Πολύς λόγος έγινε τον τελευταίο καιρό για το ‘’καλάθι του νοικοκυριού’’, το οποίο από την Τετάρτη 2 Νοεμβρίου μπαίνει στη ζωή των Ελλήνων καταναλωτών, με ορίζοντα παραμονής, τουλάχιστον κατά όσα έχουν αναφερθεί ως τώρα από το Υπουργείο Ανάπτυξης και αν δεν υπάρξει νέα παράταση, το τέλος Μαρτίου 2023.
Σύμφωνα με όσα έχουν γίνει γνωστά τις προηγούμενες ημέρες από το υπουργείο, το καλάθι αυτό θα αλλάζει κάθε εβδομάδα και κάθε επιχείρηση, εν προκειμένω αλυσίδα σούπερ μάρκετ, θα έχει την υποχρέωση να βάζει σε αυτό 50 προϊόντα από διαφορετικές κατηγορίες τροφίμων, ποτών, καθαριστικών κλπ, διαφορετικά κάθε εβδομάδα, με ημέρα αλλαγής την Τετάρτη, στις 9 το πρωί, ενώ στη συνέχεια αυτή η μεταβολή στα αγαθά θα γίνεται κάθε 15 ημέρες.
Από την πλευρά τους οι καταναλωτές θα μπορούν να ενημερωθούν για τα προϊόντα και τις τιμές τους είτε με φυλλάδια, ενώ όπως έγινε γνωστό τις τελευταίες ημέρες, θα υπάρχει και ειδική σήμανση των συγκεκριμένων προϊόντων εντός των σούπερ μάρκετ.
Επίσης, θα υπάρχει δυνατότητα ενημέρωσης και μέσω των ηλεκτρονικών καταστημάτων των επιχειρήσεων, αλλά και μέσω του e-katanalotis.gr, το λεγόμενο παρατητήριο της αγοράς, στο οποίο κατά καιρούς μπαίνουν οι τιμές διάφορων προίόντων που χρησιμοποιούνται ευρέως στην καθημερινότητα, όπως τα καύσιμα.
Τα προϊόντα που εντάσσονται στο καλάθι του νοικοκυριού θα ελέγχονται κατά προτεραιότητα από τις αρμόδιες αρχές ως προς τη συμμόρφωση με τις σχετικές αποφάσεις που έχουν ληφθεί.
Εξάλλου, σε αυτό το ‘’καλάθι’’ θα βρίσκονται τόσο επώνυμα προϊόντα, όσο ιδιωτικής ετικέτας, χωρίς αυτό να διευκρινίζεται σε τι ποσοστό θα υπάρχουν τα μεν ή τα δε. Απουσία, εξάλλου, από το καλάθι του νοικοκυριού θα παίρνουν και τα πιο ‘’premium’’ προϊόντα που μπορεί να βρει κάποιος σε αλυσίδες super market όπως τα βιολογικά.
Ένα άλλο αδιευκρίνιστο σημείο, το οποίο αναφέρεται από τις ενώσεις καταναλωτές, είναι και το πώς θα φτάνει το καλάθι του νοικοκυριού σε σημεία της Ελλάδας, όπου δεν υπάρχουν μεγάλες αλυσίδες σούπερ μάρκετ.
Στο «καλάθι του νοικοκυριού» θα εντάσσεται τουλάχιστον ένα προϊόν από κάθε κατηγορία που οι επιχειρήσεις το διαθέτουν σε προσιτή τιμή, ιδίως σε σχέση με τα υπόλοιπα προϊόντα της ίδιας κατηγορίας.
Μάλιστα, στη λίστα που καθορίζει η υπουργική απόφαση θα υπάρχει μια διαφορά από την αρχική που είχε δοθεί σε δημόσια διαβούλευση.
Κατά τα όσα τόνισε σε συνέντευξή του ο αρμόδιος Υπουργός Άδωνις Γεωργιάδης σε σχέση με το πώς αναμένεται να κινηθεί η κάθε αλυσίδα αναφορικά με το νέο αυτό μέτρο: «Η κάθε αλυσίδα μπορεί να ακολουθήσει την πολιτική που θέλει. Εμείς θα διαφημίζουμε κάθε μέρα τα καλάθια του νοικοκυριού στην κάθε αλυσίδα, αναλόγως των επιλογών που θα κάνει κάθε αλυσίδα, αφού θα έχει τη μεγαλύτερη διαφήμιση και τη μεγαλύτερη πελατεία. Θα αφήνουμε το ανταγωνισμό μεταξύ τους να δουλέψει. Γι αυτό άλλωστε πήρε και έγκριση από την Επιτροπή Ανταγωνισμού, διότι οι περί ανταγωνισμού νόμοι ισχύουν στο ακέραιο και στο καλάθι του νοικοκυριού».
