«Σε λίγες ημέρες η Ελλάδα αναλαμβάνει μη μόνιμο μέλος του Συμβουλίου Ασφαλείας του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών, την πιο δύσκολη στιγμή μεταπολεμικά, και η ταπεινή μας φιλοδοξία είναι να συμβάλλουμε στην εμπέδωση του διεθνούς δικαίου και στην αποκατάσταση της αληθούς έννοιας της ειρηνικής επίλυσης των διαφορών», ανέφερε ο υπουργός Εξωτερικών Γιώργος Γεραπετρίτης, μιλώντας νωρίτερα σήμερα τη Βουλή, και ενημέρωσε την εθνική αντιπροσωπεία ότι προτίθεται να ενημερώσει το Σώμα για την παρουσία της Ελλάδας στο Συμβούλιο Ασφαλείας.
Ο υπουργός Εξωτερικών αναφέρθηκε και στην επίσκεψη με τον πρωθυπουργό στον Λίβανο. «Συνόδεψα χθες τον πρωθυπουργό στο ταξίδι στο Λίβανο, όπου είχαμε την ευκαιρία να συναντηθούμε με όλους τους αξιωματούχους του Λιβάνου, όχι μόνο για να αναδείξουμε συμβολικά την αξία της εκεχειρίας και να δώσουμε ιδιαίτερη έμφαση στην ανάγκη αυτή να τηρηθεί αλλά και να επεκταθεί, αλλά και για να αναδείξουμε την παρουσία της Ελλάδας στην κρίσιμη και ευαίσθητη περιοχή της Μέσης Ανατολής», είπε ο Γιώργος Γεραπετρίτης και πρόσθεσε ότι η Συρία βρίσκεται σε φάση εξαιρετικά ρευστή. «Αξιολογούμε και αποτιμούμε καθημερινά και για το λόγο αυτό βρισκόμαστε σε μια διεθνή συνέργεια, τόσο με τους εταίρους όσο και με τους διεθνείς οργανισμούς. Βεβαίως η πραγματικότητα είναι ότι δεν έχουν αρθεί τα προβλήματα τα οποία υφίστανται στη Συρία, με την πτώση του ολοκληρωτικού καθεστώτος Άσαντ», είπε ο υπουργός Εξωτερικών και πρόσθεσε ότι θα πρέπει απολύτως να διασφαλιστούν τα δικαιώματα, η συμπερίληψη, η δημοκρατία, η ελευθερία έτσι ώστε να καταστεί και «γνησίως ασφαλής χώρα». Για το λόγο αυτό άλλωστε, όπως είπε, συνεχίζεται η λήψη αιτήσεων για την παροχή ανθρωπιστικής προστασίας και η αξιολόγησή τους. Η ελληνική εξωτερική πολιτική, είπε οκ. Γεραπετρίτης, θα συνεχίσει σε αυτό το πλαίσιο, με πολυμέρεια και ενεργητική διπλωματία.
Παρεμβάσεις στην οργάνωση και λειτουργία του υπουργείου Εξωτερικών
Αναφερόμενος στο νομοσχέδιο με τις παρεμβάσεις στην οργάνωση και λειτουργία του υπουργείου Εξωτερικών, ο κ. Γεραπετρίτης είπε ότι έρχεται να θεραπεύσει επιμέρους ζητήματα τα οποία έχουν προκύψει, τόσο στην καθημερινή λειτουργία του υπουργείου όσο και στην οργάνωση και στα θέματα που αφορούν την υπηρεσιακή κατάσταση του προσωπικού. Στην πραγματικότητα έρχεται να διαχειριστεί, όπως είπε, και ζητήματα που σχετίζονται με την υποστελέχωση του υπουργείου και θέματα που ανάγονται στις υποδομές του υπουργείου, ιδίως της κτιριακές υποδομές οι οποίες βρίσκονται στο εξωτερικό, όπου είναι εγκατεστημένες οι διπλωματικές αποστολές.
