Αυξημένο κόστος μεταφοράς και αναπροσαρμογές στις διαδρομές των containers ship μεγάλων ναυτιλιακών εταιρειών μεταφοράς εμπορευματοκιβωτίων, προκαλεί η κλιμάκωση της σύγκρουσης στη Μέση Ανατολή.
Η εμπόλεμη κατάσταση στην ευρύτερη περιοχή του Περσικού Κόλπου έχει οδηγήσει αρκετούς liners (σσ ναυτιλιακές εταιρείες τακτικών γραμμών)σε αναθεώρηση των δρομολογίων τους, σε παράκαμψη κρίσιμων σημείων ναυσιπλοΐας και σε επιβολή πρόσθετων χρεώσεων για την κάλυψη του αυξημένου λειτουργικού κόστους.
Την ίδια στιγμή, η αβεβαιότητα που επικρατεί στις θαλάσσιες μεταφορές αρχίζει να αποτυπώνεται και στους ναύλους των εμπορευματοκιβωτίων.
Αύξηση λειτουργικού κόστους
Η εξελισσόμενη κατάσταση ασφάλειας στη Μέση Ανατολή δημιουργεί σημαντικές προκλήσεις για την παγκόσμια εφοδιαστική αλυσίδα, επηρεάζοντας τόσο τη διαθεσιμότητα καυσίμων όσο και τη λειτουργία των θαλάσσιων μεταφορικών δικτύων.
Η A.P. Moller-Maersk ανακοίνωσε την επιβολή έκτακτης επιπλέον χρέωσης καυσίμων (Emergency Bunker Surcharge - EBS) στο παγκόσμιο δίκτυό της, επικαλούμενη τις διαταραχές στη διαθεσιμότητα και στη διακίνηση ναυτιλιακών καυσίμων που συνδέονται με την κατάσταση στον Περσικό Κόλπο.
Το μέτρο θα τεθεί σε ισχύ από τις 25 Μαρτίου 2026 και θα επανεξετάζεται ανά δεκατέσσερις ημέρες, ανάλογα με τις συνθήκες που επικρατούν στην αγορά.
Σε ανακοίνωσή της, η εταιρεία επισημαίνει ότι η επιβολή του προσωρινού τέλους EBS κρίθηκε αναγκαία προκειμένου να διασφαλιστεί η πρόσβαση στα απαιτούμενα καύσιμα και να διατηρηθεί η σταθερότητα του παγκόσμιου δικτύου μεταφοράς φορτίων.
Σημειώνει ότι το επιπλέον τέλος θα εφαρμόζεται παγκοσμίως, χωρίς εξαιρέσεις, και θα προσαρμόζεται περιοδικά ανάλογα με τη διαθεσιμότητα, το κόστος και το μείγμα καυσίμων, ενώ τα επικαιροποιημένα επίπεδα θα δημοσιεύονται στην ιστοσελίδα της εταιρείας.
Αντίστοιχα μέτρα ανακοίνωσε και η CMA CGM, η οποία γνωστοποίησε την επιβολή έκτακτης χρέωσης καυσίμων (Emergency Fuel Surcharge - EFS) από τις 16 Μαρτίου 2026, επικαλούμενη την έντονη άνοδο του κόστους καυσίμων και την αστάθεια που επικρατεί στην περιοχή της Μέσης Ανατολής.
Η κίνηση αυτή αντανακλά την αυξανόμενη πίεση που δέχεται ο κλάδος των θαλάσσιων μεταφορών από τις γεωπολιτικές εξελίξεις, καθώς οι ναυτιλιακές εταιρείες καλούνται να διαχειριστούν υψηλότερα λειτουργικά κόστη και αυξημένους κινδύνους στη διεθνή ναυσιπλοΐα.
«Κούρσα» ανόδου στα ναύλα εμπορευματοκιβωτίων
Σύμφωνα με τα τελευταία στοιχεία της ναυτιλιακής συμβουλευτικής εταιρείας Drewry, ο Παγκόσμιος Δείκτης Εμπορευματοκιβωτίων (World Container Index - WCI), που αποτελεί βασικό σημείο αναφοράς για τις διεθνείς συμβάσεις μεταφοράς φορτίων, κατέγραψε αυτή την εβδομάδα αύξηση κατά 8%, διαμορφούμενος στα 2.123 δολάρια ανά εμπορευματοκιβώτιο 40 ποδών.
Η άνοδος αυτή αποδίδεται κυρίως στην έντονη αύξηση των τιμών στη διαδρομή Ασίας - Ευρώπης, ενώ ανοδικά κινήθηκαν και οι ναύλοι στη διαδρομή Transpacific που συνδέει την Ασία με τη Βόρεια Αμερική μέσω του Ειρηνικού Ωκεανού.
Ειδικότερα, οι τιμές spot στη γραμμή Σανγκάη - Ρότερνταμ αυξήθηκαν κατά 19%, φθάνοντας τα 2.443 δολάρια ανά εμπορευματοκιβώτιο 40 ποδών, ενώ στη γραμμή Σανγκάη - Γένοβα σημείωσαν άνοδο 10%, στα 3.120 δολάρια ανά εμπορευματοκιβώτιο 40 ποδών.
