Η εικόνα της οικονομίας της Ευρωζώνης εξακολουθεί να βελτιώνεται με τη βοήθεια των χαμηλών τιμών της ενέργειας, της ανταγωνιστικότερης ισοτιμίας και της ισχυρής ζήτησης στο Ηνωμένο Βασίλειο και τις ΗΠΑ, σύμφωνα με την φθινοπωρινή έκδοση της έκθεσης Eurozone Economic Forecast (EEF) της ΕΥ. Η έκθεση προβλέπει, επίσης, ότι, καθώς βελτιώνεται η επιχειρηματική εμπιστοσύνη, οι επενδυτικές δαπάνες θα αυξηθούν το 2016, συμβάλλοντας στην τόνωση της ανάπτυξης του ΑΕΠ από 1,6% φέτος σε 1,8% το 2016.
Η καταναλωτική ζήτηση παραμένει η βασική κινητήρια δύναμη της ανάκαμψης της Ευρωζώνης κατά το δεύτερο εξάμηνο του 2015. Οι μειωμένες τιμές του πετρελαίου εξακολουθούν να δίνουν ώθηση στα εισοδήματα των νοικοκυριών, ενώ βελτιώνεται διστακτικά και η ψυχολογία των νοικοκυριών ως προς τις προοπτικές της αγοράς εργασίας. Η έκθεση αναμένει αύξηση των καταναλωτικών δαπανών κατά 1,7% το 2015, τη μεγαλύτερη από το 2007. Ωστόσο, καθώς οι τιμές της ενέργειας ανακάμπτουν, ο ρυθμός αύξησης των καταναλωτικών δαπανών αναμένεται να υποχωρήσει στο 1,4% το 2016 και 1,3% κατά μέσο όρο το 2017-19.
Οι συστημικοί κίνδυνοι που αντιμετωπίζει η Ευρωζώνη – εκτεταμένη δημοσιονομική κρίση και αποπληθωρισμός – υποχωρούν, ενώ η πρόσφατη συμφωνία μεταξύ της Ευρωζώνης και της Ελλάδας υποδεικνύει την ανανεωμένη διάθεση συμβιβασμού και από τις δυο πλευρές.
Ωστόσο, η ανεργία θα εξακολουθήσει να αποτελεί μείζον θέμα κατά τα επόμενα χρόνια. Προβλέπουμε ότι το ποσοστό της ανεργίας θα μειώνεται σταθερά, καθώς η ανάκαμψη θα εμπεδώνεται, δεν θα πέσει όμως κάτω από το 10% πριν το 2019. Οι επιχειρήσεις που δραστηριοποιούνται στην Ευρώπη θα πρέπει να προσαρμοσθούν στη νέα σταθερά της αργής αλλά σταθερής ανάπτυξης.
Η ελληνική κρίση
Μετά από μήνες διαπραγματεύσεων, η Ελλάδα και οι διεθνείς πιστωτές της συμφώνησαν τελικά ένα νέο πρόγραμμα προσαρμογής διάρκειας τριών ετών. Υπάρχουν, όμως, σοβαρές αμφιβολίες για το κατά πόσο το ποσό των 86 δις ευρώ θα επαρκέσει, ενώ ο κίνδυνος ενός "Grexit" παραμένει, παρά την ανανεωμένη αποφασιστικότητα όλων των πλευρών για την επιτυχία της συμφωνίας.
Το Ελληνικό ΑΕΠ αυξήθηκε κατά 0,1% κατά το 1ο τρίμηνο και 0,9% το 2ο τρίμηνο, ωστόσο, η απρόσμενα ισχυρή απόδοση του δευτέρου τριμήνου αποδίδεται κυρίως στη μείωση των αποταμιεύσεων των καταναλωτών ενόψει μιας ενδεχόμενης εξόδου από την Ευρωζώνη. Ως εκ τούτου, αυτή η επίσπευση μελλοντικής κατανάλωσης ενδέχεται να οδηγήσει σε ένα αδύναμο δεύτερο εξάμηνο.
