Ο επίμονα υψηλός πληθωρισμός εξελίσσεται στον σημαντικότερο παράγοντα κινδύνου για την ελληνική οικονομία, καθώς οι συνεχείς ανατιμήσεις, κυρίως σε βασικά αγαθά και υπηρεσίες, περιορίζουν το διαθέσιμο εισόδημα των νοικοκυριών και ασκούν πιέσεις στην ιδιωτική κατανάλωση, η οποία εξακολουθεί να αποτελεί τον βασικό πυλώνα της οικονομικής ανάπτυξης. Υπό αυτές τις συνθήκες ενισχύονται οι ανησυχίες ότι ο φετινός ρυθμός ανάπτυξης μπορεί να υποχωρήσει κάτω από το όριο του 2%, ιδιαίτερα εάν οι διεθνείς γεωπολιτικές εντάσεις συνεχιστούν και διατηρήσουν ανοδικές τις πιέσεις στις τιμές της ενέργειας και των πρώτων υλών.
Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις του οικονομικού επιτελείου, κάθε αύξηση του πληθωρισμού κατά μία ποσοστιαία μονάδα μειώνει κατά περίπου 0,3 ποσοστιαίες μονάδες τον ρυθμό ανάπτυξης της οικονομίας. Το στοιχείο αυτό αποκτά ιδιαίτερη βαρύτητα, καθώς ο μέσος πληθωρισμός στο πρώτο εξάμηνο του 2026 διαμορφώθηκε στο 4,02%, σημαντικά υψηλότερα από την επίσημη πρόβλεψη για μέσο ετήσιο πληθωρισμό 3%. Ως αποτέλεσμα, ο στόχος για ανάπτυξη της τάξης του 2% καθίσταται ολοένα δυσκολότερος.
Η εξέλιξη αυτή φέρνει τις προβλέψεις για την πορεία του ΑΕΠ πιο κοντά στα συντηρητικά σενάρια που έχουν διατυπώσει διεθνείς και εγχώριοι οργανισμοί. Το Ελληνικό Δημοσιονομικό Συμβούλιο, η Τράπεζα της Ελλάδος και ο ΟΟΣΑ εκτιμούν ότι η ανάπτυξη θα κινηθεί στο 1,9%, ενώ ακόμη χαμηλότερα, στο 1,8%, τοποθετούν τον πήχη τόσο το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο όσο και η Ευρωπαϊκή Επιτροπή.
Παρά τη μικρή επιβράδυνση του πληθωρισμού τον Ιούνιο, τα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ επιβεβαιώνουν ότι οι ανατιμήσεις εξακολουθούν να πλήττουν βασικά αγαθά του καθημερινού καλαθιού. Στα τρόφιμα, οι μεγαλύτερες αυξήσεις καταγράφηκαν στο μοσχάρι (+15,6%), στο αρνί και το κατσίκι (+16,2%), στα ψάρια (+11,1%), ενώ σημαντικές αυξήσεις σημειώθηκαν επίσης στα γαλακτοκομικά προϊόντα, στα φρούτα και στον καφέ.
Ιδιαίτερα ισχυρές παραμένουν οι πιέσεις και στο κόστος στέγασης. Οι συνολικές δαπάνες κατοικίας αυξήθηκαν κατά 10,6%, ενώ τα ενοίκια κατέγραψαν άνοδο 7,1%. Παράλληλα, η ενέργεια συνεχίζει να τροφοδοτεί τον πληθωρισμό, με το φυσικό αέριο να εμφανίζει αύξηση 24,6%, το πετρέλαιο θέρμανσης 53,2%, τη βενζίνη 12,8% και το πετρέλαιο κίνησης 12%.
Το επόμενο διάστημα θεωρείται καθοριστικό για την πορεία του πληθωρισμού και, κατ' επέκταση, της οικονομικής ανάπτυξης. Σημαντικό ρόλο θα διαδραματίσουν οι γεωπολιτικές εξελίξεις στη Μέση Ανατολή, καθώς ενδεχόμενη κλιμάκωση της σύγκρουσης με το Ιράν ή ακόμη και το ενδεχόμενο διαταραχής της ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμού θα μπορούσαν να οδηγήσουν σε νέα άνοδο των διεθνών τιμών της ενέργειας, επιβαρύνοντας περαιτέρω το κόστος για επιχειρήσεις και καταναλωτές.
Την ίδια στιγμή, το ενδιαφέρον στρέφεται και στην αποτελεσματικότητα της εθνικής πρωτοβουλίας για τη συγκράτηση των τιμών σε βασικά προϊόντα, η οποία πρόκειται να τεθεί σε εφαρμογή από τον Σεπτέμβριο. Στόχος της κυβέρνησης είναι να περιοριστούν οι πληθωριστικές πιέσεις στο καλάθι του νοικοκυριού μέσα από συντονισμένες παρεμβάσεις στην αγορά.
Στο πλαίσιο αυτό πραγματοποιήθηκε χθες σύσκεψη στο υπουργείο Ανάπτυξης με τη συμμετοχή της πολιτικής ηγεσίας, εκπροσώπων της βιομηχανίας, των προμηθευτών, των πολυεθνικών εταιρειών, των αλυσίδων σούπερ μάρκετ και της Ανεξάρτητης Αρχής Ελέγχου της Αγοράς. Κατά τη διάρκεια της συνάντησης οριστικοποιήθηκαν οι βασικές κατηγορίες προϊόντων που θα ενταχθούν στην πρωτοβουλία, καθώς και το εύρος των μειώσεων τιμών που θα εφαρμοστούν από τις 31 Αυγούστου και για χρονικό διάστημα δύο έως τεσσάρων μηνών.
Σύμφωνα με πληροφορίες, οι παρεμβάσεις θα αφορούν σειρά βασικών αγαθών καθημερινής κατανάλωσης. Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται το νωπό κρέας (μοσχάρι, χοιρινό και πουλερικά), το γάλα, το ψωμί και το αλεύρι, τα ζυμαρικά, το ρύζι, τα όσπρια, το ελαιόλαδο, το βρεφικό γάλα, ο καφές, τα αναψυκτικά, τα καθαριστικά, προϊόντα προσωπικής υγιεινής, καθώς και τα σχολικά είδη, με στόχο να περιοριστεί η επιβάρυνση των νοικοκυριών ενόψει του φθινοπώρου.
