Πρόσθετο φόρο 22% θα κληθούν να πληρώσουν οι φορολογούμενοι που έως το τέλος του 2026 δεν θα έχουν καλύψει με ηλεκτρονικές αποδείξεις το 30% του φετινού ατομικού δηλωθέντος εισοδήματός τους. Στο όριο αυτό προσμετρώνται οι δαπάνες για αγορές αγαθών και παροχή υπηρεσιών, εφόσον έχουν εξοφληθεί με ηλεκτρονικά μέσα πληρωμής, όπως πιστωτικές και χρεωστικές κάρτες, προπληρωμένες κάρτες και υπηρεσίες ηλεκτρονικής τραπεζικής (e-banking).
Το μέτρο παρατείνεται για ακόμη έναν χρόνο, με αποτέλεσμα περίπου 4,5 εκατομμύρια φορολογούμενοι με εισοδήματα από μισθούς, συντάξεις, επιχειρηματική ή αγροτική δραστηριότητα και ενοίκια να υποχρεούνται και το 2027 να πραγματοποιήσουν ηλεκτρονικές πληρωμές για προσωπικές καταναλωτικές δαπάνες που αντιστοιχούν τουλάχιστον στο 30% του πραγματικού εισοδήματός τους.
Ιδιαίτερη προσοχή απαιτείται από τους ελεύθερους επαγγελματίες, καθώς το ελάχιστο τεκμαρτό εισόδημα, σε συνδυασμό με τις προβλεπόμενες προσαυξήσεις, μπορεί να αυξήσει σημαντικά το ποσό των ηλεκτρονικών αποδείξεων που πρέπει να συγκεντρώσουν. Ως εκ τούτου, αρκετοί κινδυνεύουν να εμφανίσουν έλλειμμα ηλεκτρονικών δαπανών και να επιβαρυνθούν με πρόσθετο φόρο.
Χιλιάδες φορολογούμενοι κάθε χρόνο δεν καταφέρνουν να καλύψουν το απαιτούμενο όριο, με αποτέλεσμα να λαμβάνουν χρεωστικά εκκαθαριστικά και να πληρώνουν επιπλέον φόρο για το ποσό των αποδείξεων που τους λείπει.
Τα τελευταία στοιχεία της Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Εσόδων (ΑΑΔΕ) αποτυπώνουν τη σημαντική επιβάρυνση. Το 2024, ο συνολικός πρόσθετος φόρος που κλήθηκαν να καταβάλουν οι φορολογούμενοι λόγω ελλείμματος ηλεκτρονικών αποδείξεων ανήλθε σε 87,21 εκατ. ευρώ, καταγράφοντας αύξηση σχεδόν 60% σε σύγκριση με το 2023, όταν το αντίστοιχο ποσό είχε διαμορφωθεί στα 55,48 εκατ. ευρώ.
Ποιοι υποχρεούνται να συγκεντρώνουν ηλεκτρονικές αποδείξεις
Με βάση το ισχύον καθεστώς, οι μισθωτοί, οι συνταξιούχοι, οι κατά κύριο επάγγελμα αγρότες, οι αυτοαπασχολούμενοι, καθώς και όσοι αποκτούν εισοδήματα από εκμίσθωση ακινήτων, οφείλουν να πραγματοποιούν κάθε χρόνο δαπάνες για αγορές αγαθών και παροχή υπηρεσιών που αντιστοιχούν στο 30% του ετήσιου εισοδήματός τους.
Για να αναγνωριστούν οι συγκεκριμένες δαπάνες, θα πρέπει να έχουν εξοφληθεί με πιστωτικές ή χρεωστικές κάρτες ή με άλλα ηλεκτρονικά μέσα πληρωμής, όπως προπληρωμένες κάρτες και e-banking, και να έχουν εκδοθεί οι αντίστοιχες αποδείξεις λιανικών συναλλαγών.
Τα ποσά των ηλεκτρονικών αγορών προσυμπληρώνονται από την ΑΑΔΕ. Οι φορολογούμενοι, ωστόσο, έχουν τη δυνατότητα να προχωρήσουν σε διορθώσεις, εφόσον διαθέτουν τα απαραίτητα παραστατικά που αποδεικνύουν τις σχετικές αγορές.
Το ανώτατο όριο των δαπανών που απαιτείται να έχουν εξοφληθεί με ηλεκτρονικά μέσα πληρωμής έως το τέλος του 2026 ανέρχεται σε 20.000 ευρώ.
Πώς υπολογίζεται ο πρόσθετος φόρος
Για παράδειγμα, φορολογούμενος με ετήσιο εισόδημα 20.000 ευρώ θα πρέπει να έχει πραγματοποιήσει ηλεκτρονικές δαπάνες ύψους 6.000 ευρώ. Εάν οι αποδείξεις που έχει συγκεντρώσει ανέρχονται σε 5.000 ευρώ, τότε προκύπτει έλλειμμα 1.000 ευρώ.
