Φορολογούμενοι, οι οποίοι εντός του 2022 είχαν οποιαδήποτε μεταβολή στα ακίνητα περιουσιακά στοιχεία τους, οφείλουν να υποβάλουν έως τις 31 Μαρτίου 2023 δηλώσεις στοιχείων ακινήτων (Ε9) μέσω της ψηφιακής πύλης της Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Εσόδων.
Μεταβολές που πρέπει να δηλωθούν είναι αυτές που αφορούν προσθήκη νέου ακινήτου λόγω αγοράς ή απόκτησης μέσω δωρεάς, γονικής παροχής ή κληρονομιάς, διαγραφή ακινήτου λόγω πώλησης ή άλλης μεταβίβασής του, μείωση ή αύξηση ποσοστού συνιδιοκτησίας, συνένωση ψιλής κυριότητας με επικαρπία, αύξηση του αριθμού των τετραγωνικών μέτρων λόγω μετατροπής βοηθητικών χώρων σε χώρους κύριας χρήσης κ.λπ.
Οι διορθώσεις γίνονται χωρίς την επιβολή προστίμων ωστόσο εάν προκύψει από τη δήλωση ότι αυξήθηκε για κάποιο από τα προηγούμενα έτη η ακίνητη περιουσία τους, θα επανυπολογιστεί ο ΕΝΦΙΑ και θα σταλεί νέο εκκαθαριστικό σημείωμα.
Η δήλωση στοιχείων ακινήτων υποβάλλεται ατομικά από κάθε φυσικό ή νομικό πρόσωπο ή νομική οντότητα, στο έτος που προκύπτει υποχρέωση και µόνο ηλεκτρονικά µε τους προσωπικούς του κωδικούς διαδικτυακά µέσω του ΟΠΣ – Περιουσιολογίου ακινήτων.
Η επικαιροποίηση της περιουσιακής κατάστασης των φορολογουμένων, θα χρησιμοποιηθεί ως βάση υπολογισμού του ΕΝΦΙΑ του 2023 και με την εμπρόθεσμη δήλωση των αλλαγών, αποφεύγεται ο λανθασμένος υπολογισμός του ΕΝΦΙΑ και η ανάγκη υποβολής τροποποιητικών δηλώσεων εκ των υστέρων.
Στο μεταξύ, σειρά αλλαγών στην φορολογία ακινήτων σχεδιάζουν κυβέρνηση και Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Εσόδων όπως προανήγγειλαν ο υπουργός Οικονομικών Χρήστος Σταικούρας και ο επικεφαλής της ΑΑΔΕ Γιώργος Πιτσιλής, μιλώντας στο συνέδριο της Πανελλήνιας Ομοσπονδίας Ιδιοκτητών Ακινήτων.
Ποιοι πρέπει να υποβάλουν Ε9
Ειδικότερα, οι φορολογούμενοι που πρέπει να προβούν στη διόρθωση των στοιχείων των ακινήτων τους, όπως αυτά έχουν καταχωρηθεί στο Taxisnet, είναι όσοι αγόρασαν ή πούλησαν κάποιο ακίνητο, ή μεταβίβασαν αιτία δωρεάς ή γονικής παροχής, είτε προέβησαν σε οποιαδήποτε δικαιοπραξία επί ακινήτου, είτε κληρονόμησαν, είτε επειδή νομιμοποίησαν αυθαίρετα κτίσματα είτε επειδή οι δηλώσεις τους στο Κτηματολόγιο δίνουν διαφορετική εικόνα της ακίνητης περιουσίας τους σε σχέση με εκείνη που έχουν δηλώσεις στην Εφορία.
Ακόμη, το Ε9 πρέπει να συμπληρώσουν και να υποβάλουν όσοι απέκτησαν για πρώτη φορά με οποιαδήποτε αιτία, κάποιο δικαίωμα επί ακινήτου εντός του 2021.
Συγκεκριμένα, σύμφωνα με την ΑΑΔΕ υποχρέωση για να δηλώσουν στο Taxisnet τα στοιχεία του Ε9 τις μεταβολές Περιουσιακής Κατάστασης, έως την 31η Μαρτίου 2023, που πραγματοποιήθηκαν έως και τις 31 Δεκεμβρίου 2022 έχει:
Κάθε φυσικό ή νομικό πρόσωπο ή κάθε είδους νομική οντότητα που έχει ακίνητα ή εμπράγματα δικαιώματα επί ακινήτων στην Ελλάδα, καθώς και εμπράγματα ή ενοχικά δικαιώματα αποκλειστικής χρήσης θέσης στάθμευσης, βοηθητικού χώρου και κολυμβητικής δεξαμενής, που βρίσκονται σε κοινόκτητο τμήμα του ακινήτου και αποτελούν παρακολούθημα εμπράγματων δικαιωμάτων.
