Η Ομοσπονδιακή Τράπεζα των ΗΠΑ, όπως αναμενόταν, αύξησε την Τετάρτη το βασικό της επιτόκιο στο υψηλότερο επίπεδο των τελευταίων 15 ετών, υποδεικνύοντας ότι η μάχη κατά του πληθωρισμού δεν έχει τελειώσει ακόμη, παρά τα πολλά υποσχόμενα σημάδια τον τελευταίο καιρό.
Διατηρώντας τις προσδοκίες, η Ομοσπονδιακή Επιτροπή Ανοικτής Αγοράς (FOMC) για τον καθορισμό των επιτοκίων ψήφισε την ενίσχυση του επιτοκίου δανεισμού μίας ημέρας κατά μισή ποσοστιαία μονάδα, φέρνοντάς το σε ένα στοχευμένο εύρος μεταξύ 4,25% και 4,5%. Η αύξηση έσπασε μια σειρά από τέσσερις συνεχόμενες αυξήσεις των τριών τετάρτων, τις πιο επιθετικές κινήσεις πολιτικής από τις αρχές της δεκαετίας του 1980.
Η Fed προβλέπει επιπλέον αυξήσεις συνολικού μεγέθους 75 μονάδες βάσης ώς το τέλος του 2023, αλλά και επιβράδυνση της ανάπτυξης της αμερικανικής οικονομίας σε σχεδόν μηδενικά επίπεδα. Η πρόβλεψη των αξιωματούχων της Fed για άνοδο των επιτοκίων ώς το 5,1% το 2023 είναι ελαφρώς υψηλότερη από αυτήν που ανέμεναν οι αναλυτές και οι επενδυτές. Μόλις 2 από τους 19 αξιωματούχους της κεντρικής τράπεζας βλέπουν τα επιτόκια να παραμένουν κάτω από το 5% ώς το τέλος της επόμενης χρονιάς.
Το νέο επίπεδο σηματοδοτεί το υψηλότερο επιτόκιο των Fed Funds από τον Δεκέμβριο του 2007, ακριβώς πριν από την παγκόσμια οικονομική κρίση και καθώς η Fed χαλάρωσε επιθετικά την πολιτική για να καταπολεμήσει αυτό που θα εξελισσόταν στη χειρότερη οικονομική ύφεση από τη Μεγάλη Ύφεση.
Η δήλωση πολιτικής της FOMC, που εγκρίθηκε ομόφωνα, παρέμεινε ουσιαστικά αμετάβλητη από τη συνεδρίαση του Νοεμβρίου. Ορισμένοι παρατηρητές περίμεναν ότι η Fed θα άλλαζε ρητορική ότι βλέπει «συνεχείς αυξήσεις» μπροστά σε κάτι λιγότερο δεσμευτικό, αλλά αυτή η φράση παρέμεινε στη δήλωση.
«Η Επιτροπή (FOMC) είναι σε εγρήγορση για τα ρίσκα του πληθωρισμού. Οι συνεχείς αυξήσεις των επιτοκίων θα είναι κατάλληλες για την επίτευξη μιας νομισματικής πολιτικής η οποία θα είναι αρκούντως περιοριστική για την επιστροφή του πληθωρισμού στο 2%» τονίζεται στο ανακοινωθέν που δημοσιεύτηκε μετά το πέρας της διήμερης συνεδρίασης της κεντρικής τράπεζας.
Οι αξιωματούχοι της Fed πιστεύουν ότι η αύξηση των επιτοκίων βοηθά στην απομάκρυνση των χρημάτων από την οικονομία, μειώνοντας τη ζήτηση και τελικά τραβώντας τις τιμές χαμηλότερα μετά την εκτίναξη του πληθωρισμού στο υψηλότερο επίπεδο των τελευταίων 40 ετών.
Η FOMC μείωσε τους αναπτυξιακούς της στόχους για το 2023, θέτοντας τα αναμενόμενα κέρδη στο ΑΕΠ μόλις στο 0,5%, λίγο πάνω από αυτό που θα μπορούσε να θεωρηθεί ύφεση. Οι προοπτικές για το ΑΕΠ για φέτος διαμορφώθηκαν επίσης στο 0,5%. Στις προβλέψεις του Σεπτεμβρίου, η επιτροπή ανέμενε ανάπτυξη 0,2% φέτος και 1,2% το επόμενο έτος.
Η επιτροπή αύξησε επίσης τη διάμεση πρόβλεψή της για το ευνοούμενο μέτρο του δομικού πληθωρισμού στο 4,8%, αυξημένη κατά 0,3 ποσοστιαίες μονάδες σε σχέση με τις προοπτικές του Σεπτεμβρίου. Τα μέλη μείωσαν ελαφρώς τις προοπτικές του ποσοστού ανεργίας για φέτος και το ανέβασαν λίγο υψηλότερα για τα επόμενα χρόνια.
