Σε πλήρη λειτουργία βρίσκεται από τον Μάιο του 2016 το Παρατηρητήριο & Κέντρο Προαγωγής Υγείας της Περιφέρειας Στερεάς Ελλάδας στον Δήμο Τανάγρας (ΠΥΣΤΕΤ), στο πλαίσιο του οποίου διοργανώνεται η πρώτη Εβδομάδα Προαγωγής Υγείας στον ίδιο Δήμο (12-18 Δεκεμβρίου).
Το Παρατηρητήριο, που δημιουργήθηκε από την Περιφέρεια Στερεάς Ελλάδας, λειτουργεί στο πλαίσιο του κεντρικού σχεδίου που καταρτίστηκε μετά από μελέτη και διαβούλευση των εμπλεκόμενων φορέων με την Περιφέρεια για την εξυγίανση του Ασωπού.
Αποσκοπεί στην προστασία και προαγωγή υγείας των κατοίκων και των εργαζομένων του Δήμου Τανάγρας μέσω της έγκαιρης αναγνώρισης σοβαρών προβλημάτων υγείας που παρουσιάζουν αυξημένη συχνότητα και πιθανόν σχετίζονται με την περιβαλλοντική ρύπανση, αλλά και μέσω συστηματικών δράσεων ενημέρωσης για θέματα δημόσιας υγείας.
Οι δράσεις θα βασίζονται σε καταγραφή των αναγκών των κατοίκων της ίδιας της περιοχής, η οποία μάλιστα αντιμετωπίζει ήδη σοβαρά προβλήματα, λόγω της υπαρκτής περιβαλλοντικής επιβάρυνσης, αλλά και της σχετικής κινδυνολογίας που μεγεθύνει το πρόβλημα, προσδίδοντάς σε αυτό και οικονομικές διαστάσεις.
Το έργο του ΠΥΣΤΕΤ, διάρκειας τεσσάρων ετών, χρηματοδοτείται από την Περιφέρεια Στερεάς Ελλάδας και υλοποιείται από το Εργαστήριο Υγιεινής, Επιδημιολογίας και Ιατρικής Στατιστικής της Ιατρικής Σχολής του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών (ΕΚΠΑ) και σε συνεργασία με τον Δήμο Τανάγρας.
Η επιστημονική ομάδα της Ιατρικής Σχολής του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών (ΕΚΠΑ) βρίσκεται καθημερινά στην περιοχή και συλλέγει ιατρικά δεδομένα σε συνεργασία με νοσοκομεία και κέντρα υγείας. Με την εθελοντική συνεργασία του πληθυσμού της περιοχής, διενεργούνται εργαστηριακές εξετάσεις και βιολογικές μετρήσεις, ενώ παράλληλα οι κάτοικοι συμπληρώνουν ερωτηματολόγια, στα οποία καταγράφεται η συχνότητα διαφόρων παθήσεων και ο συσχετισμός τους με ειδικότερα χαρακτηριστικά του πληθυσμού (π.χ. διατροφικές συνήθειες, τρόπος ζωής, επαγγελματική έκθεση, δημογραφικά και κοινωνικοοικονομικά χαρακτηριστικά).
Από τις 12 μέχρι τις 18 Δεκεμβρίου διοργανώνεται η πρώτη Εβδομάδα Προαγωγής Υγείας, η οποία περιλαμβάνει ενημερωτικές δράσεις για τους ιατρούς και τους κατοίκους της περιοχής και εκδηλώσεις με θέμα τη σωστή διατροφή, θέμα ιδιαίτερα επίκαιρο, τόσο λόγω των υπερβολών που συχνά συνοδεύουν τις γιορτές των Χριστουγέννων όσο και λόγου του θορύβου που συχνά δημιουργείται γύρω από τα προϊόντα της περιοχής.
Η κυρία Αθηνά Λινού, Καθηγήτρια και Διευθύντρια του Εργαστηρίου Υγιεινής, Επιδημιολογίας και Ιατρικής Στατιστικής, της Ιατρικής Σχολής του Πανεπιστημίου Αθηνών δήλωσε για το θέμα: «Σε καμία μελέτη, εξ όσων γνωρίζω, μέχρι σήμερα δεν έχει βρεθεί ότι τα λαχανικά περιέχουν εξασθενές χρώμιο, ακόμα και αν πειραματικά ποτίζονταν με νερό που περιείχε υψηλές ποσότητες εξασθενούς χρωμίου».
Σε ό,τι αφορά τις μελέτες της επιστημονικής της ομάδας συμπλήρωσε «Οι μελέτες που έχουν δημοσιευτεί αφορούν αποκλειστικά την έκθεση μέσω του πόσιμου νερού, το οποίο τις δεκαετίες του ’80 και ‘90 περιείχε όντως εξασθενές χρώμιο σε υψηλές συγκεντρώσεις».
Εβδομάδες Προαγωγής Υγείας πρόκειται να διοργανωθούν σε τακτά χρονικά διαστήματα, προκειμένου να ενημερώσουν τους κατοίκους όλων των περιοχών του Δήμου Τανάγρας και να προάγουν θέματα δημόσιας υγείας.
