Όλο και ακριβότερα δανείζεται η αμερικανική κυβέρνηση, την ώρα που τα περιθώρια για να περιορίσει το κόστος εξυπηρέτησης του χρέους της στενεύουν. Οι μακροπρόθεσμες αποδόσεις των αμερικανικών κρατικών ομολόγων βρίσκονται κοντά στα υψηλότερα επίπεδα των τελευταίων δύο δεκαετιών, ενώ οι παράγοντες που τις διατηρούν σε αυτά τα επίπεδα δεν φαίνεται να είναι προσωρινοί.
Η Ουάσιγκτον συνεχίζει να εκδίδει τεράστιες ποσότητες χρέους για να χρηματοδοτήσει ελλείμματα που δεν δείχνουν να περιορίζονται. Την ίδια στιγμή, ο πληθωρισμός αποκλιμακώνεται με αργούς ρυθμούς, ενώ η έκρηξη των επενδύσεων στην τεχνητή νοημοσύνη κρατά την αμερικανική οικονομία αρκετά ισχυρή ώστε τα επιτόκια να μην υποχωρούν, παρά τις πιέσεις που καταγράφονται στην αγορά κατοικίας και στην αγορά αυτοκινήτου.
Το αποτέλεσμα είναι ένας λογαριασμός τόκων που αγγίζει πλέον το 1 τρισ. δολάρια ετησίως, για ένα δημόσιο χρέος που έχει ξεπεράσει τα 40 τρισ. δολάρια, έγραψε το Reuters.
Ένα στα πέντε δολάρια των φορολογικών εσόδων πάει στο χρέος
Η κλίμακα του προβλήματος αποτυπώνεται χαρακτηριστικά στο κόστος εξυπηρέτησης του χρέους. Σύμφωνα με τον Torsten Slok, επικεφαλής οικονομολόγο της Apollo Global Management, για κάθε πέντε δολάρια που εισπράττει η αμερικανική κυβέρνηση από φόρους, το ένα κατευθύνεται στην εξυπηρέτηση του εθνικού χρέους.
«Είναι ένας πραγματικά, πραγματικά υψηλός αριθμός και πρόκειται απλώς να συνεχίσει να αυξάνεται», σημείωσε.
Η κυβέρνηση έχει στη διάθεσή της ορισμένα εργαλεία για να περιορίσει τις πιέσεις. Ήδη στρέφεται περισσότερο προς την έκδοση βραχυπρόθεσμων εντόκων γραμματίων, ενώ προχωρά και σε μικρές επαναγορές παλαιότερου χρέους, με στόχο να ενισχύσει τη ρευστότητα στην αγορά.
Όμως όσο πιο βαθιά αναγκάζεται να χρησιμοποιήσει τα διαθέσιμα εργαλεία, τόσο αυξάνεται και ο κίνδυνος να αναζωπυρωθεί ο πληθωρισμός, δημιουργώντας έναν νέο κύκλο πιέσεων για τα ομόλογα και τους επενδυτές.
Από την ανάπτυξη και τον πληθωρισμό στη διαχείριση του χρέους
Ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ δήλωσε σε συνέντευξή του στο περιοδικό Time στις 28 Σεπτεμβρίου ότι το αμερικανικό χρέος μπορεί, μεταξύ άλλων, να αντιμετωπιστεί μέσω της οικονομικής ανάπτυξης ή του πληθωρισμού.
Εάν όμως αυτή η προσέγγιση δεν αποδειχθεί επαρκής, το αμερικανικό υπουργείο Οικονομικών διαθέτει πιο επιθετικές επιλογές.