Σε σχέση με τον προϋπολογισμό, ο κ. Γεραπετρίτης είπε ότι ήδη έχει αναληφθεί δέσμευση από το υπουργείο Οικονομικών για περαιτέρω ενίσχυση του υπουργείου Εξωτερικών, κατά 30 εκατομμύρια, «προϊόντος του 2025». Ο υπουργός ανέφερε επίσης ότι έχουν προβλεφθεί 100 επιπλέον θέσεις διοικητικών προξενικών υπαλλήλων, δεδομένου ότι ο φόρτος είναι πολύ μεγάλος στην παροχή προξενικών υπηρεσιών όπως και ο φόρτος για την οργανωμένη μετάκληση εργατών γης.
Ειδικότερα σε σχέση με τα προβλεπόμενα στο νομοσχέδιο, ο υπουργός Εξωτερικών επισήμανε ότι περιλαμβάνει τρεις ενότητες: τη διπλωματική ακαδημία, «με σκοπό να προσαρμοστεί στα σύγχρονα δεδομένα», την ενότητα για την οργάνωση και υπηρεσιακή κατάσταση στο υπουργείο Εξωτερικών, την ενότητα για το κτιριακό.
«Ήδη υπάρχει συγκροτημένο σχέδιο για τις υποδομές οι οποίες πρέπει άμεσα να ανακαινιστούν, να αναταχθούν. Η πρεσβεία στην Ουάσιγκτον, η πρεσβεία στη Βιέννη, στη Μαδρίτη, το γενικό προξενείο της Αλεξάνδρειας, η πρεσβεία στην Καμπέρα και βέβαια η έναρξη των διαδικασιών για την κατασκευή του κτιριακού συγκροτήματος της πρεσβείας μας στην 'Αγκυρα», είπε ο υπουργός Εξωτερικών αναφερόμενος στην πρόβλεψη ότι περιέρχεται στο υπουργείο η διαχείριση των ακινήτων του Δημοσίου που στεγάζουν τις διπλωματικές ελληνικές αντιπροσωπείες.
Αναφορικά με το άρθρο 37 του νομοσχεδίου, που αφορά στην υπηρεσιακή εξέλιξη των διπλωματικών, και συγκεντρώνει την κριτική της αντιπολίτευσης, ο υπουργός Εξωτερικών είπε ότι «όχι μόνο δεν ενισχύεται, όπως ετέθη από ορισμένους ομιλητές, η αδιαφάνεια στην εξέλιξη των διπλωματικών υπαλλήλων, αλλά αντιθέτως, ενισχύεται απολύτως η διαφάνεια και η αξιοκρατία». Προβλέπεται πλέον ρητώς η σύμφωνη γνώμη του Υπηρεσιακού Συμβουλίου, για να υπάρξει υπηρεσιακή εξέλιξη, επισήμανε ο Γιώργος Γεραπετρίτης και υπογράμμισε ότι ο υπουργός δεν έχει μεγαλύτερη διακριτική ευχέρεια, αλλά δεσμεύεται απολύτως και καθολικά, από τις εισηγήσεις του Υπηρεσιακού Συμβουλίου. «Νομίζω ότι είναι αυτονοήτως μια πράξη, η οποία περιορίζει την όποια δυνατότητα ευνοιοκρατίας εντός του υπουργείου Εξωτερικών. Για πρώτη φορά για την προαγωγή σε θέση πρέσβη, προβλέπονται συγκεκριμένα κριτήρια. Μέχρι πρότινος, δεν προβλεπόταν κανένα απολύτως κριτήριο, γινόταν κατά την απόλυτη κρίση του υπουργού. Πλέον, για τη θέση του πρέσβη τίθενται κριτήρια, τα οποία λαμβάνονται υπ' όψιν», είπε ο υπουργός Εξωτερικών.
Ο κ. Γεραπετρίτης ενημέρωσε την εθνική αντιπροσωπεία ότι εντός του 2025 θα εκδοθούν δύο Προεδρικά Διατάγματα. Το ένα θα αφορά την οργάνωση της κεντρικής υπηρεσίας, δηλαδή διευθύνσεων και γενικών διευθύνσεων. Το δεύτερο Προεδρικό Διάταγμα θα αναφέρεται στις αρχές εξωτερικού. «Και τα δύο αυτά διατάγματα, που στην πραγματικότητα είναι τα οργανογράμματα του υπουργείου Εξωτερικών, θα έρθουν μέσα στο 2025», είπε ο υπουργός Εξωτερικών.
