Τον κίνδυνο αύξησης της τιμής ρεύματος στο ενδεχόμενο μαζικής υπαγωγής των καταναλωτών στο «μπλε» τιμολόγιο, επέσεισε ο υφυπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας Νίκος Τσάφος, εξηγώντας γιατί δεν μπορεί η κυβέρνηση να υιοθετήσει την τροπολογία του ΠΑΣΟΚ για την αυτόματη μαζική μεταφορά στο σταθερό τιμολόγιο. «Εμείς θέλουμε ο κόσμος να πάει στα μπλε τιμολόγια. Ακούμε κριτική ότι τάχα έχουμε εγκλωβίσει τον κόσμο στο πράσινο τιμολόγιο. Η πραγματικότητα είναι ότι δεν έχουμε εγκλωβίσει κανέναν και όποιος θέλει να αλλάξει τιμολόγιο, αυτό μπορεί να το κάνει με μια απλή διαδικασία 15’’, 20’’ ή 30’’», ανέφερε ο υφυπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας Νίκος Τσάφος, μιλώντας νωρίτερα στην ολομέλεια της Βουλής. Ο υφυπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας υπογράμμισε ωστόσο ότι «αν πάμε στη λογική, όλος ο κόσμος να μπει μαζικά στα μπλε τιμολόγια, τότε αυτό σημαίνει ότι το μπλε τιμολόγιο θα πρέπει να γίνει πιο ακριβό, γιατί όλοι οι προμηθευτές, θα σκεφτούν τα χειρότερα σενάρια και πώς αυτά θα τα διαχειριστούν». Η κυβέρνηση, εξήγησε, δεν μπορεί φέρει διάταξη που θα βάζει μαζικά τον κόσμο σε ένα μπλε τιμολόγιο, γιατί υπάρχει η ρήτρα ότι για να φύγεις από το μπλε, πρέπει να πληρώσεις και συνεπώς οι προμηθευτές θα έχουν διαχειριστούν πολύ μεγαλύτερο κίνδυνο.
Προτού κλείσει η συζήτηση, ο υφυπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας στάθηκε στα χρωματιστά τιμολόγια, για τα οποία έγινε πολύς λόγος κατά τη διάρκεια την επεξεργασία του νομοσχεδίου. Ο κ. Τσάφος για να καταδείξει τις επιπτώσεις από μια μαζική μετάπτωση στο μπλε τιμολόγιο, επικαλέστηκε τα στοιχεία της ΡΑΑΕΥ που, όπως σημείωσε, δείχνουν ότι 3,1 εκατομμύρια παροχές είναι στο πράσινο τιμολόγιο, αριθμός που ισοδυναμεί με το 50% των καταναλωτών. Από αυτά τα 3,1 εκατομμύρια, το 1 εκατομμύριο παροχές καταναλώνουν ελάχιστο ρεύμα, είτε γιατί είναι κλειστά σπίτια είτε γιατί είναι εξοχικά σπίτια. Αν αφαιρεθεί αυτό το 1 εκατομμύριο παροχών, τότε το 40% των καταναλωτών είναι στο πράσινο τιμολόγιο, το 40% είναι στο μπλε στο τιμολόγιο και το 20% είναι στο κίτρινο. «Η αξία της ηλεκτρικής ενέργειας εξαρτάται από την ώρα και το σημείο στο οποίο παράγεται και αυτό δεν αποτέλεσμα του χρηματιστηρίου ενέργειας», είπε ο Νίκος Τσάφος και αξιοποίησε το παράδειγμα του τουρισμού: «Σκεφτείτε λίγο, την ίδια αξία έχει ένα δωμάτιο τον Ιανουάριο και τον Ιούλιο; Την ίδια αξία έχει ένα δωμάτιο στο κέντρο της Αθήνας, στην παραλιακή, στη Μύκονο, στη Ρόδο, στη Σαντορίνη; Όχι φυσικά. Και λέμε γιατί έχουμε το πράσινο τιμολόγιο. Στα καύσιμα, όλοι έχουμε ένα πράσινο τιμολόγιο, δεν το λέμε φυσικά πράσινο τιμολόγιο, αλλά κάθε φορά που πάμε στο βενζινάδικο, γεμίζουμε με την τιμή της ημέρας. Δεν είναι περίεργο ένα αγαθό να έχει μια τιμή που αλλάζει με τη μέρα ή με την ώρα. Στο ρεύμα λοιπόν, στην ευρωπαϊκή αγορά, η τιμή αλλάζει κάθε τέταρτο. Αυτή είναι η πραγματικότητα της αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας. Άρα, το ερώτημα είναι πώς μπορείς ένα προϊόν που αλλάζει κάθε τέταρτο, αυτό να το χρεώνεις στον καταναλωτή. Η μια επιλογή είναι να το χρεώνεις ώρα-ώρα, αυτά είναι τα πορτοκαλί τιμολόγια. Υπάρχει η επιλογή να λες "ότι βγάλει, θα το πληρώσω", αυτό είναι το κίτρινο τιμολόγιο. Υπάρχει η επιλογή να κλειδώσεις μια τιμή, το μπλε. Και υπάρχει και μια επιλογή, να χρεώνεις, ανάλογα με τις διακυμάνσεις, απολογιστικά, αυτό είναι το ax ante, είτε το πράσινο είτε το κίτρινο», είπε ο υφυπουργός και τόνισε ότι «αυτά δεν είναι επινοήσεις της κυβέρνησης, αλλά οι διαφορετικοί τρόποι με τους οποίους μπορεί να προσαρμόσουμε ένα προϊόν που η αξία του αλλάζει κάθε τέταρτο, για αντικειμενικούς λόγους, και να το μεταφράσουμε σε κάτι που να είναι…εύπεπτο στους καταναλωτές».
