Νέα εικόνα διαμορφώνεται στη σύνθεση των κρατικών εσόδων το 2027, καθώς η προβλεπόμενη αύξηση των φορολογικών εισπράξεων δεν θα στηριχθεί, όπως φέτος, κυρίως στον ΦΠΑ. Ο φόρος εισοδήματος και ειδικότερα η φορολογία των επιχειρηματικών κερδών αναμένεται να αποτελέσουν τον βασικό μοχλό ενίσχυσης των εσόδων του Δημοσίου.
Σύμφωνα με τις προβλέψεις, τα φορολογικά έσοδα θα ανέλθουν το 2027 στα 77,878 δισ. ευρώ, έναντι 75,729 δισ. ευρώ το 2026. Η αύξηση ανέρχεται σε 2,149 δισ. ευρώ ή 2,8%.
Η εικόνα είναι διαφορετική όταν εξετάζονται τα καθαρά έσοδα του κρατικού προϋπολογισμού. Αυτά αναμένεται να διαμορφωθούν στα 78,685 δισ. ευρώ, καταγράφοντας μείωση κατά 4,188 δισ. ευρώ ή 5,1% σε σχέση με το 2026.
Η υποχώρηση αυτή, ωστόσο, δεν αντανακλά εξασθένηση της φορολογικής απόδοσης. Βασική αιτία είναι η ολοκλήρωση του Ταμείου Ανάκαμψης, η οποία στερεί από τα έσοδα του 2027 περίπου 6,281 δισ. ευρώ.
Παράλληλα, η καλύτερη του αναμενομένου πορεία των φορολογικών εσόδων δημιουργεί έναν πρόσθετο δημοσιονομικό χώρο περίπου 400 εκατ. ευρώ, ο οποίος μπορεί να λειτουργήσει ως «μαξιλάρι» για την αντιμετώπιση των πιέσεων που προκαλεί η ενεργειακή κρίση. Περίπου τα μισά από τα συγκεκριμένα κονδύλια μπορούν να κατευθυνθούν σε παρεμβάσεις μέχρι το τέλος του 2026, ενώ το υπόλοιπο αναμένεται να διατηρηθεί ως εφεδρεία για τους πρώτους μήνες του 2027.
Στα 9,8 δισ. ευρώ ο φόρος εισοδήματος των επιχειρήσεων
Σημαντική μετατόπιση καταγράφεται στη φορολογία εισοδήματος, η οποία αναμένεται να αποτελέσει τον βασικό πυλώνα της αύξησης των φορολογικών εισπράξεων.
Τα έσοδα από τον φόρο εισοδήματος εκτιμάται ότι θα ανέλθουν στα 29,376 δισ. ευρώ το 2027, από 27,338 δισ. ευρώ το 2026. Η αύξηση φθάνει τα 2,038 δισ. ευρώ ή 7,5%.
Πρωταγωνιστικό ρόλο σε αυτή την άνοδο έχουν οι επιχειρήσεις. Ο φόρος εισοδήματος νομικών προσώπων προβλέπεται να αποφέρει 9,844 δισ. ευρώ το 2027, έναντι 8,542 δισ. ευρώ φέτος.
Πρόκειται για πρόσθετες εισπράξεις 1,302 δισ. ευρώ μέσα σε έναν χρόνο. Η αύξηση συνδέεται με την εκτίμηση ότι οι επιχειρήσεις θα εμφανίσουν υψηλότερη κερδοφορία το 2026, με τα σχετικά κέρδη να φορολογούνται το 2027.
Η συγκεκριμένη μεταβολή αποκτά ιδιαίτερη βαρύτητα, καθώς περίπου έξι στα δέκα ευρώ της συνολικής αύξησης των φορολογικών εσόδων που προβλέπεται για το 2027 προέρχονται από την επιπλέον φορολογία των εταιρικών κερδών.
Πρόσθετα έσοδα 620 εκατ. ευρώ από τα φυσικά πρόσωπα
Ανοδικά κινούνται και οι εισπράξεις από τον φόρο εισοδήματος φυσικών προσώπων. Από τα 16,375 δισ. ευρώ του 2026 αναμένεται να αυξηθούν στα 16,995 δισ. ευρώ το 2027, καταγράφοντας άνοδο 620 εκατ. ευρώ.
Η εξέλιξη αυτή αποδίδεται στην αύξηση των αμοιβών από εξαρτημένη εργασία, στην άνοδο των συντάξεων, στη νέα αύξηση του κατώτατου μισθού, αλλά και στην περαιτέρω υποχώρηση της ανεργίας.
Επιχειρήσεις και φυσικά πρόσωπα αναμένεται, έτσι, να συνεισφέρουν συνολικά σχεδόν 1,922 δισ. ευρώ σε πρόσθετα φορολογικά έσοδα. Το ποσό αυτό καλύπτει το μεγαλύτερο μέρος της συνολικής αύξησης των φορολογικών εισπράξεων για το 2027.
Υποχώρηση για τον ΦΠΑ μετά την ισχυρή επίδοση του 2026
Στον ΦΠΑ η τάση αντιστρέφεται. Μετά την ιδιαίτερα ισχυρή επίδοση που καταγράφεται το 2026, οι εισπράξεις αναμένεται να υποχωρήσουν οριακά το 2027.