Στα πλαίσια του προγράμματος προσαρμογής και των προαπαιτούμενων δράσεων, η Ελλάδαθα πρέπει να εφαρμόσει μια αυστηρή δημοσιονομική πολιτική, περιορίζοντας το έλλειμμα του προϋπολογισμού κατά περίπου 4 δις ευρώ ή περίπου 2,5% του ΑΕΠ το 2016. Αυτό αναμένεται να αποτελέσει σημαντική τροχοπέδη για την ανάπτυξη. Σύμφωνα με την έκθεση, το ΑΕΠ αναμένεται να αυξηθεί κατά μόλις 0,3% το 2015 και στη συνέχεια να συρρικνωθεί κατά περίπου 3% το 2016.
Σχολιάζοντας τα συμπεράσματα της έκθεσης, ο Παναγιώτης Παπάζογλου, Διευθύνων Σύμβουλος της ΕΥ Ελλάδας, παρατηρεί: «Η τελευταία έκδοση της τριμηνιαίας έρευνας της ΕΥ αναδεικνύει τη συνεχιζόμενη βελτίωση του οικονομικού κλίματος στην Ευρωζώνη. Για πρώτη φορά τα τελευταία πέντε χρόνια, οι συνθήκες στην Ευρωζώνη μας ευνοούν. Για να επωφεληθεί από αυτή τη θετική συγκυρία, η Ελλάδα οφείλει να αποκαταστήσει το ταχύτερο, κλίμα εμπιστοσύνης προχωρώντας με ταχείς ρυθμούς το πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων και ολοκληρώνοντας την ανακεφαλαιοποίηση των τραπεζών, κλείνοντας έτσι οριστικά τη συζήτηση γύρω από το Grexit».
Η εξασθένηση του ευρώ, ευπρόσδεκτη ανακούφιση για τις επιχειρήσεις της Ευρωζώνης
Οι εξαγωγές της Ευρωζώνης, σημείωσαν κατά το δεύτερο τρίμηνο του 2015 το υψηλότερο ποσοστό αύξησης σε ετήσια βάση για τέσσερα χρόνια, με τη βοήθεια αφενός της εξασθένησης του ευρώ και αφετέρου των υψηλότερων ρυθμών ανάπτυξης στις ΗΠΑ και το Ηνωμένο Βασίλειο. Σύμφωνα με την έκθεση, οι εξαγωγές θα αυξηθούν κατά 4,8% φέτος, 4% το 2016, 3,6% το 2017 και 3,4% κατά μέσο όρο το 2017-19, καθώς η ανάπτυξη στις ανεπτυγμένες οικονομίες θα επιβραδυνθεί. Να σημειωθεί ότι οι προβλέψεις για την αύξηση των εξαγωγών είναι πιο επισφαλείς απ’ ότι στο πρόσφατο παρελθόν ενόψει της αυξανόμενης αβεβαιότητας που δημιουργεί η επιβράδυνση στην Κίνα και η σχετική πρόσφατη αναταραχή στις χρηματαγορές.
Οι κεφαλαιουχικές δαπάνες θα διαδραματίσουν αυξημένο ρόλο στην ανάπτυξη
Λόγω της αυξημένης εγχώριας καταναλωτικής ζήτησης αλλά και των εξαγωγών, βελτιώνεται η κερδοφορία των επιχειρήσεων της Ευρωζώνης, ενώ υπάρχουν ενδείξεις ότι αυτό τροφοδοτεί αυξημένες κεφαλαιουχικές δαπάνες. Σύμφωνα με την έκθεση, οι συνολικές επενδύσεις θα αυξηθούν κατά 2,4% το 2016, αισθητά περισσότερο από φέτος και θα ενισχυθούν περαιτέρω κατά 2,8% το 2017 και στη συνέχεια κατά μέσο όρο 2,6% το 2017-19.
Η δημοσιονομική πειθαρχία είναι εδώ για να μείνει
Με την οικονομία της Ευρωζώνης να βρίσκεται σήμερα σε φάση ανάκαμψης, το βάρος ως προς τον ισοσκελισμό των προϋπολογισμών θα δοθεί στην αύξηση των φορολογικών εσόδων. Με δεδομένη ωστόσο τη μεγέθυνση του δημοσίου χρέους στη διάρκεια της κρίσης, η έκθεση εκτιμά ότι οι περιορισμοί στις κρατικές δαπάνες θα παραμείνουν για αρκετό διάστημα. Οι τρέχουσες δημόσιες δαπάνες αναμένεται να αυξηθούν κατά την περίοδο 2015-19 κατά περίπου 1% σε ετήσια βάση.