Κάθε φυσικό ή νομικό πρόσωπο ή κάθε είδους νομική οντότητα που έχει οποιαδήποτε μεταβολή στα ακίνητά του, τα οποία είχαν περιληφθεί σε δηλώσεις στοιχείων ακινήτων τα προηγούμενα έτη.
Κάθε φυσικό ή νομικό πρόσωπο ή κάθε είδους νομική οντότητα, όταν νέμονται ακίνητα χωρίς τη συναίνεση φορέα της γενικής κυβέρνησης.
Ποιοι είναι οι υπόχρεοι
Τα ακίνητα ή τα εμπράγματα δικαιώματα σε αυτά, ανεξάρτητα από τη μεταγραφή τους, αναγράφονται για πρώτη φορά ή διορθώνονται (εάν έχουν ήδη υποβληθεί δηλώσεις Ε9) στη βάση του Taxisnet, από:
-τον κύριο του ακινήτου, από την ημερομηνία σύνταξης του οριστικού συμβολαίου κτήσης.
-τον κύριο του ακινήτου, από την ημερομηνία τελεσιδικίας της δικαστικής απόφασης καταδίκης σε δήλωση βουλήσεως ή της δικαστικής απόφασης µε την οποία αναγνωρίζεται δικαίωμα κυριότητας ή άλλο εμπράγματο δικαίωμα σε ακίνητο από οποιαδήποτε αιτία.
-τον υπερθεματιστή, από την ημερομηνία σύνταξης της κατακυρωτικής έκθεσης, σε περιπτώσεις πλειστηριασμού.
-τους κληρονόμους ακίνητης περιουσίας
-τον νομέα επίδικων ακινήτων.
-τον εκ προσυμφώνου αγοραστή ακινήτου στις περιπτώσεις προσυμφώνου µε δικαίωμα αυτοσύμβασης, µε εξαίρεση τα εργολαβικά προσύμφωνα.
-τους δικαιούχους ακινήτου από το δημόσιο ή τον Οργανισμό Εργατικής Κατοικίας ή Οργανισμό Τοπικής Αυτοδιοίκησης ή ΝΠ∆∆ που έχουν παραλάβει αυτά χωρίς οριστικά παραχωρητήρια.
-τον υπόχρεο γονέα, για την ακίνητη περιουσία των προστατευόμενων τέκνων του. Τέκνο το οποίο έχει υποχρέωση υποβολής δήλωσης υποβάλλει αυτοτελώς δήλωση στοιχείων ακινήτων.
-τον κηδεμόνα, για την ακίνητη περιουσία σχολάζουσας κληρονομιάς, διαχωρισμένη από την ατομική του περιουσία, για όσο διάστημα τη διαχειρίζεται.
-τον εκτελεστή διαθήκης ή τον εκκαθαριστή, διαχωρισμένη από την ατομική του περιουσία, για την κληρονομιαία ακίνητη περιουσία για όσο διάστημα τη διαχειρίζεται και τη διοικεί.
-τον μεσεγγυούχο ακίνητης περιουσίας, για την υπό μεσεγγύηση περιουσία, διαχωρισμένη από την ατομική του περιουσία, για όσο διάστημα διαρκεί η µμεσεγγύηση.
-τον κάτοχο ακινήτου που ανήκει σε φορέα της γενικής κυβέρνησης, χωρίς τη συναίνεσή του.
-τον σύνδικο της πτώχευσης για λογαριασμό του πτωχού, για την πτωχευτική περιουσία.
Οι αλλαγές που σχεδιάζονται
Σειρά αλλαγών στην φορολογία ακινήτων σχεδιάζουν κυβέρνηση και Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Εσόδων όπως προανήγγειλαν ο υπουργός Οικονομικών Χρήστος Σταικούρας και ο επικεφαλής της ΑΑΔΕ Γιώργος Πιτσιλής, μιλώντας στο συνέδριο της Πανελλήνιας Ομοσπονδίας Ιδιοκτητών Ακινήτων.
