Αυξάνεται η πίεση στη Γερμανία για την άρνησή της να εξετάσει εντός του πλαισίου της ΕΕ σχετικά με τον κοινό δανεισμό για την αντιμετώπιση της τρέχουσας κρίσης πληθωρισμού, με την Ισπανία να προειδοποιεί ότι κινδυνεύει να θέσει σε κίνδυνο την ενιαία αγορά.
Εν τω μεταξύ, η κίνηση της Γερμανίας αυξάνει την πίεση στις παραδοσιακά δημοσιονομικά συντηρητικές κυβερνήσεις να ακολουθήσουν το παράδειγμα του Βερολίνου και να προστατεύσουν τις δικές τους οικονομίες.
Ορισμένα από τα μεγαλύτερα κράτη μέλη της Ευρώπης -η Ιταλία, η Γαλλία και η Ισπανία- συγκαταλέγονται μεταξύ εκείνων που είναι δυσαρεστημένοι με τη στάση της Γερμανίας όσον αφορά τα κοινά μέτρα.
Παρόλο που η Γερμανία έχει έκτοτε προχωρήσει σε άλλες ιδέες της ΕΕ για κοινή δράση, με μια πρόσφατη στροφή για κοινή αγορά φυσικού αερίου να θεωρείται ως «κλάδος ελαίας» για να κατευνάσει τους επικριτές, το Βερολίνο εμμένει σε μεγάλο βαθμό στα όπλα του ώστε να δαπανήσει έως και 200 δισεκατομμύρια ευρώ για να ανακουφίσει την οικονομία του από το βάρος της ραγδαίας αύξησης των τιμών της ενέργειας, ενώ παραμένει απρόθυμο να κάνει το ίδιο σε επίπεδο ΕΕ.
Ενώ υπάρχει ανάγκη να ληφθούν υπόψη οι διαφορετικές «θέσεις και δυσκολίες» στις χώρες της ΕΕ, αυτό δεν μπορεί να γίνει με κόστος για τα άλλα μέλη της Ένωσης, δήλωσε η Ισπανίδα υπουργός Οικολογικής Μετάβασης, Τερέσα Ριμπέρα, σε δημοσιογράφους στις Βρυξέλλες την Τετάρτη (12 Οκτωβρίου).
«Η Γερμανία και τα άλλα κράτη μέλη, τα οποία εξαρτώνται σε μεγάλο βαθμό από το ρωσικό φυσικό αέριο, χρειάζονται την κατανόηση των άλλων, αλλά όχι με κόστος να θέσουν σε κίνδυνο άλλους», ανέφερε η Ισπανίδα υπουργός, σύμφωνα το ισπανικό πρακτορείο ειδήσεων.
Εν τω μεταξύ, οι πρωτεύουσες της ΕΕ, συμπεριλαμβανομένης της Μαδρίτης και του Παρισιού, περιμένουν την ετυμηγορία του εκτελεστικού οργάνου της ΕΕ για το σχέδιο του Βερολίνου.
«Ο ρόλος της Επιτροπής είναι να διασφαλίσει ότι δεν υπάρχουν στρεβλώσεις στην αγορά», δήλωσε γαλλική κυβερνητική πηγή στη EURACTIV.
Κοινός δανεισμός
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή και τα περισσότερα κράτη μέλη εξετάζουν επί του παρόντος τον κοινό δανεισμό σε επίπεδο ΕΕ ως μία από τις κύριες επιλογές για την αντιμετώπιση της κρίσης.
Η έκκληση για κοινό δανεισμό προκλήθηκε από ένα δημοσίευμα των Επιτρόπων Οικονομίας και Εσωτερικής Αγοράς, Πάολο Τζεντιλόνι και Τιερί Μπρετόν, την περασμένη εβδομάδα και έκτοτε έχει κερδίσει σημαντική υποστήριξη από τα μεγαλύτερα κράτη μέλη της Ευρώπης – τη Γαλλία, την Ιταλία και την Ισπανία.
Καθώς ένας δεύτερος γύρος του βαρέος Ταμείου Ανάκαμψης ύψους 750 δισεκατομμυρίων ευρώ που ψηφίστηκε κατά τη διάρκεια της πανδημίας είναι επί του παρόντος απίθανος και θα χρειαζόταν πολύς χρόνος για να εγκριθεί, ο συνασπισμός υπέρ του κοινού δανεισμού πιέζει για μια λιγότερο αμφιλεγόμενη επιλογή.
Το οραματιζόμενο σύστημα θα επέτρεπε στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή να δανείζεται χρήματα με φθηνούς όρους στη διεθνή αγορά και να τα προωθεί με τους ίδιους όρους σε κράτη μέλη με χαμηλότερη κατάταξη αξιοπιστίας από το θεσμικό όργανο.