Συγκεκριμένα, τα έσοδα από τον ΦΠΑ προβλέπεται να διαμορφωθούν στα 30,581 δισ. ευρώ, από 30,777 δισ. ευρώ το 2026, μειωμένα κατά 196 εκατ. ευρώ.
Καθοριστικό ρόλο στην εξέλιξη αυτή έχει η ολοκλήρωση των έργων που συνδέονται με το Ταμείο Ανάκαμψης, η οποία αναμένεται να αφαιρέσει περίπου 911 εκατ. ευρώ από τα έσοδα ΦΠΑ.
Στην επίδοση του 2026 περιλαμβάνεται, επίσης, έκτακτο έσοδο ύψους 306 εκατ. ευρώ από τη σύμβαση παραχώρησης της Εγνατίας Οδού. Το συγκεκριμένο ποσό δεν πρόκειται να επαναληφθεί το 2027.
Σε επίπεδο φόρων επί αγαθών και υπηρεσιών, πάντως, τα έσοδα αναμένεται να εμφανίσουν οριακή αύξηση κατά 179 εκατ. ευρώ και να φθάσουν συνολικά τα 42,431 δισ. ευρώ.
Ανοδικά οι εισπράξεις από τους Ειδικούς Φόρους Κατανάλωσης
Αύξηση προβλέπεται και στα έσοδα από τους Ειδικούς Φόρους Κατανάλωσης, μετά την υποχώρηση που σημειώθηκε το 2026.
Οι εισπράξεις από ΕΦΚ αναμένεται να αυξηθούν κατά 136 εκατ. ευρώ, από 7,176 δισ. ευρώ το 2026 σε 7,312 δισ. ευρώ το 2027.
Η εξέλιξη έρχεται μετά τη φετινή μείωση της κατανάλωσης ενεργειακών προϊόντων, η οποία είχε ως αποτέλεσμα να περιοριστούν σημαντικά οι σχετικές φορολογικές εισπράξεις.
Μειωμένα τα έσοδα από ακίνητα και τέλος επιτηδεύματος
Αντίθετα, πτωτικά αναμένεται να κινηθούν τα έσοδα από την ακίνητη περιουσία. Οι τακτικοί φόροι ακινήτων εκτιμάται ότι θα αποφέρουν 2,365 δισ. ευρώ το 2027, δηλαδή 48 εκατ. ευρώ λιγότερα σε σχέση με το 2026.
Η μείωση συνδέεται με την κατάργηση του ΕΝΦΙΑ για τις κύριες κατοικίες σε μικρούς οικισμούς.
Ανάλογη είναι η εικόνα και στους λοιπούς φόρους επί της παραγωγής. Τα συγκεκριμένα έσοδα αναμένεται να περιοριστούν κατά 147 εκατ. ευρώ, στα 614 εκατ. ευρώ, κυρίως εξαιτίας της σταδιακής κατάργησης του τέλους επιτηδεύματος και για τα νομικά πρόσωπα.
Έσοδα και από τις εισαγωγές μικρών δεμάτων
Στις πηγές ενίσχυσης των δημοσίων εσόδων προστίθεται το 2027 και η πλήρης εφαρμογή του νέου ευρωπαϊκού καθεστώτος για τα δέματα χαμηλής αξίας που προέρχονται από τρίτες χώρες.
Οι φόροι και οι δασμοί από τις εισαγωγές αναμένεται να αυξηθούν κατά 72 εκατ. ευρώ, φθάνοντας τα 533 εκατ. ευρώ.
Η αύξηση συνδέεται με την κατάργηση της απαλλαγής από δασμούς, αλλά και με την επιβολή τέλους 3 ευρώ ανά είδος στις συγκεκριμένες αποστολές. Πρόκειται για μια νέα πηγή εσόδων, η οποία, αν και μικρότερη σε μέγεθος σε σχέση με τη φορολογία εισοδήματος, θα συμβάλει στην ενίσχυση των κρατικών εισπράξεων.
Το 2027 αλλάζει ο βασικός φορολογικός «μοχλός»
Το βασικό συμπέρασμα από τις προβλέψεις για το 2027 είναι ότι η αύξηση των φορολογικών εσόδων αλλάζει πηγή.
Το 2026 ο ΦΠΑ αποτέλεσε σημαντικό παράγοντα ενίσχυσης των κρατικών εσόδων. Το 2027, αντίθετα, η άνοδος μεταφέρεται στη φορολογία εισοδήματος, με τις επιχειρήσεις να έχουν τη μεγαλύτερη συμβολή μέσω της φορολόγησης των κερδών τους.
Την ίδια στιγμή, η ολοκλήρωση του Ταμείου Ανάκαμψης επηρεάζει αρνητικά το συνολικό ύψος των καθαρών εσόδων του προϋπολογισμού, χωρίς όμως να αναιρεί την ανοδική πορεία των φορολογικών εισπράξεων.
Έτσι, η δημοσιονομική εικόνα του 2027 διαμορφώνεται από δύο αντίρροπες τάσεις: από τη μία πλευρά, την απώλεια σημαντικών ευρωπαϊκών πόρων λόγω της λήξης του Ταμείου Ανάκαμψης και, από την άλλη, την ενίσχυση των φορολογικών εσόδων, με αιχμή πλέον τον φόρο εισοδήματος και ιδιαίτερα τα επιχειρηματικά κέρδη.
