Νέες δυνατότητες συνεργασίας μεταξύ Ελλάδας και Κίνας στον τομέα της Τεχνητής Νοημοσύνης, με αιχμή την έρευνα και την εκπαίδευση, τη ναυτιλία και τις λιμενικές υποδομές, τον τουρισμό και τον πολιτισμό, καθώς και την πολιτική προστασία, καταγράφει κλαδική μελέτη του Γραφείου Οικονομικών και Εμπορικών Υποθέσεων της ελληνικής πρεσβείας στο Πεκίνο.
Η μελέτη, εξετάζει την ταχεία ανάπτυξη της Τεχνητής Νοημοσύνης στην Κίνα και τις δυνατότητες ελληνοκινεζικής συνεργασίας, επισημαίνοντας παράλληλα ότι υπάρχουν ήδη σημαντικές βάσεις στις διμερείς οικονομικές και ερευνητικές σχέσεις.
Στο πλαίσιο αυτό, ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει το οικονομικό υπόβαθρο των σχέσεων των δύο κρατών. Σύμφωνα με τα στοιχεία που παραθέτει η μελέτη, οι συνολικές εισροές κινεζικών άμεσων ξένων επενδύσεων στην Ελλάδα από την ηπειρωτική Κίνα, το Χονγκ Κονγκ και το Μακάο ανήλθαν την περίοδο 2013-2025 σε περίπου 2,3 δισ. ευρώ, ενώ το απόθεμα επενδύσεων από την ηπειρωτική Κίνα έφθασε το 2025 περίπου στο 1 δισ. ευρώ.
Ανοδική είναι και η πορεία των ετήσιων επενδυτικών ροών από την ηπειρωτική Κίνα: από 23 εκατ. ευρώ το 2021, αυξήθηκαν σε 45 εκατ. ευρώ το 2022, 64 εκατ. ευρώ το 2023, 81 εκατ. ευρώ το 2024 και 139 εκατ. ευρώ το 2025.
Την ίδια ώρα, το 2025 οι ελληνικές εξαγωγές προς την Κίνα αυξήθηκαν κατά 68,1%, στα 697,2 εκατ. ευρώ, από 414,6 εκατ. ευρώ το 2024, ενώ οι εισαγωγές από την Κίνα μειώθηκαν κατά 6,6%, στα 6,48 δισ. ευρώ. Ως αποτέλεσμα, το εμπορικό έλλειμμα περιορίστηκε κατά περίπου 740 εκατ. ευρώ ή 11,34%.
Η μελέτη επισημαίνει ότι οι δύο χώρες διαθέτουν διαφορετικά αλλά συμπληρωματικά πλεονεκτήματα στον τομέα της ΤΝ. Η Κίνα έχει αναπτύξει ένα εκτεταμένο οικοσύστημα τεχνολογίας, με μεγάλες επενδύσεις σε υποδομές, έρευνα και βιομηχανικές εφαρμογές, ενώ η Ελλάδα διαθέτει αξιόλογο επιστημονικό και ερευνητικό δυναμικό, αναπτύσσει τις υπολογιστικές της υποδομές και επιχειρεί να συνδέσει την ΤΝ με κλάδους στους οποίους διαθέτει ισχυρή παρουσία.
Έρευνα και εκπαίδευση
Στον τομέα της έρευνας, η μελέτη καταγράφει περιθώρια για κοινά ερευνητικά προγράμματα, ανταλλαγές ερευνητών και συνεργασίες μεταξύ πανεπιστημίων, ερευνητικών κέντρων και επιχειρήσεων.
Ήδη, όπως αναφέρεται, έχει υπάρξει συνεργασία μεταξύ ελληνικών και κινεζικών ερευνητικών φορέων στον τομέα της ΤΝ, ενώ η περαιτέρω ανάπτυξη των επαφών μπορεί να περιλαμβάνει κοινά έργα, ανταλλαγή τεχνογνωσίας και κινητικότητα ερευνητών και φοιτητών.
Η μελέτη επισημαίνει παράλληλα τη σημασία των υποδομών ΤΝ που αναπτύσσονται στην Ελλάδα και ειδικότερα του AI Factory «ΦΑΡΟΣ», γύρω από τον υπερυπολογιστή «ΔΑΙΔΑΛΟΣ», ως υποδομής για ερευνητικές και τεχνολογικές εφαρμογές.