Το νέο μέσο είναι πιθανό να διαμορφωθεί κατά το πρότυπο του μηχανισμού SURE που προτάθηκε ως ένα από τα πρώτα μέτρα σε επίπεδο ΕΕ κατά τη διάρκεια της πανδημίας- ένα σύστημα δανεισμού της ΕΕ όπου η Επιτροπή άντλησε 100 δισεκατομμύρια ευρώ από τις αγορές. Ο δανεισμός υποστηριζόταν από ένα σύστημα εγγυήσεων από τα κράτη μέλη για να βοηθήσει με το δημοσιονομικό βάρος των προσπαθειών των εθνικών αρχών να στηρίξουν τους εργαζόμενους και να προστατεύσουν τις θέσεις εργασίας.
Στη νέα του επανάληψη, το σύστημα θα διασφαλίσει ότι οι χώρες της ΕΕ με χαμηλότερη αξιολόγηση θα μπορούν να έχουν πρόσβαση σε φθηνότερα δάνεια. Ωστόσο, θα άφηνε στα κρύα του λουτρού πλουσιότερες χώρες όπως η Γαλλία ή η Γερμανία, οι οποίες έχουν ήδη πρόσβαση σε ευνοϊκούς όρους χρηματοδότησης.
Ενώ η Ιταλία, για παράδειγμα, πληρώνει σήμερα 4,7% για τα 10ετή ομόλογά της, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή πληρώνει μόνο 3,2%.
Ωστόσο, μεταξύ των χωρών που έχουν ήδη περιγράψει την αντίθεσή τους στο νέο μηχανισμό, όπως η Ολλανδία ή η Φινλανδία, είναι και η μεγαλύτερη οικονομία της Ένωσης: Η Γερμανία.
Ενώ ο καγκελάριος Όλαφ Σολτς εξήρε κάποτε το Ταμείο Ανάκαμψης της ΕΕ ως μια «χαμιλτονιανή στιγμή» για την ΕΕ που θα άνοιγε τις πύλες για μια πλήρως ανεπτυγμένη δημοσιονομική ένωση, η σημερινή κυβέρνηση έχει υιοθετήσει μια πιο «γερακίσια» στάση στο θέμα.
Ο υπουργός Οικονομικών Κρίστιαν Λίντνερ έχει ξεκαθαρίσει επανειλημμένα ότι ο κοινός δανεισμός κατά τη διάρκεια της πανδημίας COVID-19 θα ήταν κάτι εφάπαξ και απέρριψε τις εκκλήσεις για την εισαγωγή του νέου συστήματος, τουλάχιστον προς το παρόν.
Πόσο λιτό είναι το φειδωλό;
Ωστόσο, η κίνηση του Βερολίνου είχε ως αποτέλεσμα να αυξηθούν οι πιέσεις να πράξουν το ίδιο στις παραδοσιακά «λιτές» κυβερνήσεις της ΕΕ, οι οποίες ενδέχεται, ως αποτέλεσμα, να μαλακώσουν τη στάση τους σε επίπεδο Ένωσης.
Η αυστριακή βιομηχανία, για παράδειγμα, η οποία αποτελεί περίπου το 28% του ΑΕΠ και είναι στενά συνδεδεμένη με τη γείτονα, επιθυμεί τώρα ένα μεγαλεπήβολο πακέτο βοήθειας γερμανικού τύπου.
«Η Αυστρία πρέπει να ακολουθήσει αυτό το [γερμανικό] παράδειγμα για να διασφαλίσει την ανταγωνιστικότητα», εξήγησε ο Κριστόφ Βάσλερ, πρόεδρος του εμπορικού επιμελητηρίου του Τιρόλου.
Την ίδια στιγμή, τα εμπορικά επιμελητήρια με μεγάλη επιρροή από σχεδόν όλα τα κρατίδια της χώρας εξέφρασαν τις ανησυχίες τους για τη Γερμανία.
«Η ανταγωνιστικότητα έναντι της Γερμανίας, της σημαντικότερης αγοράς πωλήσεων για τις εμπορικές και βιοτεχνικές μας επιχειρήσεις στο εξωτερικό, διακυβεύεται», υπογράμμισε η Ρενάτε Σέιτσελμπάουερ-Σούστερ, επικεφαλής του εμπορικού τμήματος του αυστριακού εμπορικού επιμελητηρίου.
Σύμφωνα με τους εκπροσώπους της βιομηχανίας, το τεράστιο πακέτο των 200 δισεκατομμυρίων ευρώ της Γερμανίας της δίνει την ασφάλεια να σχεδιάζει «πολύ μέχρι το 2024», κάτι που, όπως λένε, οι αυστριακές επιχειρήσεις «χρειάζονται απεγνωσμένα».
