Σε εφαρμογή τίθενται από σήμερα, Δευτέρα 21 Σεπτεμβρίου, δύο σημαντικές αλλαγές στον εξωδικαστικό μηχανισμό ρύθμισης οφειλών, με βασικό στόχο την προστασία της κύριας κατοικίας και τη διευκόλυνση όσων έχουν χάσει προηγούμενη ρύθμιση.
Το νέο πλαίσιο δίνει τη δυνατότητα διάσωσης της κύριας κατοικίας μέσω ρευστοποίησης άλλων περιουσιακών στοιχείων του οφειλέτη, ενώ παράλληλα ανοίγει τον δρόμο για την επανυποβολή αίτησης πριν από την παρέλευση του έως τώρα προβλεπόμενου διαστήματος των 12 μηνών.
Προστασία της κύριας κατοικίας μέσω άλλων ακινήτων
Μία από τις βασικές αλλαγές αφορά τη δυνατότητα των πιστωτών να υποβάλουν αντιπρόταση, προβλέποντας την εκποίηση δευτερευόντων περιουσιακών στοιχείων του οφειλέτη. Στόχος είναι να μειωθεί το συνολικό ύψος της οφειλής και να καταστεί δυνατή η διατήρηση της κύριας κατοικίας.
Για παράδειγμα, στην περίπτωση στεγαστικού δανείου ύψους 150.000 ευρώ και παράλληλης κατοχής οικοπέδου αξίας 50.000 ευρώ, η ρευστοποίηση του οικοπέδου μπορεί να περιορίσει την οφειλή στις 100.000 ευρώ.
Εφόσον η αξία των λοιπών περιουσιακών στοιχείων επαρκεί για την κάλυψη ολόκληρης της οφειλής, μπορεί να επιτευχθεί ακόμη και πλήρης εξόφληση του χρέους, χωρίς να απαιτηθεί η απώλεια της κύριας κατοικίας.
Η διαδικασία, ωστόσο, δεν ενεργοποιείται μονομερώς από τον πιστωτή. Οι συμμετέχοντες πιστωτές υποβάλλουν την αντιπρόταση και ο οφειλέτης έχει τη δυνατότητα να την αποδεχθεί ή να την απορρίψει. Σε περίπτωση αποδοχής, η πώληση των συγκεκριμένων περιουσιακών στοιχείων εντάσσεται ως όρος στη σύμβαση αναδιάρθρωσης.
Παράλληλα, για τον καθορισμό των δόσεων της νέας ρύθμισης συνυπολογίζονται η αξία της κύριας κατοικίας και τα εισοδήματα του οφειλέτη, χωρίς να λαμβάνεται υπόψη το σύνολο της ακίνητης περιουσίας του, σύμφωνα με το νέο πλαίσιο.
Επανυποβολή αίτησης στους έξι μήνες
Η δεύτερη σημαντική αλλαγή αφορά τους οφειλέτες που έχουν απολέσει προηγούμενη ρύθμιση μέσω του εξωδικαστικού μηχανισμού.
Μέχρι σήμερα, για την υποβολή νέας αίτησης απαιτούνταν η παρέλευση 12 μηνών. Με το νέο καθεστώς, όταν επιλέγεται η προστασία της κύριας κατοικίας μέσω ρευστοποίησης άλλων περιουσιακών στοιχείων, δίνεται πλέον η δυνατότητα επανυποβολής αίτησης μετά την παρέλευση έξι μηνών.
Ταυτόχρονα, για οφειλέτες που εξακολουθούν να τηρούν την υφιστάμενη ρύθμιση αλλά ζητούν την επανεξέτασή της, απαιτείται να αποδεικνύεται επιδείνωση της οικονομικής τους κατάστασης κατά τουλάχιστον 20%. Η μεταβολή εξετάζεται με βάση τα εισοδήματα και τα λοιπά οικονομικά στοιχεία του οφειλέτη.
Η δυνατότητα ταχύτερης επανυποβολής ισχύει και στην περίπτωση που η προηγούμενη ρύθμιση έχει καταγγελθεί, όπως μπορεί να συμβεί, για παράδειγμα, μετά την απώλεια περισσότερων από τριών δόσεων.
Ποιοι μπορούν να ενταχθούν στον εξωδικαστικό μηχανισμό
Στον εξωδικαστικό μηχανισμό μπορούν να ενταχθούν οφειλέτες με συνολικές οφειλές άνω των 5.000 ευρώ προς το Δημόσιο, τα ασφαλιστικά ταμεία, τις τράπεζες και τις εταιρείες διαχείρισης απαιτήσεων.
Οι οφειλές μπορούν να ρυθμιστούν:
- έως και σε 240 μηνιαίες δόσεις για χρέη προς την Εφορία και τα ασφαλιστικά ταμεία,
- έως και σε 420 μηνιαίες δόσεις για οφειλές προς τράπεζες και εταιρείες διαχείρισης απαιτήσεων.
Η ελάχιστη μηνιαία καταβολή ανέρχεται σε 50 ευρώ ανά πιστωτή. Έτσι, ένας οφειλέτης που έχει χρέη τόσο προς τράπεζα όσο και προς την Εφορία θα πρέπει να καταβάλλει συνολικά τουλάχιστον 100 ευρώ τον μήνα.
Πώς υπολογίζεται το «κούρεμα»
Το ύψος της διαγραφής των οφειλών δεν καθορίζεται από τον ίδιο τον οφειλέτη. Προκύπτει από τον αλγόριθμο του εξωδικαστικού μηχανισμού, ο οποίος εξετάζει, μεταξύ άλλων, το εισόδημα, την περιουσιακή κατάσταση και τη δυνατότητα αποπληρωμής.
Με βάση τη λειτουργία του μηχανισμού, οφειλέτης που διαθέτει ως μοναδικό περιουσιακό στοιχείο την κύρια κατοικία του μπορεί να βρεθεί σε διαφορετική θέση ως προς το ύψος της διαγραφής σε σχέση με κάποιον που έχει αντίστοιχο ύψος οφειλής, αλλά διαθέτει και πρόσθετα ακίνητα.
Περίπου 70.000 επιτυχείς ρυθμίσεις
Η χρήση του εξωδικαστικού μηχανισμού έχει οδηγήσει μέχρι σήμερα στην ολοκλήρωση περίπου 70.000 επιτυχών ρυθμίσεων. Οι ρυθμίσεις αυτές αντιστοιχούν σε αρχικές οφειλές συνολικού ύψους περίπου 20,5 δισ. ευρώ.
Με τις νέες παρεμβάσεις, το πλαίσιο διευρύνεται, παρέχοντας επιπλέον δυνατότητες σε οφειλέτες που επιδιώκουν να διατηρήσουν την κύρια κατοικία τους και να επανέλθουν σε καθεστώς ρύθμισης των χρεών τους.