Ο εισηγητής της Νέας Δημοκρατίας Ελευθέριος Κτιστάκης είπε ότι «το σχέδιο νόμου εστιάζει και στοχεύει τόσο στην ενίσχυση του ανθρώπινου δυναμικού, το οποίο θα έχει τις ικανότητες, τις δυνατότητες και τα μέσα να εκπληρώσει ενδεδειγμένα τα καθήκοντά του, όσο και στην αναβάθμιση των κτηριακών υποδομών που στεγάζουν τις διπλωματικές και προξενικές ελληνικές αρχές, καθώς και του εξοπλισμού τους, προς όφελος της διεθνούς εικόνας της χώρας, αλλά και της αρτιότερης εξυπηρέτησης του απόδημου ελληνισμού. Αμφότερα τα στοιχεία αυτά αποσκοπούν στην αποτελεσματικότερη λειτουργία του Υπουργείου Εξωτερικών ως ενιαίο σύνολο».
«Δυστυχώς και αυτή η νέα πρωτοβουλία δεν καταφέρνει να επιλύσει ούτε καν μέρος των προβλημάτων των υπαλλήλων του υπουργείου», είπε ο εισηγητής του ΠΑΣΟΚ Δημήτρης Μάντζος και πρόσθεσε: «Είναι ένα σχέδιο νόμου με ακραία αποσπασματικές διατάξεις, που αποτυγχάνει να αποσείσει τις δικαιολογημένες εντυπώσεις που δημιουργεί δυστυχώς η λειτουργία του υπουργείου Εξωτερικών ως πολιτικής ιδιοκτησίας σχεδόν της εκάστης ηγεσίας του. Αδυνατεί και δεν θέλει η κυβέρνηση να διαλύσει τις σκιές της αδιαφάνειας και της αναξιοκρατίας στην υπηρεσιακή κατάσταση των διπλωματικών και λοιπών υπαλλήλων».
«Δεν υπηρετεί το παρόν σχέδιο νόμου ,στον βαθμό που επιβάλλουν οι σημερινές συνθήκες, τη δυναμική που πρέπει να αναπτύξει το υπουργείο Εξωτερικών», είπε ο ειδικός αγορητής του ΣΥΡΙΖΑ Κωνσταντίνος Μπάρκας και πρόσθεσε ότι οι ρυθμίσεις του νομοσχεδίου «είναι αλλαγές οι οποίες, δυστυχώς, αυξάνουν τον αδιαφανή ρόλο λειτουργίας του Υπουργείου εξωτερικών. Δεν ανταποκρίνεται στις ανάγκες του υπουργείου Εξωτερικών, δεν ανταποκρίνεται στις ανάγκες του διεθνούς περιβάλλοντος που πρέπει να παίζει το Υπουργείο».
«Διαχρονικά και ανεξάρτητα από τις κυβερνητικές εναλλαγές στο τιμόνι της αστικής διαχείρισης, είτε δηλαδή πρόκειται για διακυβέρνηση της Νέας Δημοκρατίας είτε του ΠΑΣΟΚ είτε του ΣΥΡΙΖΑ, το υπουργείο Εξωτερικών σχεδιάζει πάντα και πιστά υλοποιεί εκείνη την πολιτική στις εξωτερικές σχέσεις της χώρας, η οποία έχει ως βάση της, ως πάγιο και διαρκή της στόχο, τα συμφέροντα και τις επιδιώξεις των μεγάλων εγχώριων οικονομικών ομίλων, τη λεγόμενη και γεωστρατηγική αναβάθμιση της αστικής τάξης συνολικά», δήλωσε ο ειδικός αγορητής του ΚΚΕ Ιωάννης Δελής και πρόσθεσε ότι το κόμμα του καταψηφίζει, επί της αρχής το νομοσχέδιο γιατί θέλει τον απεγκλωβισμό της χώρας από τους ιμπεριαλιστικούς σχεδιασμούς.