1. Διορθώσεις στις αντικειμενικές αξίες. Η προθεσμία για την υποβολή αιτιολογημένης γνώμης από τους δήμους για «κούρεμα» των τιμών ζώνης παρατείνεται έως τις 6 Φεβρουαρίου 2023 όπως ανακοίνωσε ο υπουργός Οικονομικών. Ήδη δεκάδες δήμοι από όλη τη χώρα έχουν υποβάλλει αίτημα για επαναπροσδιορισμό των αντικειμενικών αξιών σε περιοχές τους με το επιχείρημα ότι οι νέες τιμές είναι υψηλότερες από τις εμπορικές προκαλώντας άδικες επιβαρύνσεις στους φορολογούμενους ενώ λόγω αύξησης της αξία της ακίνητης περιουσίας χιλιάδες νοικοκυριά χάνουν κοινωνικά επιδόματα και παροχές. Η διαδικασία προβλέπει ότι οι αιτιολογημένες γνώμες που θα καταθέσουν οι Δήμοι θα τεθούν υπόψη της αρμόδιας Επιτροπής του υπουργείου Οικονομικών, που θα τις μελετήσει υποβάλλοντας τις προτάσεις της στον υπουργό Οικονομικών. Ωστόσο το υπουργείο Οικονομικών έχει καταστήσει σαφές ότι οι αλλαγές στις αντικειμενικές αξίες δεν θα έχουν αναδρομική ισχύ.
2. Επέκταση αντικειμενικών αξιών. Οι ιδιώτες εκτιμητές ακινήτων έχουν πιάσει δουλειά για να καθορίσουν τις τιμές της εφορίας σε 2.167 περιοχές – ζώνες που βρίσκονται εκτός αντικειμενικού συστήματος με στόχο οι περιοχές αυτές να αποκτήσουν για πρώτη φορά αντικειμενικές αξίες εντός του 2023. Σύμφωνα με τον υπουργό Οικονομικών πρόκειται για «το υπολειπόμενο 1,5% της Επικράτειας όπου έλειπαν τα απαιτούμενα πολεοδομικά στοιχεία».
3. Νέο σύστημα αυτόματης αναπροσαρμογής των αντικειμενικών τιμών στις εμπορικές τιμές. Με βάση το χρονοδιάγραμμα έως το τέλος του 2023 θα έχει ολοκληρωθεί, η ψηφιοποίηση των ζωνών, για όλες τις περιοχές εκτός σχεδίου πόλης ή ορίων οικισμών που αποτελεί το «εφαλτήριο» για την ενεργοποίηση του πληροφοριακού συστήματος προσαρμογής των αντικειμενικών αξιών των ακινήτων στις τιμές της κτηματαγοράς. Το σύστημα θα παρακολουθεί και θα καταγράφει στις εμπορικές τιμές και όπου προκύπτουν αυξομειώσεις στις εμπορικές τιμές θα παρεμβαίνει αυτόματα και θα αναπροσαρμόζει τις τιμές ζώνης.
4. Αυτόματη συμπλήρωση Ε9. Μέσω μιας νέας ψηφιακής εφαρμογής η δήλωση Ε9 θα συμπληρώνεται αυτόματα από τη φορολογική διοίκηση με άντληση των στοιχείων από την ηλεκτρονική πλατφόρμα myProperty της ΑΑΔΕ. Οι φορολογούμενοι δεν θα χρειάζεται να αλλάζουν οι ίδιοι τα στοιχεία της ακίνητης περιουσίας τους στο Ε9 κάθε φορά που προχωρούν σε κάποια αγοραπωλησία, γονική παροχή ή δωρεά ακινήτου. Το Ε9 θα ενημερώνεται αυτόματα με βάση τα στοιχεία των δηλώσεων μεταβίβασης ακινήτων που υποβάλλονται πλέον υποχρεωτικά ηλεκτρονικά.
5. Ευκολότερες μεταβιβάσεις ακινήτων. Την κατάργηση πιστοποιητικών για τις μεταβιβάσεις ακινήτων που ταλαιπωρούν άδικα τους φορολογούμενους προανήγγειλε ο Γιώργος Πιτσιλής και παρέθεσε στοιχεία που δείχνουν ότι το 2022 υποβλήθηκαν 230.000 δηλώσεις φόρου μεταβίβασης, γονικής παροχής, δωρεάς και κληρονομιάς και το δημόσιο εισέπραξε πάνω από 370 εκατ. ευρώ.
6. Αλλαγές στην πλατφόρμα δήλωσης των μισθώσεων ακινήτων. Οι φορολογούμενοι που εκμισθώνουν ακίνητα υποχρεούνται να υποβάλουν στην ΑΑΔΕ δήλωση έναρξης ή λύσης μιας σύμβασης για τη μίσθωση ακινήτου στην οποία καταγράφουν τα στοιχεία του ακινήτου και του μισθωτή καθώς και το ύψος του μισθώματος.
