Συνεχίσθηκε και το 2013 η πτωτική πορεία του κλάδου των πετρελαιοειδών (διύλισης και εμπορίας), με μείωση πωλήσεων και διεύρυνση ζημιών. Τα περιθώρια κέρδους, τόσο των εταιρειών εμπορίας όσο και των διυλιστηρίων, έχουν συμπιεσθεί δραματικά. Κατά 11,40% μειώθηκαν οι πωλήσεις των 20 μεγαλύτερων επιχειρήσεων του κλάδου εμπορίας πετρελαιοειδών το 2013 σε σύγκριση με το 2012, στα 11,41 δισ. ευρώ έναντι 12,88 δισ. ευρώ όπως προκύπτει από έρευνα της Direction Business Reports, που έγινε για την έκδοση «Οι Ισχυροί της Ελληνικής Οικονομίας». Το 2013 ο κλάδος παρέμεινε σε ζημιογόνα καθαρά αποτελέσματα, το ύψος των οποίων διαμορφώθηκε για τις υπό εξέταση εταιρείες στα 64,82 εκατ. ευρώ έναντι 59,85 εκατ. ευρώ την προηγούμενη περίοδο. Μελέτη του ΙΟΒΕ αποδίδει την κάθετη πτώση του όγκου των πωλήσεων του κλάδου στη σημαντική αύξηση του ΕΦΚ στο πετρέλαιο θέρμανσης, στις ήπιες κλιματικές συνθήκες και στην εμβάθυνση της ύφεσης της ελληνικής οικονομίας.
Οι εταιρείες εμπορίας δίνουν καθημερινά αγώνα, προσαρμόζοντας το επιχειρησιακό μοντέλο τους σε ένα περιβάλλον μειωμένων πωλήσεων, χαμηλής ρευστότητας και έντονου ανταγωνισμού. Ταυτόχρονα, την τελευταία διετία 2013-2014 οι δύο μεγάλες ελληνικές επιχειρήσεις διυλιστηρίων πετρελαίου πραγματοποίησαν στροφή στην εξαγωγική δραστηριότητα λόγω της πτώσης της εγχώριας αγοράς, βρέθηκαν αντιμέτωπες με τον κίνδυνο χαμηλής αξιοποίησης της παραγωγικής τους δυναμικότητας, κάτι που θα τις απομάκρυνε από την ελάχιστα αποδοτική κλίμακα παραγωγής, επιβαρύνοντας περαιτέρω τα οικονομικά τους αποτελέσματα. Έτσι, μετά από μια περίοδο σημαντικών επενδύσεων εκσυγχρονισμού και αναβάθμισης της δυναμικότητάς τους (ΕΛΠΕ - εκσυγχρονισμός διυλιστηρίου Ελευσίνας, Μότορ Όιλ - νέα μονάδα ατμοσφαιρικής απόσταξης, εκσυγχρονισμός επιμέρους μονάδων) και υπό την πίεση της χαμηλής εγχώριας ζήτησης και των ασθενών προοπτικών της, αναζήτησαν νέες ή επεκτάθηκαν στις υφιστάμενες αγορές, κυρίως σε χώρες εκτός Ε.Ε. Ως αποτέλεσμα αυτών των κινήσεων το εμπορικό ισοζύγιο (όγκος εξαγωγών μείον εισαγωγές) προϊόντων πετρελαίου, μετά από μια μακρά περίοδο ισορροπημένων μεταβολών χωρίς σαφή τάση, από το 2010 γίνεται έντονα πλεονασματικό. Το 2012, έτος δραστικής μείωσης της εγχώριας ζήτησης, το εμπορικό πλεόνασμα στα προϊόντα πετρελαίου υπερδιπλασιάστηκε και ο βαθμός εξωστρέφειας του κλάδου (εξαγωγές προς παραγωγή) ξεπέρασε το 50%.
Σε έκθεση του ΙΟΒΕ επισημαίνεται ότι σε μακροπρόθεσμο ορίζοντα το εγχώριο περιβάλλον δεν προβλέπεται ότι θα είναι ευνοϊκό για τον κλάδο διύλισης. Σύμφωνα με το πιο πρόσφατο σενάριο αναφοράς της Ε.Ε., στο οποίο το ενεργειακό σύστημα προβάλλεται στο μέλλον με την παραδοχή της εφαρμογής των ήδη γνωστών πολιτικών, η ζήτηση προϊόντων πετρελαίου στην Ελλάδα θα μειωθεί με ταχύτερο ρυθμό συγκριτικά με τη συνολική ζήτηση ενέργειας. Επιπλέον, όμως, καθώς με τις υφιστάμενες πολιτικές δεν επιτυγχάνονται οι μακροχρόνιοι στόχοι μείωσης των εκπομπών στην Ε.Ε., η ανάγκη υιοθέτησης ακόμα πιο φιλόδοξων πολιτικών (μεγαλύτερη εξοικονόμηση ενέργειας, διείσδυση ΑΠΕ / βιοκαυσίμων, εξηλεκτρισμός μεταφορών κ.ά.), θα οδηγήσει σε ακόμα πιο δυσμενή προοπτική για τη ζήτηση προϊόντων πετρελαίου στην Ελλάδα και στην Ε.Ε.