«Πρόκειται συνολικά για ένα ανούσιο νομοσχέδιο ενός προβληματικού υπουργείου, το οποίο δεν ασχολείται με τα πραγματικά θέματα που αφορούν την κοινωνία και τα οποία συχνά αποσιωπώνται, όπως με τη μυστική διπλωματία του κυρίου υπουργού», είπε ο ειδικός αγορητής της Ελληνικής Λύσης Βασίλης Βιλιάρδος. Ο βουλευτής στάθηκε ιδιαίτερα τα ακίνητα που στεγάζουν τις ελληνικές διπλωματικές αντιπροσωπείες. «Σημειώνουμε ότι τα ακίνητα για τη λειτουργία των διπλωματικών υπηρεσιών και για την προβολή της Ελλάδας στο εξωτερικό αποτελούν σημαντικότατα περιουσιακά στοιχεία της χώρας μας. Είναι λοιπόν σκανδαλώδες ότι κάποια ξεπουλήθηκαν στο παρελθόν από το ΤΑΙΠΕΔ, στο οποίο φαίνεται πως είχαν μεταφερθεί, προφανώς άνευ αξίας, όπως στη Νέα Υόρκη στο Βελιγράδι και αλλού. Έτσι, με αυτόν τον τρόπο δηλαδή, ακρωτηριάστηκαν κρίσιμες εθνικές υποδομές όπως το Γραφείο Τύπου στη Νέα Υόρκη που κυριολεκτικά ξεπουλήθηκε, ενώ την ίδια στιγμή η Τουρκία επενδύει σε ουρανοξύστη», είπε ο κ. Βιλιάρδος.
Για «αποπνευματοποίηση» του υπουργείου Εξωτερικών μίλησε η ειδική αγορήτρια της Νέας Αριστεράς Σία Αναγνωστοπούλου. «Λυπάμαι που το λέω. Βλέπουμε μια υποχώρηση των πραγματικών προσόντων των ανθρώπων που πρέπει να υπηρετήσουν σε τέτοιες θέσεις», είπε η βουλευτής και έκανε λόγο και για φωτογραφικές διατάξεις. «Είναι κοινός τόπος για το υπουργείο Εξωτερικών, περισσότερο από οποιοδήποτε άλλο υπουργείο, να μην πρέπει απλώς οι άνθρωποι να δίνουνε τα διαπιστευτήριά τους στη μία στην άλλη Κυβέρνηση, αλλά στον τάδε Υπουργό. Αυτό πρέπει να σπάσει», είπε η βουλευτής της Νέας Αριστεράς.
Για «διατάξεις δεν προάγουν τη διαφάνεια ούτε την αξιοκρατία και που μάλιστα όποτε δοκιμάστηκαν, απέτυχαν παταγωδώς», έκανε λόγο ο ειδικός αγορητής της «Νίκης» Τάσος Οικονομόπουλος και πρόσθεσε ότι η αναξιοκρατία έχει πολλαπλές επιπτώσεις και ειδικά σε ένα υπουργείο, όπως το υπουργείο Εξωτερικών, αυτό θα έχει δυσμενείς επιπτώσεις μακροχρόνια.
Ο βουλευτής της Πλεύσης Ελευθερίας Αλέξανδρος Καζαμίας είπε ότι το νομοσχέδιο «δεν κάνει τίποτα για να αλλάξει τον παραδοσιακό χαρακτήρα του τρόπου λειτουργίας του υπουργείου Εξωτερικών, την ελιτίστικη δομή του, τον έντονο ρόλο που διαδραματίζουν οι πελατειακές σχέσεις στις προαγωγές και τους διορισμούς στο υπουργείο Εξωτερικών, καθώς και τον συγκεντρωτικό χαρακτήρα που το υπουργείο έχει παραδοσιακά».
«Το νομοσχέδιο έχει θετικά και αρνητικά σημεία, όπως έχει και πάρα πολλές ελλείψεις. Η τελική στάση μας έναντι αυτού θα εξαρτηθεί από το εάν η ηγεσία του υπουργείου, έστω και την ύστατη στιγμή, θα εισάγει τροπολογίες που θα απαντούν έστω και εν μέρει στις αγωνίες των φορέων», είπε ο ειδικός αγορητής των «Σπαρτιατών» Αλέξανδρος Ζερβέας.
