Το ενδεχόμενο επιβολής προστίμου στην Ισπανία και την Πορτογαλία διότι δεν πέτυχαν τους στόχους για μείωση του ελλείμματος του προϋπολογισμού της εξετάζει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, όμως δεν αποκλείεται να δώσει στις δυο χώρες περισσότερο χρόνο ώστε να περιορίσουν το έλλειμμά τους στα όρια της ΕΕ, όπως ανέφεραν στο Reuters αξιωματούχοι που γνωρίζουν το θέμα.
Θα πρόκειται για πρωτοφανή κίνηση στις δυο δεκαετίες που ισχύουν αυτοί οι κανόνες.
Ωστόσο, η Κομισιόν θα μπορούσε να προτείνει μια συμβολική κύρωση ώστε τα πρόστιμα - που ενδέχεται να ανέλθουν έως το 0,2% του ΑΕΠ (ή 2,16 δις. ευρώ για την Ισπανία και 359 εκατ. ευρώ για την Πορτογαλία)- να οριστούν στο μηδέν.
«Υπάρχει πιθανότητα η Κομισιόν να προτείνει πρόστιμα και την ίδια στιγμή να προτείνει να μειωθούν στο 0%», ανέφερε ο ένας αξιωματούχος.
Μια τέτοια λύση θα σηματοδοτούσε την ετοιμότητα της Κομισιόν να εφαρμόσει τους κανόνες και να αυξήσει την πίεση μέσω της πολιτικής «διαπόμπευσης», αλλά να αποφύγει την οικονομική επίπτωση σε χώρες που ήδη αντιμετωπίζουν οικονομικά προβλήματα.
Υπό τους κανόνες της ΕΕ για τον προϋπολογισμό, η Κομισιόν είναι υπεύθυνη για την επιτήρηση των προϋπολογισμών των 28 κρατών μελών της ΕΕ προκειμένου να διασφαλίσει πως βελτιώνονται κάθε χρόνο, σύμφωνα με τις συστάσεις των υπουργών Οικονομικών της ΕΕ.
Οι κανόνες αυστηροποιήθηκαν το 2011 προκειμένου να γίνουν πιο αυτόματες οι οικονομικές κυρώσεις σε αυτούς που παραβιάζουν τους κανόνες, αλλά και πιο δύσκολο να παρακαμφθούν μέσω πολιτικών παρεμβάσεων.
Στην ΕΕ, οι κυβερνήσεις δεν μπορούν να έχουν έλλειμμα προϋπολογισμού άνω του 3% του ΑΕΠ ή χρέος υψηλότερο του 60% του ΑΕΠ, και θα πρέπει να μειώνουν το διαρθρωτικό τους έλλειμμα κατά 0,5% του ΑΕΠ κάθε χρόνο μέχρις ότου πλησιάσουν αυτά τα όρια ή εμφανίσουν πλεόνασμα.
Οι υπουργοί Οικονομιών της ΕΕ ζήτησαν από την Ισπανία να μειώσει το έλλειμμά της στο 4,2% του ΑΕΠ πέρυσι, από 5,9% που ήταν το 2014, όμως τα επιβεβαιωμένα στοιχεία έδειξαν πως τελικά το έλλειμμα διαμορφώθηκε στο 5,1%. Το έλλειμμα του 2016 θα έπρεπε να είναι 2,8%.
Καθώς η αστοχία είναι τόσο μεγάλη, η παράταση που θα μπορούσε να πάρει η Ισπανία ενδέχεται να είναι μεγαλύτερη του ενός έτους, σημείωσαν οι αξιωματούχοι.
Το έλλειμμα της Πορτογαλίας ήταν 4,4% το 2015, σημαντικά χαμηλότερο από το 7,2% του 2014. Εξαιρουμένου του έκτακτου κόστους στήριξης των χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων, το έλλειμμα της Πορτογαλίας ήταν πέρυσι 2,8%, υψηλότερο από τον στόχο του 2,5% που έχουν θέσει οι υπουργοί της ΕΕ.
Επιπλέον, η μείωση του διαρθρωτικού ελλείμματος της Πορτογαλίας απείχε πολύ από το απαιτούμενο 0,5% του ΑΕΠ ετησίως.
Η Κομισιόν πρόκειται να δημοσιοποιήσει τις συστάσεις της ως προς το αν θα επιβληθεί ποινή και στις δυο χώρες, στο δεύτερο δεκαπενθήμερο του Μαΐου, ωστόσο δεν έχει ληφθεί ακόμα απόφαση.
Οι αξιωματούχοι σημειώνουν πως το εκτελεστικό όργανο της ΕΕ τάσσεται κατά των κυρώσεων.