Πληροφορίες θέλουν, δε, παράγοντες του Υπουργείου να κάνουν κρούση σε διαφορετικές ομάδες εμπόρων όπως αρτοποιούς, κρεοπώλες κλπ για να δημιουργήσουν το δικό τους καλάθι νοικοκυριού με τις πιο συμφέρουσες τιμές.
Αξίζει να σημειωθεί ότι τα προϊόντα αυτά κάθε βδομάδα θα διαφοροποιούνται, ενώ η μη αποστολή καταλόγου προϊόντων ή η ελλιπής αποστολή του καταλόγου από τις επιχειρήσεις που είναι υποχρεωμένες να το κάνουν, θα υπόκεινται σε διοικητικό πρόστιμο ύψους 5.000 ευρώ για κάθε ημέρα που καθυστερούν.
Υποχρεωμένες να εφαρμόσουν το «καλάθι» είναι οι αλυσίδες σούπερ μάρκετ των οποίων ο συνολικός τζίρος κατά την προηγούμενη χρήση υπερέβαινε τα 90 εκατ. ευρώ, ενώ προαιρετικά, μπορούν να το εφαρμόσουν και άλλες επιχειρήσεις με μικρότερο τζίρο.
Αυτό, ωστόσο, που είναι σημαντικό να γνωρίζουν οι επιχειρήσεις είναι ότι από τη στιγμή που θα ενταχθούν στη δράση αυτή, θα πρέπει να την εφαρμόζουν μέχρι το τέλος ισχύος της, δηλαδή μέχρι τις 31 Μαρτίου 2023, ενώ όσες θα εφαρμόσουν υποχρεωτικά το μέτρο, θα ελέγχονται κατά προτεραιότητα από τις αρμόδιες ελεγκτικές αρχές για την τήρηση της διάταξης περί αθέμιτης κερδοφορίας.
Τι λένε οι φορείς
Μικρό... καλάθι κρατάνε, προς το παρόν, εταιρείες, ενώσεις και καταναλωτές για το πως θα λειτουργήσει το συγκεκριμένο μέτρο και για το αν τελικά θα έχει θετική επίδραση στην καθημερινότητα του Έλληνα καταναλωτή που τους τελευταίους μήνες διαπιστώνει μεγαλύτερη ακρίβεια και μικρότερες αγορές.
Από πλευράς της βιομηχανίας ζυμαρικών Εurimac Μακβελ, o CEO Οδυσσέας Παπαδόπουλος αναφέρει στο BusinessNews.gr ότι «σαν εταιρεία, το ακολουθούμε. Δεν το κρίνουμε, συμμετέχουμε σε αυτό ως ένα μέτρο που έχει θεσπίσει η πολιτεία και αναμένουμε να δούμε πως θα ξεκινήσει και πως θα προχωρήσει τις επόμενες εβδομάδες».
Την ίδια στιγμή, στέλεχος γνωστής εταιρείας γαλακτομικών της Βόρειας Ελλάδας υποστηρίζει στο ΒusinessNews.gr ότι «σαν ιδέα έχει ένα ενδιαφέρον, φαίνεται να είναι προς όφελος και των εταιρειών και του καταναλωτή. Ωστόσο πρέπει να δούμε πως θα ξεκινήσει, αν το κοινό γενικά θα αναζητήσει και θα αγοράσει τα προϊόντα, γιατί από αυτό θα εξαρτηθεί αν θα έχει επιτυχία ή όχι και αν τελικά θα συνεχίσει».
