε, αυτό που κάνει η κυβέρνηση είναι να εναρμονίζει την πολιτική διαχείριση των υδάτινων με τις ευρωπαϊκές οδηγίες και κατευθύνσεις, με τις οποίες και το ΠΑΣΟΚ συμφωνεί, και άλλα κόμματα συμφωνούν. Είπε, επίσης, ότι και η έκθεση της Επιστημονικής Επιτροπής είναι αντιφατική διότι λέει ότι "όλα αυτά εναρμονίζονται με τις ευρω-ενωσιακές κατευθύνσεις" και θύμισε ότι "το ευρωενωσιακό Δίκαιο και η κατεύθυνση της ΕΕ υπερτερούν του Συντάγματος. Εσείς το έχετε αποφασίσει αυτό" είπε ο κ. Καραθανασόπουλος.
Εκ μέρους της κοινοβουλευτικής ομάδας του ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ, Θεόφιλος Ξανθόπουλος, είπε ότι οι προσβαλλόμενες διατάξεις είναι σε "απόλυτη συνέπεια με όσα τελευταία πραγματοποιεί η ΝΔ: Την περασμένη εβδομάδα είχαμε νομοθετική ρύθμιση για να διορίσει ο κ. Γεωργιάδης διοίκηση στον Πανελλήνιο Ιατρικό Σύλλογο, καταπατώντας την αυτοτέλειά του. Αυτές τις μέρες συζητείται στις επιτροπές νομοσχέδιο του υπουργείου Δικαιοσύνης, με το οποίο παρατείνεται για μία ακόμη χρονιά η διοίκηση των μεγαλυτέρων Πρωτοδικείων της χώρας, και σήμερα, έρχεται ένα νομοσχέδιο το οποίο καταστρατηγεί συνταγματικής περιοπής διατάξεις, οι οποίες είναι και προφανείς και αυταπόδεικτες".
Ο κοινοβουλευτικός εκπρόσωπος της Ελληνικής Λύσης, Στ. Φωτόπουλος, είπε ότι το Α102 του Συντάγματος είναι σαφές: Κατοχυρώνει τη διοικητική και οικονομική αυτοτέλεια των οργανισμών τοπικής αυτοδιοίκησης. Η αυτοτέλεια αυτή προϋποθέτει ότι οι ΟΤΑ διατηρούν ουσιαστικές αρμοδιότητες και τα αναγκαία μέτρα για την άσκηση των καθηκόντων τους.
Ο Σπ. Τσιρώνης από την ΚΟ "Νίκη" εξέφρασε τη συμφωνία του με την ένσταση του ΠΑΣΟΚ, σημειώνοντας ότι το άρθρο 102 του Συντάγματος, κατοχυρώνει τη διοικητική και οικονομική αυτοτέλεια των ΟΤΑ και αναγνωρίζει ως τοπικές υποθέσεις εκείνες που συνδέονται με την εξυπηρέτηση των αναγκών της τοπικής κοινωνίας.
Η πρόεδρος της Πλεύσης Ελευθερίας Ζωή Κωνσταντοπούλου, είπε ότι το κόμμα της "απερίφραστα και με όλες τις δυνάμεις της στηρίζει την ένσταση" καθώς "το νερό είναι δημόσιο αγαθό και θεμελιώδες ανθρώπινο δικαίωμα".
