Της Δήμητρας Μανιφάβα
Οι προσδοκίες για συνέχιση της αύξησης των εξαγωγών που είχαν δημιουργηθεί στις αρχές του 2015 δυστυχώς φαίνεται ότι θα διαψευσθούν. Αν και για την ώρα δεν είναι διαθέσιμα τα στοιχεία της πορείας των εξαγωγών κατά τους δύο τελευταίους μήνες του έτους, δεν αναμένεται κάποια εντυπωσιακή ανατροπή της εικόνας που παρατηρήθηκε από τις αρχές του δεύτερου εξαμήνου, όταν δηλαδή επιβλήθηκαν τα capital controls και ξεκίνησε η πολυήμερη τραπεζική αργία.
Τον Ιανουάριο του 2015, λοιπόν, είχε καταγραφεί -εξαιρουμένων των πετρελαιοειδών- αύξηση των εξαγωγών κατά 8,2%. Μάλιστα, επρόκειτο για αύξηση για τέταρτο συνεχή μήνα με πολλούς κλάδους να σημειώνουν εντυπωσιακές επιδόσεις.
Η αρνητική επίπτωση των πετρελαιοειδών, εξάλλου, δεν συνδεόταν με κάποιο ενδογενή παράγοντα της ελληνικής οικονομίας, αλλά κυρίως με την υποχώρηση των διεθνών τιμών του πετρελαίου. 'Ετσι, τον Ιανουάριο του 2015 σε απόλυτους αριθμούς συνολικής αξίας εξαγωγών, σημειώθηκε η χειρότερη επίδοση, μετά το 2012. Αν όμως εξαιρεθούν τα πετρελαιοειδή, η επίδοση του Ιανουαρίου του 2015 αποτελούσε ιστορικό υψηλό 5ετίας.
Δεν είναι τυχαίο ότι τόσο ο Πανελλήνιος Σύνδεσμος Εξαγωγέων (ΠΣΕ) όσο και η Ευρωπαϊκή Επιτροπή είχαν διατυπώσει αισιόδοξες προβλέψεις για την πορεία των ελληνικών εξαγωγών το 2015. Η Κομισιόν ειδικότερα εκτιμούσε ότι τα έσοδα από ελληνικές εξαγωγές αγαθών και υπηρεσιών θα αυξηθούν το 2015 κατά 5,6% (μετά από αύξηση 8% το 2014). Το ποσοστό αυτό, αντανακλούσε πρόβλεψη αύξησης των εσόδων από εξαγωγές ελληνικών προϊόντων κατά 2-3% στο τρέχον έτος, ήτοι ως και τα 24,4 δισ. ευρώ από 23,64 δισ. ευρώ το 2014.
Η εικόνα διαφοροποιήθηκε σημαντικά τον Ιούλιο, πρώτο μήνα επιβολής κεφαλαιακών ελέγχων. Οι συνολικές εξαγωγές, όπως δηλώθηκαν στα Τελωνεία, μειώθηκαν κατά 8%, ενώ οι συνολικές εισαγωγές υποχώρησαν κατά 32% σε σχέση με τον αντίστοιχο μήνα του 2014.
Με βάση τα στοιχεία της Τραπέζης της Ελλάδος, που καταγράφει τα εμβάσματα από και προς το εξωτερικό, τον Ιούλιο του 2015 η μείωση της συνολικής αξίας των εξαγωγών υπολογίστηκε στο 9,1% ενώ για τις εισαγωγές ανακοίνωσε υποχώρηση της τάξης του 35,6%.
Τον Σεπτέμβριο ήταν πλέον σαφής η επίδραση των capital controls στις εξαγωγικές επιδόσεις της ελληνικής οικονομίας και των ελληνικών επιχειρήσεων. Ειδικότερα, τον Σεπτέμβριο του 2015 η συνολική αξία των εξαγωγών εμφανίζεται μειωμένη κατά 13% (στα 2,01 δισ. ευρώ από τα 2,31 δισ. ευρώ του Σεπτεμβρίου του 2014), ενώ σχεδόν εξανεμίστηκε και η όποια αύξηση καταγραφόταν στην αξία των εξαγωγών, μετά την εξαίρεση των πετρελαιοειδών (+1,9% ή μόλις +27,3 εκατ. ευρώ σε σχέση με τον αντίστοιχο μήνα πέρυσι). Ως αποτέλεσμα των επιδόσεων του Σεπτεμβρίου, στο εννεάμηνο του έτους, προέκυψε μείωση της τάξης του 4,4% στη συνολική αξία των εξαγωγών.
Το “καμπανάκι” για τις ελληνικές εξαγωγές χτύπησε και τον Οκτώβριο, καθώς πλέον καταγράφηκε μείωση των εξαγωγών σε όλους σχεδόν τους βασικούς κλάδους προϊόντων. Έτσι, το δεκάμηνο Ιανουαρίου – Οκτωβρίου 2015 έκλεισε με υποχώρηση των ελληνικών εξαγωγών κατά 5,2% με την αξία τους να διαμορφώνεται στα 21,5 δισ. ευρώ έναντι 22,6 δισ. ευρώ στο αντίστοιχο δεκάμηνο του 2014.