Ναυτιλία και λιμάνια
Ιδιαίτερη θέση στις δυνατότητες συνεργασίας έχει η ναυτιλία, ένας τομέας στον οποίο Ελλάδα και Κίνα διαθέτουν ήδη ισχυρούς οικονομικούς δεσμούς.
Η μελέτη εξετάζει τη δυνατότητα αξιοποίησης της ΤΝ σε εφαρμογές που αφορούν τη βελτιστοποίηση της λειτουργίας λιμένων, τη διαχείριση φορτίων, τα δρομολόγια, την ενεργειακή αποδοτικότητα, τη συντήρηση πλοίων και τον σχεδιασμό τους.
Η προοπτική αυτή συνδέεται με την ιδιαίτερα ισχυρή θέση της Κίνας στη διεθνή ναυπηγική βιομηχανία και με τη σημαντική παρουσία ελληνικών ναυτιλιακών εταιρειών στα κινεζικά ναυπηγεία. Σύμφωνα με τα στοιχεία της μελέτης, το 2025 τα κινεζικά ναυπηγεία εξασφάλισαν το 56,1% των παγκόσμιων νέων παραγγελιών σε όρους χωρητικότητας.
Τουρισμός και πολιτισμός
Στον τουρισμό, η μελέτη εντοπίζει δυνατότητες αξιοποίησης της ΤΝ στην εξατομίκευση ταξιδιωτικών υπηρεσιών, στην αυτόματη μετάφραση και την πολύγλωσση εξυπηρέτηση, στις ψηφιακές ξεναγήσεις και στην καλύτερη προσαρμογή του τουριστικού προϊόντος στις ανάγκες των Κινέζων επισκεπτών.
Στον πολιτισμό, οι δυνατότητες αφορούν την ψηφιοποίηση και ανάδειξη της πολιτιστικής κληρονομιάς, με τη μελέτη να αναφέρεται και σε υφιστάμενες ελληνοκινεζικές πρωτοβουλίες στον τομέα της ψηφιακής πολιτιστικής κληρονομιάς.
Ένας ακόμη τομέας που αναδεικνύει η μελέτη είναι η πολιτική προστασία και η διαχείριση φυσικών καταστροφών.
Η αξιοποίηση ΤΝ και μεγάλων δεδομένων μπορεί να αφορά την πρόβλεψη ακραίων καιρικών φαινομένων, την έγκαιρη προειδοποίηση και τη διαχείριση κινδύνων. Στο πλαίσιο αυτό, η μελέτη αναφέρεται σε κινεζικές εφαρμογές που συνδυάζουν δεδομένα από μετεωρολογικούς δορυφόρους με τεχνολογίες ΤΝ.
Ο μηχανισμός συνεργασίας
Πέρα από τους επιμέρους τομείς εφαρμογής, η μελέτη προτείνει την ενίσχυση του θεσμικού και οργανωτικού πλαισίου της ελληνοκινεζικής συνεργασίας στην ΤΝ.
Μεταξύ των προτάσεων που καταγράφονται είναι η επικαιροποίηση του υφιστάμενου πλαισίου επιστημονικής και τεχνολογικής συνεργασίας, με ειδική αναφορά στην ΤΝ, καθώς και η δημιουργία ενός πιο σταθερού διαύλου επικοινωνίας μεταξύ υπουργείων, ερευνητικών κέντρων, πανεπιστημίων και επιχειρήσεων των δύο χωρών.
Η μελέτη επισημαίνει ταυτόχρονα ότι η συνεργασία θα πρέπει να λαμβάνει υπόψη το ευρωπαϊκό κανονιστικό πλαίσιο για την ΤΝ, αλλά και τις διαφορετικές προσεγγίσεις Ελλάδας και Κίνας σε ζητήματα όπως η διακυβέρνηση της ΤΝ, η προστασία δεδομένων, η κυβερνοασφάλεια και η αξιολόγηση κινδύνων.
Με βάση την αποτύπωση του Γραφείου ΟΕΥ Πεκίνου, η έρευνα, η ναυτιλία, ο τουρισμός και ο πολιτισμός, καθώς και η πολιτική προστασία συνιστούν βασικούς τομείς στους οποίους μπορεί να αναπτυχθεί η ελληνοκινεζική συνεργασία στην Τεχνητή Νοημοσύνη, αξιοποιώντας το ήδη σημαντικό οικονομικό και ερευνητικό υπόβαθρο των σχέσεων των δύο χωρών.