Η αύξηση των επιτοκίων ακολουθεί διαδοχικές αναφορές που δείχνουν πρόοδο στον αγώνα για τον πληθωρισμό.
Το Υπουργείο Εργασίας ανέφερε την Τρίτη ότι ο δείκτης τιμών καταναλωτή αυξήθηκε μόλις 0,1% τον Νοέμβριο, σημειώνοντας μικρότερη αύξηση από την αναμενόμενη καθώς το επιτόκιο 12 μηνών μειώθηκε στο 7,1%. Εξαιρουμένων των τροφίμων και της ενέργειας, ο βασικός δείκτης ΔΤΚ ήταν στο 6%. Και τα δύο μέτρα ήταν τα χαμηλότερα από τον Δεκέμβριο του 2021. Σε ένα επίπεδο που η Fed δίνει μεγαλύτερη βαρύτητα, ο βασικός δείκτης τιμών προσωπικών δαπανών κατανάλωσης, υποχώρησε σε ετήσιο ρυθμό 5% τον Οκτώβριο.
Ωστόσο, όλες αυτές οι μετρήσεις παραμένουν πολύ πάνω από τον στόχο του 2% της Fed. Οι αξιωματούχοι τόνισαν την ανάγκη να δούμε σταθερές μειώσεις του πληθωρισμού και έχουν προειδοποιήσει να μην βασιζόμαστε υπερβολικά στις τάσεις σε διάστημα λίγων μόλις μηνών.
Οι κεντρικοί τραπεζίτες εξακολουθούν να αισθάνονται ότι έχουν περιθώρια να αυξήσουν τα επιτόκια, καθώς οι προσλήψεις παραμένουν ισχυρές και οι καταναλωτές, που οδηγούν περίπου τα δύο τρίτα του συνόλου των Η.Π.Α. οικονομική δραστηριότητα, συνεχίζουν να δαπανούν.
Οι μισθοδοσίες για μη γεωργικούς κλάδους αυξήθηκαν με ταχύτερο ρυθμό από το αναμενόμενο 263.000 τον Νοέμβριο, ενώ η Fed της Ατλάντα παρακολουθεί αύξηση του ΑΕΠ κατά 3,2% για το τέταρτο τρίμηνο. Οι λιανικές πωλήσεις αυξήθηκαν 1,3% τον Οκτώβριο και αυξήθηκαν κατά 8,3% σε ετήσια βάση, υποδεικνύοντας ότι οι καταναλωτές μέχρι στιγμής έχουν αντιμετωπίσει την καταιγίδα του πληθωρισμού.
Ο πληθωρισμός προέκυψε από μια σύγκλιση τουλάχιστον τριών παραγόντων: Υπερβολική ζήτηση για αγαθά κατά τη διάρκεια της πανδημίας που δημιούργησε σοβαρά προβλήματα στην αλυσίδα εφοδιασμού, εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία που συνέπεσε με άνοδο στις τιμές της ενέργειας και τρισεκατομμύρια νομισματικά και δημοσιονομικά κίνητρα που δημιούργησαν υπερβολή δολαρίων.
Αφού πέρασε μεγάλο μέρος του 2021 απορρίπτοντας τις αυξήσεις τιμών ως «παροδικές», η Fed άρχισε να αυξάνει τα επιτόκια τον Μάρτιο του τρέχοντος έτους, πρώτα δοκιμαστικά και μετά πιο επιθετικά, με τις προηγούμενες τέσσερις αυξήσεις σε αυξήσεις 0,75 ποσοστιαίας μονάδας. Πριν από αυτό το έτος, η Fed δεν είχε αυξήσει τα επιτόκια περισσότερο από ένα τέταρτο κάθε φορά τα τελευταία 22 χρόνια.
Η Fed έχει επίσης εμπλακεί σε «ποσοτική σύσφιξη», μια διαδικασία κατά την οποία επιτρέπει στα έσοδα από τα ομόλογα που λήγουν να βγαίνουν από τον ισολογισμό της κάθε μήνα αντί να τα επανεπενδύουν.
Ένα ανώτατο όριο των 95 δισεκατομμυρίων δολαρίων επιτρέπεται να ρέει κάθε μήνα, με αποτέλεσμα τη μείωση του ισολογισμού κατά 332 δισεκατομμύρια δολάρια από τις αρχές Ιουνίου. Ο ισολογισμός ανέρχεται πλέον στα 8,63 τρισεκατομμύρια δολάρια.
