Στο μικροσκόπιο της εφορίας βρίσκονται φορολογούμενοι που μεταβιβάζουν ακίνητα ή δωρίζουν χρήματα στα παιδιά τους ή τα εγγόνια τους, καθώς η ελεγκτική Αρχή διενεργεί ελέγχους και διασταυρώσεις στις δηλώσεις που υποβλήθηκαν στην πλατφόρμα myProperty με τα αντίστοιχα στοιχεία των τραπεζών.
Εντοπίστηκαν υποθέσεις γονικών παροχών και δωρεών με χρηματικά ποσά από τους γονείς στα παιδιά ή από τους παππούδες και τις γιαγιάδες στα εγγόνια τους οι οποίες δεν πραγματοποιήθηκαν με μεταφορά χρηματικών ποσών μέσα από τις τράπεζες, όπως ορίζει ο νόμος, αλλά με μετρητά (άγνωστης προέλευσης) τα οποία κατατέθηκαν στον τραπεζικό λογαριασμό του δωρεοδόχου και θα έπρεπε να καταβληθεί φόρος 10%. Επίσης, αποκαλύφθηκαν χιλιάδες υποθέσεις που δεν δικαιούνται το αφορολόγητο όριο των 800.000 ευρώ.
Για παράδειγμα, έγιναν δωρεές χρηματικών ποσών από αδελφό σε αδελφό (μέσω των γονέων) όπου το αφορολόγητο ισχύει υπό προϋποθέσεις (διαφορετικά επιβάλλεται φόρος 20%), ενώ δεν δικαιολογήθηκε καν η προέλευση των χρημάτων, με αποτέλεσμα τον καταλογισμό προστίμων για προσαύξηση περιουσίας από άγνωστη πηγή. Για αυτήν, την «τριγωνική» συναλλαγή δεν πληρώθηκε ούτε ένα ευρώ φόρος καθώς η δωρεά χρημάτων έως 800.000 ευρώ από το παιδί στον γονιό είναι αφορολόγητη όπως επίσης και η γονική παροχή που έγινε στη συνέχεια από τον γονιό στο παιδί. Η ισχύουσα νομοθεσία ορίζει ότι στις δωρεές χρημάτων μεταξύ αδελφών δεν ισχύει το αφορολόγητο των 800.000 ευρώ και επιβάλλεται φόρος 20% από το πρώτο ευρώ.
Στις διαδοχικές γονικές παροχές η εφορία ελέγχει το χρονικό διάστημα που έχει μεσολαβήσει μεταξύ των πράξεων. Συγκεκριμένα ο νόμος ορίζει ότι κρίσιμο είναι το χρονικό διάστημα που έχει μεσολαβήσει μεταξύ των διαδοχικών δωρεών. Εάν αυτό είναι σύντομο, ενδεικτικά όχι μεγαλύτερο των έξι μηνών, προκύπτει ισχυρή ένδειξη ότι, κατ’ αρχήν, οι διαδοχικές δωρεές έχουν γίνει προς το σκοπό αυτό και, εφόσον ο σκοπός καταστρατήγησης τεκμηριώνεται και από τα υπόλοιπα στοιχεία και πραγματικά περιστατικά, επιβάλλεται σε βάρος του τελευταίου (πραγματικού) δωρεοδόχου φόρος δωρεών, ως η δωρεά να είχε πραγματοποιηθεί απευθείας από τον πραγματικό δωρητή προς τον τελικό δικαιούχο αυτής.
Αντιστρόφως, εάν μεσολαβεί ικανό χρονικό διάστημα μεταξύ των διαδοχικών δωρεών, ενδεικτικά εάν εκτείνεται πέραν του εξαμήνου συνάγεται ότι οι διαδοχικές δωρεές δεν έχουν γίνει με σκοπό καταστρατήγησης των σχετικών διατάξεων, εκτός εάν η ελεγκτική αρχή τεκμηριώσει με συγκεκριμένα στοιχεία την καταστρατήγηση αυτών.
Πάντως ότι οι περισσότερες υποθέσεις παράνομων χρηματικών γονικών παροχών και δωρεών αφορούν ποσά από 10.000 έως και 200.000 ευρώ οι οποίες έγιναν με μετρητά. Χαρακτηριστική είναι η περίπτωση δωρεάς χρηματικού ποσού που έγινε με κατάθεση μετρητών στον τραπεζικό λογαριασμό της δωρεοδόχου, εκκαθαρίστηκε αυθημερόν και επιβλήθηκε φόρος 5.000 ευρώ από την εφορία.
Σύμφωνα με πληροφορίες, σε 1.580 περιπτώσεις (γονικών παροχών με μετρητά αλλά και ακινήτων) οι φορολογούμενοι προσέφυγαν στη Διεύθυνση Επίλυσης Διαφορών ζητώντας να ακυρωθεί ο φόρος με συντελεστή 10%, προβάλλοντας διάφορες εξωπραγματικές δικαιολογίες. Οι περισσότερες προσφυγές αφορούν γονικές παροχές χρηματικών ποσών από 10.000 έως 200.000 ευρώ που έγιναν με μετρητά, αντί μέσω τραπεζών, παραβιάζοντας το νόμο. Στις περισσότερες περιπτώσεις, οι προσφυγές απορρίφθηκαν και οι φορολογούμενοι πρέπει να πληρώσουν σημαντικά ποσά.
Αξίζει να σημειωθεί ότι το αφορολόγητο όριο των 800.000 ευρώ για γονικές παροχές ή δωρεές ισχύει για δωρεές μεταξύ συζύγων ή προσώπων που έχουν συνάψει σύμφωνο συμβίωσης ή για δωρεές από παππούδες ή γιαγιάδες προς εγγόνια ή για δωρεές από παιδιά σε γονείς.