Στο πλαίσιο συνεχούς ενημέρωσης του κοινού λειτουργεί γραμμή επικοινωνίας στο 22620-31440, όπου οι κάτοικοι μπορούν να αναφέρουν κάποιο σοβαρό πρόβλημα υγείας που αντιμετωπίζουν και μπορεί να σχετίζεται με την περιβαλλοντική ρύπανση, να λαμβάνουν σχετική πληροφόρηση από ιατρούς ή να ενημερώνουν για θέματα Δημόσιας Υγείας που τους ανησυχούν, π.χ. ποιότητα του αέρα ή του νερού, σκουπίδια, στάσιμα νερά/κουνούπια κλπ.
Η σύσταση και λειτουργία του ΠΥΣΤΕΤ κρίθηκε απαραίτητη με βάση τα πολλαπλά ευρήματα τα οποία καταγράφουν επιδείνωση της υγείας του πληθυσμού γύρω από τον Ασωπό ποταμό και ιδιαίτερα στον Δήμο Τανάγρας, τα οποία προκύπτουν από επιδημιολογική μελέτη του ΕΚΠΑ στην περιοχή, η οποία ξεκίνησε το 2009 από το ΕΚΠΑ και το Ινστιτούτο Prolepsis, με τη χρηματοδότηση του ΚΕ.ΕΛ.Π.ΝΟ.
Η μελέτη κατέληξε σε τεκμηριωμένα επιστημονικά συμπεράσματα ότι η κατανάλωση νερού με υψηλή περιεκτικότητα σε εξασθενές χρώμιο οδηγεί σε καρκινογένεση και ανάπτυξη ουρογεννητικών νοσημάτων. Επιπλέον, από τους 1.800 κατοίκους που συμμετείχαν στην επιδημιολογική μελέτη των Οινοφύτων, το 19,8% αντιμετώπιζε κάποιο αναπνευστικό πρόβλημα (κατά κύριο λόγο άσθμα ή χρόνια αποφρακτική πνευμονοπάθεια).
Επίσης, μελέτη του Εργαστηρίου Περιβαλλοντικής Μηχανικής του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης (ΑΠΘ) πραγματοποίησε αναλύσεις περιβαλλοντικών (πόσιμο νερό και υπόγεια ύδατα) και βιολογικών δειγμάτων στην ευρύτερη περιοχή της λεκάνης του Ασωπού τα τελευταία 3 χρόνια. Σύμφωνα με τα ευρήματα της μελέτης η έκθεση του πληθυσμού σε διάφορα χημικά στο συγκεκριμένο περιβάλλον συμβάλλει στην αύξηση της πιθανότητας εκδήλωσης αλλεργίας και άσθματος και πιθανά συνδέεται και με την αύξηση της πιθανότητας εμφάνισης καρκίνου.
Ο Περιφερειάρχης Στερεάς Ελλάδας, Κώστας Μπακογιάννης δήλωσε σχετικά: «Η δημιουργία του Παρατηρητηρίου & Κέντρου Προαγωγής Υγείας, αποτελεί μέρος του σχεδίου που μελετήσαμε, θέσαμε προς δημόσια διαβούλευση και υλοποιούμε, για την εξυγίανση του Ασωπού και την αποκατάσταση των ομαλών περιβαλλοντικών συνθηκών στη βιομηχανική περιοχή στο Σχηματάρι και τα Οινόφυτα. Πρόκειται για ένα στοίχημα που θέσαμε από τις πρώτες ημέρες ανάληψης των καθηκόντων μας, όταν επικρατούσε εκκωφαντική σιωπή για το πρόβλημα. Η υγεία των κατοίκων και των εργαζομένων αποτελεί προτεραιότητα και είναι αδιαπραγμάτευτη μπροστά σε όποια παρανομία ή κέρδος.
Το έργο του Παρατηρητηρίου έχει αρχίσει να αποδίδει ήδη καρπούς και αυτό οφείλεται στην εξαιρετική συνεργασία που έχουμε με τους ανθρώπους του Εργαστηρίου Υγιεινής, Επιδημιολογίας και Ιατρικής Στατιστικής της Ιατρικής Σχολής του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών (ΕΚΠΑ) και φυσικά την κ. Αθηνά Λινού, όπως επίσης και με τις υπηρεσίες του Δήμου Τανάγρας και τον Δήμαρχο, κ. Βασίλη Περγάλια».
Το Παρατηρητήριο & Κέντρο Προαγωγής Υγείας Περιφέρειας Στερεάς Ελλάδας στον Δήμο Τανάγρας είναι η πρώτη οργανωμένη προσπάθεια υλοποίησης προληπτικών δράσεων που προκύπτει από στενή συνεργασία του Εργαστηρίου Υγιεινής, Επιδημιολογίας και Ιατρικής Στατιστικής της Ιατρικής Σχολής του ΕΚΠΑ, της Περιφέρειας Στερεάς Ελλάδας και του Δήμου Τανάγρας.
