Της Δήμητρας Μανιφάβα
Το γόρδιο δεσμό της εξεύρεσης χρημάτων για τις πληρωμές των επενδυτικών σχεδίων των παλαιών αναπτυξιακών νόμων και της επινόησης κινήτρων που δεν αποτελούν άμεσες ενισχύσεις στο πλαίσιο του νέου αναπτυξιακού καλείται να λύσει το αμέσως προσεχές διάστημα το υπουργείο Οικονομίας, Ανάπτυξης και Τουρισμού. Η κατάρτιση του νομοσχεδίου για τον νέο αναπτυξιακό βρίσκεται στην τελική ευθεία, ύστερα και από τις αλλεπάλληλες διαβουλεύσεις με τους εκπροσώπους του επιχειρηματικού κόσμου προκειμένου να ψηφιστεί μέχρι το τέλος του τρέχοντος έτους. Μάλιστα, χθες, ο αρμόδιος υπουργός κ. Γιώργος Σταθάκης ανέφερε ότι ο νέος νόμος θα έχει αναδρομική ισχύ από την 1η Οκτωβρίου 2015 έτσι ώστε να μπορούν να ενταχθούν σε αυτόν εν εξελίξει επενδύσεις.
Οι δεσμεύσεις για πληρωμές που βρίσκονται σε εκκρεμότητα φτάνουν τα 4,6 δισεκατομμύρια ευρώ, ποσό που υπό τις παρούσεις δημοσιονομικές συνθήκες είναι αδύνατον να βρεθεί. Για το λόγο αυτό, για να “κλείσει” δηλαδή τους παλαιούς αναπτυξιακούς νόμους το υπουργείο Οικονομίας, Ανάπτυξης και Τουρισμού μελετά τις εξής λύσεις: πρώτον, να έρθει σε συμφωνία με τους επενδυτές προκειμένου κάποια κίνητρα που ήταν χρηματοδοτικά (άμεσες ενισχύσεις) να μετατραπούν σε φορολογικά. Δεύτερον, να δοθούν κίνητρα σε επενδυτές έτσι ώστε να ενταχθούν στον νέο αναπτυξιακό. Τρίτον, κάποια σχέδια που είναι βέβαιο ότο δεν πρόκειται να ολοκληρωθούν, να απενταχθούν και τέταρτον να αναζητηθεί έκτακτος δανεισμός από επενδυτικές τράπεζες, Σε ό,τι αφορά το τελευταίο, θα πρέπει να πούμε ότι έχουν γίνει κάποιες διερευνητικές, προκαταρκτικές συζητήσεις της ελληνικής κυβέρνησης τόσο με την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων (ΕΤΕπ) όσο και με την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Ανασυγκρότησης και Ανάπτυξης (EBRD), χωρίς όμως να έχει διατυπωθεί επισήμως συγκεκριμένο αίτημα χρηματοδότησης.
Πώς φτάσαμε, όμως, στη συσσώρευση τόσο μεγάλου ποσού εκκρεμών πληρωμών; Οι βασικοί λόγοι είναι τρεις:
1) Λόγω των κρουσμάτων διαφθοράς στη Γενική Διεύθυνση Ιδιωτικών Επενδύσεων (ΓΔΙΕ) που είχαν αποκαλυφθεί το 2012, είχε επιβληθεί στην εν λόγω υπηρεσία αναστολή πληρωμών για δαπάνες του αναπτυξιακού νόμου που συγχρηματοδοτούνταν από κοινοτικά κονδύλια. Μόλις στα μέσα του περασμένου Ιουνίου ανέβηκε η αξιολόγηση της ΓΔΙΕ από την αρμόδια γενική διεύθυνση της Κομισιόν από 3 σε 2 και ήρθη η αναστολή πληρωμών. Ας σημειωθεί ότι την ίδια ώρα οι πόροι του Προγράμματος Δημοσίων Επενδύσεων (ΠΔΕ) μειώνονταν στο πλαίσιο της δημοσιονομικής προσαρμογής. Με τον τρόπο αυτό “ξεπάγωσε” ποσό 1,2 δισ. ευρώ.