Παράλληλα, έχουν ανακοινωθεί μόλις πέντε ακυρώσεις δρομολογίων στην αγορά Ασίας - Ευρώπης για την επόμενη εβδομάδα, γεγονός που δείχνει ότι οι ναυτιλιακές εταιρείες επιχειρούν να διαχειριστούν τη διαθέσιμη χωρητικότητα διατηρώντας παράλληλα ανοδική πίεση στις τιμές.
Η Drewry εκτιμά ότι οι τιμές spot ενδέχεται να συνεχίσουν την ανοδική τους πορεία και τις επόμενες εβδομάδες.
Αντίστοιχη τάση καταγράφεται και στη διαδρομή Ασίας - Ηνωμένων Πολιτειών. Οι τιμές μεταφοράς από τη Σαγκάη προς το Λος Άντζελας αυξήθηκαν κατά 4%, στα 2.503 δολάρια ανά εμπορευματοκιβώτιο 40 ποδών, ενώ από τη Σαγκάη προς τη Νέα Υόρκη ενισχύθηκαν κατά 3%, φθάνοντας τα 3.080 δολάρια ανά εμπορευματοκιβώτιο 40 ποδών.
Στις εμπορικές διαδρομές της Ανατολικής και Δυτικής Ακτής του Ειρηνικού έχουν ανακοινωθεί επτά ακυρώσεις δρομολογίων για την επόμενη εβδομάδα.
Tα container ship επιλέγουν τον διάπλου της Αφρικής
Την ίδια ώρα αυξημένη παραμένει η κίνηση των container ship που επιλέγουν την παράκαμψη της Ερυθράς Θάλασσας μέσω του Ακρωτηρίου της Καλής Ελπίδας λόγω των εξελίξεων στη Μέση Ανατολή κάτι που μεταφράζεται αυτόματα σε υψηλότερο κόστος μεταφοράς και μεγαλύτερη χρονική διάρκεια των ταξιδιών.
Σύμφωνα με στοιχεία της Drewry, κατά τη διάρκεια της περιόδου των δύο εβδομάδων που έληξε στις 8 Μαρτίου, συνολικά 314 πλοία ακολούθησαν τη συγκεκριμένη διαδρομή, έναντι 309 την προηγούμενη περίοδο, επιβεβαιώνοντας ότι η παράκαμψη της Αφρικής εξακολουθεί να αποτελεί τη βασική εναλλακτική σύνδεση μεταξύ Ασίας και Ευρώπης εν μέσω της συνεχιζόμενης αστάθειας.
Επισημαίνεται πάντως ότι κάποιες από τις μεγάλες εταιρείες τακτικών γραμμών μπορεί μεν να έχουν αναστείλει μέρος των δρομολογίων Ασίας-Ευρώπης από την Ερυθρά Θάλασσα, ωστόσο συνεχίζουν να χρησιμοποιούν τη Διώρυγα του Σουέζ για τη σύνδεση με λιμάνια της βόρειας Ερυθράς Θάλασσας και κυρίως για την εξυπηρέτηση της αγοράς της Σαουδικής Αραβίας.
Σύμφωνα με στοιχεία της ναυτιλιακής συμβουλευτικής εταιρείας Drewry, κατά το δεκαπενθήμερο που έληξε στις 8 Μαρτίου συνολικά 64 πλοία μεταφοράς εμπορευματοκιβωτίων διέσχισαν τη Διώρυγα του Σουέζ, έναντι 44 την προηγούμενη αντίστοιχη περίοδο που έληξε στις 22 Φεβρουαρίου.
Η εξέλιξη αυτή εκλαμβάνεται από την αγορά ως ένδειξη ότι ορισμένοι μεταφορείς εξετάζουν σταδιακά την επαναφορά διελεύσεων μέσω της Ερυθράς Θάλασσας, εγκαταλείποντας σε ορισμένες περιπτώσεις προηγούμενες διαδρομές μέσω του Περσικού Κόλπου.
Την ίδια ώρα, ιδιαίτερα αισθητές είναι οι επιπτώσεις της κρίσης σε βασικούς περιφερειακούς κόμβους μεταφόρτωσης.
Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί το λιμάνι Jebel Ali των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων, το μεγαλύτερο λιμάνι εμπορευματοκιβωτίων στη Μέση Ανατολή, όπου η δραστηριότητα εμφανίζει σημαντική κάμψη.
Σύμφωνα με τα στοιχεία παρακολούθησης AIS της Drewry, οι εβδομαδιαίες προσεγγίσεις containerships μειώθηκαν από περίπου 100 τον Φεβρουάριο σε μόλις 18 την εβδομάδα που έληξε στις 8 Μαρτίου, ενώ κατά το τελευταίο τριήμερο δεν καταγράφηκε καμία προσέγγιση πλοίου.
