Την επιστροφή στις «συνετές δημοσιονομικές πολιτικές» συμφώνησαν οι υπουργοί Οικονομικών της Ευρωζώνης κατά τη συνεδρίαση του Eurogroup της Δευτέρας, σύμφωνα με το επίσημο ανακοινωθέν.
Οι 20 υπουργοί Οικονομικών ζητούν «οι συνετές δημοσιονομικές πολιτικές να στοχεύουν στη διασφάλιση της μεσοπρόθεσμης βιωσιμότητας του χρέους, αυξάνοντας παράλληλα τη δυνητική ανάπτυξη με βιώσιμο τρόπο και αντιμετωπίζοντας τις πράσινες και ψηφιακές μεταβάσεις και τους στόχους ανθεκτικότητας μέσω επενδύσεων και μεταρρυθμίσεων».
Κατά τη διάρκεια της συνεδρίασης του Eurogroup συζητήθηκαν τα πρώτα βήματα για την αναθεώρηση των δημοσιονομικών κανόνων της Ευρωπαϊκής Ένωσης, γνωστών ως «Σύμφωνο Σταθερότητας και Ανάπτυξης». «Η συνετή δημοσιονομική πολιτική θα συμβάλει στη διασφάλιση της σταθερότητας της οικονομίας της ζώνης του ευρώ και θα διευκολύνει την αποτελεσματικότητα των μέτρων νομισματικής πολιτικής σε περιβάλλον υψηλού πληθωρισμού. Υπό το πρίσμα των οικονομικών προοπτικών και σε ένα πλαίσιο υψηλού πληθωρισμού και αυστηρότερων συνθηκών χρηματοδότησης, επαναλαμβάνουμε ότι η ευρεία δημοσιονομική τόνωση της συνολικής ζήτησης δεν δικαιολογείται», υπογραμμίζουν οι υπουργοί της ευρωζώνης.
Το Σύμφωνο Σταθερότητας και Ανάπτυξης, ορίζει ότι τα κράτη – μέλη πρέπει να έχουν δημόσιο χρέος στο 60% του ΑΕΠ και έλλειμμα στο 3%. Ωστόσο αυτοί οι κανόνες «πάγωσαν» κατά τη διάρκεια της πανδημίας και στη συνέχεια ξανά το 2022, λόγω της ενεργειακής κρίσης που προκλήθηκε από τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία. Αυτό το «πάγωμα» ονομάζεται «γενική ρήτρα διαφυγής του Συμφώνου Σταθερότητας και Ανάπτυξης». Το 2023 έχει χαρακτηριστεί ως «έτος γέφυρα» για τα κράτη – μέλη της ΕΕ, πριν επιστρέψουν σε κανόνες αυστηρότερες δημοσιονομικής πειθαρχίας.
Βάσει των προτάσεων της Κομισιόν, η γενική ρήτρα διαφυγής του Συμφώνου Σταθερότητας και Ανάπτυξης, η οποία προβλέπει προσωρινή παρέκκλιση από τις δημοσιονομικές απαιτήσεις που εφαρμόζονται κανονικά σε περίπτωση σοβαρής επιβράδυνσης της οικονομικής δραστηριότητας, θα απενεργοποιηθεί στο τέλος του 2023. Η έξοδος από την περίοδο κατά την οποία ίσχυε η γενική ρήτρα διαφυγής θα οδηγήσει σε επανέναρξη των ειδικών ανά χώρα συστάσεων για τη δημοσιονομική πολιτική, οι οποίες ποσοτικοποιούνται και διαφοροποιούνται με βάση τις προκλήσεις που αντιμετωπίζουν τα κράτη μέλη όσον αφορά το δημόσιο χρέος.
Σύμφωνα με την ανακοίνωση των υπουργών Οικονομικών της Ευρωζώνης «δεδομένων των ισχυρών δευτερογενών επιπτώσεων στις αγορές ενέργειας για τις οικονομίες της ζώνης του ευρώ, θα συντονίσουμε τα μέτρα μας για τη διατήρηση των ίσων όρων ανταγωνισμού και της ακεραιότητας της ενιαίας αγοράς.
Τα μέτρα μας μέχρι στιγμής έχουν μετριάσει τον αρχικό υπερβολικό αντίκτυπο του σοκ στις τιμές της ενέργειας στις επιχειρήσεις και τους καταναλωτές, ωστόσο, το δημοσιονομικό κόστος επιβαρύνει τα δημόσια οικονομικά. Περνάμε σταδιακά από την υποστήριξη ευρείας βάσης σε πιο στοχευμένα μέτρα με βελτιωμένο σχεδιασμό.»
Ακολουθεί ολόκληρο το ανακοινωθέν:
Η οικονομία της ευρωζώνης έχει καταγράψει ισχυρή ανάκαμψη μετά την πανδημία και έχει ξεπεράσει τις επιπτώσεις από τον επιθετικό πόλεμο της Ρωσίας κατά της Ουκρανίας, ιδίως όσον αφορά το σοκ στις τιμές της ενέργειας.
Η οικονομία εισήλθε στο 2023 σε πιο υγιή κατάσταση από ό,τι αναμενόταν προηγουμένως παρά τον υψηλό πληθωρισμό. Οι τιμές της ενέργειας έχουν μειωθεί σημαντικά σε σύγκριση με την κορύφωση του περασμένου καλοκαιριού, παρόλο που εξακολουθούν να είναι υψηλές για τα ιστορικά δεδομένα.