Τα ερωτηματικά των αρτοποιών
Ανάμεσα στα προϊόντα του καλαθιού του νοικοκυριού είναι και το συσκευασμένο ψωμί, το οποίο πωλείται στα σούπερ μάρκετ και όχι στα αρτοποιεία, ανοίγοντας τον ασκό του Αιόλου σε σχέση με τον ανταγωνισμό των φούρνων της γειτονιάς. Κατά όσα τονίζει στο ΒusinessNews.gr ο Πρόεδρος της Ομοσπονδίας Αρτοποιών Ελλάδος, Μιχάλης Μούσιος «Το ψωμί του αρτοποιείου δεν θα συμμετάσχει στο καλάθι του νοικοκυριού. Από το Υπουργείο προτάθηκε και σε εμάς τους αρτοποιούς να συμμετάσχουμε σε ένα παρόμοιο καλάθι του ‘’αρτοποιού’’, όμως αυτό είναι πολύ δύσκολο να γίνει, γιατί από πλευράς μας, δεν μπορούμε και δεν θέλουμε να κάνουμε εκπτώσεις στην ποιότητα. Το ψωμί στα αρτοποιεία δίνεται σχεδόν σε τιμή κόστους. Αυξήθηκε τελευταία φορά τον Μάρτιο του 2022 και η τιμή του παραμένει σταθερή με όλες τις ανατιμήσεις στις πρώτες ύλες, μέχρι και σήμερα. Στα σούπερ μάρκετ ο καταναλωτής βλέπει κάθε ημέρα και διαφορετικές τιμές στα συσκευασμένα ψωμιά. Άποψή μας είναι ότι το καλάθι του νοικοκυριού θα το δούμε πως δούλεύει στην πράξη. Σε κάθε περίπτωση, κάθε προσπάθεια που είναι υπέρ των καταναλωτών είναι στη σωστή κατεύθυνση. Παρόλαυτα, τα ερωτηματικά που υπάρχουν πολλά».
ΙΝΚΑ: Επικοινωνιακό εφεύρημα το καλάθι του νοικοκυριού
Από την πλευρά του, το Ινστιτούτο Καταναλωτών (ΙΝΚΑ) δια στόματος του Πρόεδρου της Γιώργου Λεχουρίτη χαρακτηρίζει, μιλώντας στο BusinessNews.gr, ως επικοινωνιακό εφεύρημα το ‘’καλάθι του νοικοκυριού’’, βάζοντας στο κάδρο και την Επιτροπή Ανταγωνισμού.
«Εμείς ως Ένωση είμαστε αντίθετοι από την πρώτη στιγμή στο ‘’καλάθι του νοικοκυριού’’, καθώς θεωρούμε ότι δεν θα δώσει πραγματική λύση στο ζήτημα της ακρίβειας, το οποίο αντιμετωπίζουν χιλιάδες νοικοκυριά εδώ και πολλούς μήνες, αλλά θα λειτουργήσει κυρίως ως επικοινωνιακό εφεύρημα. Γίνεται πολύς ντόρος για κάτι που δεν έχει διευκρινιστεί πως θα λειτουργήσει. Ποιες εταιρείες θα συμμετέχουν; Ποια προϊόντα; Θα είναι επώνυμα ή ιδιωτικής ετικέτας και αν ναι σε τί ποσοστό; Θα υπάρχουν προσφορές, οι οποίες υπάρχουν ήδη; Υπάρχουν πολλά που θα πρέπει να διευκρινιστούν. Επίσης, δεν βλέπουμε πουθενά την Επιτροπή Ανταγωνισμού μέσα σε αυτό, σαν πιο δυναμική παρέμβαση, δεδομένου ότι δημιουργούνται θέματα αθέμιτου ανταγωνισμού, ενώ πουθενά δεν αναφέρεται, τουλάχιστον ακόμα, τι θα γίνει με τις πιο απομακρυσμένες περιοχές της χώρας, όπου δεν υπάρχουν μεγάλες αλυσίδες σούπερ μάρκετ. Υπάρχουν πολλοί αστερίσκοι σε αυτό το μέτρο που θα πρέπει να τους δούμε».
Αξίζει να σημειωθεί ότι το νέο αυτό μέτρο έρχεται σε μια στιγμή που ο προηγούμενος μήνας έφερε αυξήσεις σε πολλά προϊόντα πρώτης ανάγκης που πωλούνται στα σούπερ μάρκετ και οι εταιρείες έχουν στείλει ήδη στα σούπερ μάρκετ τις λίστες με τα προϊόντα που θα έχουν ανατιμήσεις, οι οποίες σε κάποιες περιπτώσεις θα ξεπερνούν και το 10%. Ενδεικτικά, τα αβγά ''πήραν'' 5-10% αύξηση, τα μπισκότα 2-7%, τα ελαιόλαδα 10% και τα σαπούνια 5-12%.
