Απελευθέρωση των πλειστηριασμών, καθώς και των εξώσεων επιφέρει η απόφαση της κυβέρνησης να μην παρατείνει τη σχετική αναστολή, η οποία είχε αποφασισθεί στις 21 Ιουλίου 2015, απόρροια των περιορισμών στην κίνηση κεφαλαίων. Αν και το υπουργείο Οικονομίας δίνει διαβεβαιώσεις ότι θα εξακολουθήσουν να μην πραγματοποιούνται πλειστηριασμοί πρώτης κατοικίας, το τυπικό νομικό εμπόδιο παύει να υφίσταται.
Ειδικότερα, όπως ανακοίνωσε χθες το υπουργείο Δικαιοσύνης δεν παρατείνεται εκ νέου η ισχύς της υπ’ αριθμ. 49214/21−7−2015 Κοινής Υπουργικής Απόφασης «Αναστολή πράξεων αναγκαστικής εκτέλεσης, καταβολής δικαστικών παραβόλων, εγγυοδοσιών και χρηματικών ποσών από μετατροπή ποινών». Η εν λόγω απόφαση είχε παραταθεί ήδη τρεις φορές, την πρώτη μέχρι τις 31 Αυγούστου, τη δεύτερη έως τις 30 Σεπτεμβρίου 2015 και στη συνέχεια έως τις 31 Οκτωβρίου 2015. Προέβλεπε δε ότι αναστέλλεται από τις 21 Ιουλίου η διενέργεια κάθε πράξης αναγκαστικής εκτέλεσης, ιδίως η διενέργεια πλειστηριασμών, κατασχέσεων, εξώσεων και προσωπικών κρατήσεων.
Η απόφαση αυτή σήμαινε καταρχάς την αναστολή εκτέλεσης πλειστηριασμών υπέρ του Δημοσίου, για τους οποίους μέχρι τα capital controls δεν υπήρχε κάποια απαγόρευση, τυπική ή άτυπη. Με τη λήξη ισχύος της αύριο Σάββατο, σημαίνει ότι κανονικά από την ερχόμενη Δευτέρα 2 Νοεμβρίου θα επιτρέπεται ξανά η διενέργεια πλειστηριασμών για οφειλές στο Δημόσιο.
Αρκετά πιο περίπλοκη ωστόσο είναι η κατάσταση σε ό,τι αφορά τους πλειστηριασμούς πρώτης κατοικίες για οφειλές σε τράπεζες. Σήμερα εκ του νόμου προστασία στην πρώτη κατοικία από διαδικασία αναγκαστικής εκτέλεσης παρέχεται μόνο μέσω του νόμου 3869/2010, γνωστού ως «νόμου Κατσέλη». Η οριζόντια προστασία για τους ενήμερους δανειολήπτες, χωρίς δικαστική ρύθμιση χρεών με βάση εισοδηματικά κριτήρια και αξία ακίνητης περιουσίας, γνωστή ως ρύθμιση Χατζηδάκη ίσχυε έως τις 31 Δεκεμβρίου 2014. Παράταση στην εν λόγω ρύθμιση δεν δόθηκε ποτέ με νομοθετική διάταξη. Ωστόσο, ατύπως αυτή εξακολούθησε να ισχύει, ύστερα από συνεννόηση της κυβέρνησης με τις τράπεζες. Μάλιστα, στις 21 Ιουλίου 2015 η Ελληνική Ένωση Τραπεζών εξέδωσε ανακοίνωση σύμφωνα με την οποία «οι τράπεζες που λειτουργούν στην Ελλάδα θα συνεχίσουν, μέχρι τέλος του τρέχοντος έτους, να παρέχουν προστασία της πρώτης κατοικίας των δανειοληπτών με βάση το προϊσχύσαν νομοθετικό πλαίσιο (ν. 4224/2013)».
Το υπουργείο Οικονομίας διαβεβαιώνει ότι πλειστηριασμοί πρώτης κατοικίας δεν θα πραγματοποιούνται, όπως δεν πραγματοποιούνται και πριν τις 21 Ιουλίου, όταν αποφασίστηκε η αναστολή λόγω των capital controls. Τύποις, βεβαίως, λόγω της μη ύπαρξης πλέον του νομικού εμποδίου της αναστολής, μπορούν να γίνουν. Ωστόσο, το υπουργείο επισημαίνει ότι δεδομένου ότι η όλη διαδικασία μέχρι να φτάσει μια υπόθεση κατάσχεσης στο δικαστήριο απαιτεί 40 ημέρες, πρακτικά δεν μπορεί να πραγματοποιηθεί πλειστηριασμός πριν τα μέσα Δεκεμβρίου.
Σημειώνεται δε ότι τις επόμενες ημέρες θα πρέπει να “κλείσει” το θέμα των κριτηρίων προστασίας της πρώτης κατοικίας για όσους υπάγονται στον “νόμο Κατσέλη”, θέμα το οποίο αποτελεί μία από τις σημαντικές εκκρεμότητες των προαπαιτούμενων. Μες στον Νοέμβριο, εξάλλου, η κυβέρνηση θα πρέπει να έχει καταλήξει στο συνολικό θεσμικό πλαίσιο για την αντιμετώπιση του ιδιωτικού χρέους.