Ο πληθωρισμός φαίνεται ότι δεν θα φτάσει σε πιο υψηλά επίπεδα, αλλά πρόκειται να παραμείνει υψηλός για κάποιο χρονικό διάστημα, με τον δομικό να κινείται ακόμη ανοδικά. Οι αγορές εργασίας παρουσιάζουν υψηλές επιδόσεις, με το ποσοστό ανεργίας να βρίσκετα σε ιστορικά χαμηλά επίπεδα
Ωστόσο, η ανάπτυξη αναμένεται να παραμείνει υποτονική το 2023 και να επιταχυνθεί σταδιακά το 2024.
Ενώ η αβεβαιότητα γύρω από τις προοπτικές της οικονομίας, ιδίως σε σχέση με γεωπολιτικούς και ενεργειακούς παράγοντες, παραμένει αυξημένη, οι κίνδυνοι για την ανάπτυξη εμφανίζονται πιο ισορροπημένοι από ό,τι στο παρελθόν. Αυτό ενισχύει την ανάγκη να παραμείνει ευέλικτη η δημοσιονομική πολιτική στο μέλλον. Για την παροχή μελλοντικής καθοδήγησης όσον αφορά τη δημοσιονομική μας πολιτική, έχουμε λάβει υπόψη την ανακοίνωση της Επιτροπής της 8ης Μαρτίου 2023 σχετικά με τη δημοσιονομική καθοδήγηση για το 2024.
Συμφωνούμε ότι κατά την περίοδο 2023-24, οι συνετές δημοσιονομικές πολιτικές θα πρέπει να στοχεύουν στη διασφάλιση της μεσοπρόθεσμης βιωσιμότητας του χρέους, αυξάνοντας παράλληλα τη δυνητική ανάπτυξη με βιώσιμο τρόπο και αντιμετωπίζοντας την πράσινη και ψηφιακή μετάβαση και τους στόχους ανθεκτικότητας μέσω επενδύσεων και μεταρρυθμίσεων.
Η δημοσιονομική πολιτική θα συμβάλει στη διασφάλιση της σταθερότητας της οικονομίας της ευρωζώνης και θα διευκολύνει την αποτελεσματική μετάδοση της νομισματικής πολιτικής σε περιβάλλον υψηλού πληθωρισμού. Υπό το πρίσμα των προοπτικών της οικονομίας και σε ένα πλαίσιο υψηλού πληθωρισμού και σφιχτών χρηματοδοτικών συνθηκών, επαναλαμβάνουμε ότι η ευρεία δημοσιονομική τόνωση της συνολικής ζήτησης δεν μπορεί να δικαιολογηθεί. Ως εκ τούτου, θα παρακολουθούμε στενά τον αντίκτυπο στη συνολική ζήτηση και στον δημοσιονομικό προσανατολισμό των πρόσθετων μέτρων ενεργειακής στήριξης ή την παράταση των υφιστάμενων, λαμβάνοντας παράλληλα υπόψη την αβεβαιότητα για την εξέλιξη των τιμών της ενέργειας. Πρέπει να αποφύγουμε μόνιμα μέτρα που αυξάνουν το έλλειμμα.
Δεδομένων των ισχυρών δευτερογενών επιπτώσεων στις αγορές ενέργειας και για τις οικονομίες της ευρωζώνης, θα συντονίσουμε τα μέτρα μας για τη διατήρηση των ίσων όρων ανταγωνισμού και της ακεραιότητας της ενιαίας αγοράς.
Τα μέτρα μας μέχρι στιγμής έχουν μετριάσει τον αρχικά υπερβολικό αντίκτυπο του ενεργειακού πληθωριστικού σοκ στις επιχειρήσεις και τους καταναλωτές, ωστόσο, το δημοσιονομικό κόστος επιβαρύνει τα δημόσια οικονομικά. Περνάμε σταδιακά από την ευρεία υποστήριξη σε πιο στοχευμένα μέτρα με βελτιωμένο σχεδιασμό, αποτελεσματικότητα και προσβασιμότητα. Ελλείψει νέων κραδασμών στις τιμές, θα συνεχίσουμε να καταργούμε σταδιακά τα μέτρα ενεργειακής στήριξης, τα οποία θα συμβάλουν επίσης στη μείωση των κρατικών ελλειμμάτων.
Kοιτάζοντας προς τα μπρος, είμαστε αποφασισμένοι να συνεχίσουμε τις προσπάθειες συντονισμού ενόψει του επόμενου χειμώνα. Στο βαθμό που απαιτούνται περαιτέρω προσπάθειες, θα συνεχίσουμε να προστατεύουμε τα πιο ευάλωτα νοικοκυριά και τις βιώσιμες επιχειρήσεις, διατηρώντας παράλληλα κίνητρα για τον περιορισμό της κατανάλωσης ενέργειας και την αύξηση της ενεργειακής απόδοσης.
Η μόνη μόνιμη λύση για την ενεργειακή κρίση είναι η συνέχιση της μείωσης της εξάρτησης από τα ορυκτά καύσιμα. Σε αυτό το πλαίσιο, θα επικεντρωθούμε στη διασφάλιση της έγκαιρης υλοποίησης μεταρρυθμίσεων και επενδύσεων, επίσης στο πλαίσιο του Μηχανισμού Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας και του REPowerEU.
Θα συνεχίσουμε τις συζητήσεις μας για τον συντονισμό της δημοσιονομικής πολιτικής στη ζώνη του ευρώ.