2) Παρά την έλλειψη χρημάτων, το 2014 εντάχθηκαν υπερβολικά πολλά επενδυτικά σχέδια. Σύμφωνα με τα στοιχεία της Γενικής Γραμματείας Στρατηγικών και Ιδιωτικών Επενδύσεων, οι νομικές δεσμεύσεις το 2014 ανήλθαν σε 1,46 δισ. ευρώ από 168,7 εκατ. ευρώ το 2013. Οι πληρωμές ακολούθησαν την αντίστροφη πορεία. Από 1,2 δισ. ευρώ το 2011 μειώθηκαν σε κάτι περισσότερο από μισό δισεκατομμύριο ευρώ το 2012 και το 2013, ενώ το 2014 ανήλθαν σε μόλις 254 εκατ. ευρώ.
3) Η υποστελέχωση, τα κρούσματα διαφθοράς, αλλά και ο τρόπος με τον οποίο γίνεται ο έλεγχος των έργων, προκειμένου να γίνονται οι πληρωμές, έχουν ως συνέπεια τεράστιες καθυστερήσεις. Ο μέσος χρόνος ελέγχου, από τη στιγμή δηλαδή που θα υποβάλει το αίτημα ο επενδυτής μέχρι την ολοκλήρωση της διαδικασίας, έχει φτάσει σχεδόν τα 2,5 χρόνια. Δεν είναι λίγες οι φορές που περνούν 4-5 μήνες από τη στιγμή που έχει γίνει το αίτημα για να ξεκινήσει ο έλεγχος και όταν αυτό συμβαίνει, διαπιστώνεται ότι ο φάκελος είναι ελλιπής ή με λάθη.
Σύμφωνα με τον κ. Γιώργο Σταθάκη, οι κεντρικοί πυλώνες του αναπτυξιακού προτύπου της χώρας είναι οι ακόλουθοι:
- Η στήριξη του εγχώριου παραγωγικού δυναμικού
- Η ενδυνάμωση της εξωστρέφειας των ελληνικών επιχειρήσεων
- Η υποβοήθηση της παραγωγής προϊόντων και υπηρεσιών υψηλότερης προστιθέμενης αξίας
Στο πλαίσιο του αναπτυξιακού νόμου θα θεσπισθεί και το αναπτυξιακό συμβούλιο, στο οποίο μεταξύ άλλων θα συμμετέχουν Έλληνες και ξένοι καθηγητές. Η βασική του λειτουργία θα είναι η διατύπωση λεπτομερούς «οδικού χάρτη» για την αναπτυξιακή πορεία της χώρας ύστερα από λεπτομερή διαβούλευση με όλους τους κοινωνικούς φορείς.
Αλλαγές και στο fast track
Αλλαγές, όμως, προανήγγειλε ο υπουργός Οικονομίας και στο θεσμικό πλαίσιο για την ταχεία αδειοδότηση των στρατηγικών επενδύσεων, το γνωστό ως fast track. Οι κυριότερες αλλαγές που σχεδιάζονται είναι οι ακόλουθες:
-Μείωση του ελάχιστου ορίου επένδυσης για να υπαχθεί αυτή στο καθεστώς fast track. Σήμερα το όριο αυτό είναι 100 εκατ. ευρώ.
-Παροχή κινήτρων για τη δημιουργία στην Ελλάδα ερευνητικών κέντρων και business center μεγάλων πολυεθνικών ομίλων. Υπενθυμίζεται ότι τέτοια κέντρα έχουν αναπτύξει για παράδειγμα η Procter & Gamble και η Delhaize.
-Αναβάθμιση της Γενικής Διεύθυνσης Στρατηγικών Επενδύσεων, η οποία θα έχει επιπλέον την αρμοδιότητα για για το ελληνικό σκέλος του «πακέτου Γιούνκερ». Τα επενδυτικά σχέδια θα προωθούνται στην εν λόγω υπηρεσίας, προκειμένου να αδειοδοτούνται χωρίς χρονοβόρες διαδικασίες.
-Δημιουργία ηλεκτρονικής υπηρεσίας για τη διευκόλυνση της έκδοσης άδειας παραμονής σε πολίτες τρίτων χωρών που υλοποιούνε επενδύσεις στην Ελλάδα ή αποκτούν ακίνητη περιουσία.