Ιδίως για το μπλε τιμολόγιο, σημείωσε ότι έχει ρίσκα γιατί μπορεί σε μερικούς μήνες, να υπάρχουν τιμολόγια πιο φθηνά, και γι΄αυτό τα μπλε έχουν και ρήτρα για να μπορεί να φύγει από αυτά ο καταναλωτής. «Και αφού κλειδώνεις μια τιμή, αυτή η ρήτρα είναι ένας από τους λόγους, που δεν μπορούμε να βάλουμε μαζικά τον κόσμο σε ένα μπλε, όταν υπάρχει η ρήτρα ότι για φύγεις από το μπλε πρέπει να πληρώσεις», είπε ο κ. Τσάφος. Το δεύτερο πρόβλημα, με το μπλε τιμολόγιο, πρόσθεσε, είναι πως όταν εγγυάσαι μια τιμή να πουλήσεις, πρέπει αυτή την τιμή να την προστατεύσεις και να την εγγυηθείς για όλη τη διάρκεια του συμβολαίου, το οποίο σημαίνει πως αν έχεις δώσει μια τιμή «χ» και έρχεται ένα συμβάν όπως αυτό στα Στενά του Ορμούζ, και η τιμή του φυσικού αερίου τριπλασιάστηκε, πρέπει με κάποιο τρόπο να μπορέσεις να τηρήσεις αυτό το συμβόλαιο. Αυτός, πρόσθεσε, είναι και ο λόγος που στο νομοσχέδιο υπάρχει ρητή πρόβλεψη, για τους προμηθευτές, να εκπονήσουν στρατηγικές διαχείρισης κινδύνου. «Συνεπώς, αν πάμε στη λογική όλος ο κόσμος να μπει μαζικά στα μπλε τιμολόγια, αυτό σημαίνει ότι το μπλε θα πρέπει να γίνει πιο ακριβό, γιατί όλοι θα σκεφτούν τα χειρότερα σενάρια και πώς αυτά θα τα διαχειριστούν», υπογράμμισε ο κ. Τσάφος.
Ο υφυπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας περιέγραψε την κατάσταση που παρέλαβε η κυβέρνηση της Νέας Δημοκρατίας στα ενεργειακά και την πρόοδο που συντελέστηκε στα επτά χρόνια διακυβέρνησης. «Παραλάβαμε μια χώρα που το 2019 είχε την υψηλότερη χονδρική, σε όλη την Ευρώπη. Τώρα έχουμε μια χονδρική κάτω από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο. Παραλάβαμε μια χώρα που εισήγαγε το 18% των αναγκών της, σε ρεύμα. Τώρα εξάγουμε το 15% της παραγωγής μας. Είχαμε εμπορικό έλλειμμα 400 εκατομμύρια στο ρεύμα το 2019, φέτος, ως τώρα, έχουμε πλεόνασμα 475 εκατομμύρια. Το 2019 ήμασταν μια χώρα που έβαζε φωτοβολταϊκά με το σταγονόμετρο. Διακόσια (200) ΜW βάλαμε, από το 2015 έως το 2019, τώρα έχουμε αναδειχθεί στην 3η θέση παγκοσμίως, στη διείσδυση από φωτοβολταϊκά, και στην 7η θέση παγκοσμίως, στα αιολικά. Επενδύσαμε στα δίκτυα. Έχουμε 3,5 φορές πάνω, επενδύσει στα δίκτυα, κάνουμε υπογειοποιήσεις, φέρνουμε τους έξυπνους μετρητές και φυσικά προχωράμε τις διασυνδέσεις των νησιών. Έχουμε ολοκληρώσει τις Κυκλάδες και την Κρήτη, και τώρα βάζουμε πλώρη για τα Δωδεκάνησα και το Β. Αιγαίο. Βρήκαμε μια ΔΕΗ χρεοκοπημένη, με κεφαλαιοποίηση, έχοντας χάσει τα 2/3 της αξίας της σε σχέση με τον Δεκέμβριο του 2014», είπε ο Νίκος Τσάφος και σχολίασε: «Αυτά τα στοιχεία δεν τα αμφισβητεί πλέον κανείς, πέρα βέβαια από τους νοσταλγούς του λιγνίτη. Βέβαια, όταν ήταν κυβέρνηση ΠΑΣΟΚ και ΣΥΡΙΖΑ περιόριζαν τον λιγνίτη -50% έπεσε ο λιγνίτης επί ΣΥΡΙΖΑ- αλλά τώρα που είναι αντιπολίτευση, ξαφνικά ανακάλυψαν και βάπτισαν τον λιγνίτη το φθηνό καύσιμο της χώρας. Όλα αυτά είναι γνωστά».
Απάντησε παράλληλα και σε όσους επικρίνουν τις εισαγωγές ρεύματος από τη Βουλγαρία γιατί καθυστέρησαν τα ενδεδειγμένα έργα. «Εξάγουμε φέτος, κατά μέσο όρο, 18 ώρες και εισάγουμε 6 ώρες. Αυτή τη στιγμή, μέσα Νοεμβρίου, εξάγουμε, κατά μέσο, 21 ώρες και εισάγουμε 3 ώρες και με κάποιο τρόπο, αυτές οι 3 ώρες έχουν γίνει "ενεργειακό σκάνδαλο" στη χώρα. Εμείς θέλουμε να υπάρχει συμπληρωματικότητα, σε ένα σύστημα με διαφορετικές τεχνολογίες και διαφορετικές πηγές. Κάποιες ώρες εξάγεις και κάποιες ώρες εισάγεις» είπε ο Νίκος Τσάφος.