Στην περίπτωση αυτή, ο πρόσθετος φόρος 22% υπολογίζεται επί του ποσού που δεν καλύφθηκε, δηλαδή επί των 1.000 ευρώ. Συνεπώς, η επιβάρυνση ανέρχεται σε 220 ευρώ (1.000 ευρώ × 22%).
Οι ειδικές περιπτώσεις και οι μειωμένες απαιτήσεις
Διαφορετική μεταχείριση προβλέπεται για φορολογούμενους οι οποίοι, μέσα στο τρέχον έτος, έχουν καταβάλει για φόρο εισοδήματος φυσικών προσώπων, ΕΝΦΙΑ, τοκοχρεολυτικές δόσεις δανείων και ενοίκια ποσά που αθροιστικά υπερβαίνουν το 60% του ετήσιου πραγματικού εισοδήματός τους.
Για τη συγκεκριμένη κατηγορία, το απαιτούμενο ποσοστό ηλεκτρονικών δαπανών μειώνεται από το 30% στο 20%.
Παράλληλα, για φορολογούμενους των οποίων οι τραπεζικοί λογαριασμοί έχουν κατασχεθεί, το απαιτούμενο όριο δαπανών περιορίζεται στα 5.000 ευρώ.
Τι ισχύει για συζύγους και μέρη συμφώνου συμβίωσης
Οι ηλεκτρονικές δαπάνες δηλώνονται ατομικά από κάθε σύζυγο ή κάθε μέρος συμφώνου συμβίωσης.
Ωστόσο, σε περίπτωση υποβολής κοινής φορολογικής δήλωσης, εάν ένας από τους δύο συζύγους ή τα μέρη συμφώνου συμβίωσης έχει καλύψει το απαιτούμενο όριο δαπανών, το ποσό που υπερβαίνει το όριο αυτό μπορεί, κατά τον προσδιορισμό του φόρου εισοδήματος, να μεταφερθεί στον άλλο σύζυγο ή στο άλλο μέρος του συμφώνου συμβίωσης. Με τον τρόπο αυτό, μπορεί να καλυφθεί τυχόν έλλειμμα ηλεκτρονικών αποδείξεων του δεύτερου.
Ποιες δαπάνες υπολογίζονται στο όριο του 30%
Στις δαπάνες που αναγνωρίζονται για την κάλυψη του απαιτούμενου ποσοστού περιλαμβάνονται:
-
Αγορές ειδών καθημερινής κατανάλωσης: Τρόφιμα, ποτά, ρούχα, παπούτσια, κλινοσκεπάσματα, χαρτικά είδη, τσιγάρα, είδη υγιεινής και καθαριότητας.
-
Αγορές διαρκών αγαθών: Ηλεκτρικές και ηλεκτρονικές συσκευές, έπιπλα και άλλα διαρκή αγαθά οικιακής χρήσης.
-
Υπηρεσίες επισκευών: Δαπάνες για επισκευές κάθε είδους.
-
Λογαριασμοί και υπηρεσίες: Πληρωμές λογαριασμών ΔΕΚΟ και κοινοχρήστων, δίδακτρα, ιατρικές επισκέψεις και εξετάσεις, νοσήλια και ασφάλιστρα.
Ποιες δαπάνες εξαιρούνται
Δεν προσμετρώνται για την κάλυψη του απαιτούμενου ορίου οι πληρωμές για ενοίκια, δάνεια, φόρους και τέλη υπέρ του Δημοσίου. Εξαιρούνται, επίσης, οι δαπάνες για αγορές ακινήτων, οχημάτων, σκαφών και αεροσκαφών, καθώς και οι τοποθετήσεις σε αποταμιευτικά και επενδυτικά προϊόντα.
Ποιοι απαλλάσσονται από το μέτρο
Από την υποχρέωση συγκέντρωσης ηλεκτρονικών αποδείξεων απαλλάσσονται οι φορολογούμενοι ηλικίας 70 ετών και άνω, όσοι κατοικούν μόνιμα σε χωριά με πληθυσμό έως 500 κατοίκους ή σε νησιά με πληθυσμό έως 3.100 κατοίκους, εφόσον αυτά δεν αποτελούν τουριστικούς προορισμούς, καθώς και όσοι εκτελούν τη στρατιωτική τους θητεία.
Οι συγκεκριμένες κατηγορίες δεν υποχρεούνται να καλύψουν το προβλεπόμενο όριο ηλεκτρονικών δαπανών και, ως εκ τούτου, δεν κινδυνεύουν να επιβαρυνθούν με τον συγκεκριμένο πρόσθετο φόρο λόγω ελλείμματος αποδείξεων.