Σε ένα δυσμενέστερο σενάριο, η επόμενη γραμμή άμυνας θα απαιτούσε την ενεργό συμμετοχή της Federal Reserve. Μία επιλογή θα ήταν η μεγάλης κλίμακας αγορά μακροπρόθεσμων κρατικών ομολόγων, κατά το πρότυπο της «Operation Twist» του 1961. Μία ακόμη πιο δραστική λύση θα ήταν η επιβολή ανώτατου ορίου στις μακροπρόθεσμες αποδόσεις των ομολόγων, πρακτική που οι ΗΠΑ έχουν να εφαρμόσουν από την εποχή του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου.
Το πρόβλημα είναι ότι κάθε βήμα προς αυτή την κατεύθυνση μπορεί μεν να συγκρατήσει τα επιτόκια, αλλά ταυτόχρονα ενέχει τον κίνδυνο να τροφοδοτήσει περαιτέρω τον πληθωρισμό.
«Φτάνουμε στο σημείο όπου είναι πλέον αρκετά προφανές ότι η κυβέρνηση αισθάνεται άβολα με το επίπεδο των επιτοκίων», δήλωσε ο Jeffrey Gundlach, διευθύνων σύμβουλος της DoubleLine Capital, σε πρόσφατη επενδυτική εκδήλωση.
Το «Operation Twist» επιστρέφει στο προσκήνιο
Με βάση τις λύσεις που έχουν δοκιμαστεί στο παρελθόν, η πρώτη κλιμάκωση της παρέμβασης θα μπορούσε να είναι μια πλήρης επαναφορά της Operation Twist.
Η στρατηγική εφαρμόστηκε το 1961 και βασιζόταν στην πώληση βραχυπρόθεσμου χρέους και στην αγορά μακροπρόθεσμων ομολόγων, με στόχο να περιοριστεί η κλίση της καμπύλης αποδόσεων και να μειωθεί το κόστος μακροπρόθεσμου δανεισμού.
Μια ουσιαστική επανάληψη του εγχειρήματος, ωστόσο, θα απαιτούσε τη συνδρομή της Federal Reserve. Η κεντρική τράπεζα θα μπορούσε να διστάσει να προχωρήσει σε μια τέτοια κίνηση, εκτός εάν διαπιστωθεί σαφής χρηματοπιστωτική κρίση.
Χωρίς τη δυνατότητα αξιοποίησης του ισολογισμού της Fed, το αμερικανικό υπουργείο Οικονομικών έχει «περιορισμένους πόρους για να μειώσει τα επιτόκια», σύμφωνα με τον Slok.
Η δύσκολη ισορροπία για τη Fed
Η εμπλοκή της Federal Reserve, ωστόσο, δεν είναι μια απλή υπόθεση. Ο πρόεδρος της Fed, Kevin Warsh, έχει ασκήσει κριτική στη μεγάλη κατοχή κρατικών ομολόγων και άλλων τίτλων από την κεντρική τράπεζα, υποστηρίζοντας ότι οι μαζικές αγορές ομολόγων μπορεί να θολώσουν τα όρια ανάμεσα στη νομισματική πολιτική και στη διαχείριση του κρατικού χρέους.
Ο ίδιος έχει προτείνει μια νέα συμφωνία μεταξύ του αμερικανικού υπουργείου Οικονομικών και της Fed. Στο πλαίσιο αυτής, ο πρόεδρος της Federal Reserve και ο υπουργός Οικονομικών θα επικοινωνούν δημόσια τους στόχους τόσο για το μέγεθος και τη σύνθεση του ισολογισμού της Fed όσο και για το πρόγραμμα έκδοσης κρατικού χρέους.
Για την Ουάσιγκτον, το δίλημμα γίνεται έτσι ολοένα πιο σύνθετο: χρειάζεται χαμηλότερο κόστος δανεισμού, αλλά οι παρεμβάσεις που θα μπορούσαν να συγκρατήσουν τις αποδόσεις ενδέχεται να αναζωπυρώσουν τον πληθωρισμό. Και όσο το αμερικανικό χρέος αυξάνεται, τόσο μικραίνει το περιθώριο για λάθη.
