Του Γιώργου Δημοσθένους
Η διαδικασία γα την επικαιροποίηση των αντικειμενικών τιμών στα ακίνητα είναι συνέχεια αυτής που είχε γίνει το καλοκαίρι του 2018 η οποία άλλαξε τις τιμές σε 4000 περιοχές ανά την Ελλάδα.
Στόχος της ομάδας εργασίας που συστήθηκε είναι αφενός οι τιμές των αντικειμενικών να προσεγγίσουν τις εμπορικές και αφετέρου να ενταχθούν στο νέο σύστημα περιοχές, που μέχρι σήμερα βρίσκονται εκτός αντικειμενικού προσδιορισμού αξίας ακινήτων, με αποτέλεσμα να επιβαρύνονται με πολύ λιγότερους φόρους σε σύγκριση με αντίστοιχα ακίνητα που βρίσκονται εντός αντικειμενικού προσδιορισμού.
Πρόκειται για 7.000 περιοχές οι περισσότερες εκ των οποίων είναι εκτός σχεδίου με πολλά ακίνητα σε περιοχές φιλέτα όπου οι πραγματικές τους αξίες τα τελευταία χρόνια έχουν πάρει την ανηφόρα.
Από την επικαιροποίηση των αντικειμενικών αξιών αναμένεται αναπροσαρμογές προς τα πάνω των τιμών ζώνης σε τουριστικές περιοχές καθώς και στις μεσαίες και χαμηλής τιμής ζώνης περιοχές των μεγάλων αστικών κέντρων (π.χ. Δυτική Αθήνα).
Από την αναπροσαρμογή των αντικειμενικών αξιών θα επηρεαστούν φορολογικές επιβαρύνσεις, όπως είναι το Τέλος Ακίνητης Περιουσίας, ο ΕΝΦΙΑ καθώς και το τεκμήριο κατοικίας.
Όσοι πολίτες σχεδιάζουν να αγοράσουν σπίτι μέσα στο 2020 καλό είναι να το κάνουν πριν ισχύσουν οι νέες αντικειμενικές τιμές διότι θα κληθούν σε πολλές περιπτώσεις να πληρώσουν αυξημένο κόστος μεταβίβασης. Ο φόρος θα αυξηθεί σημαντικά στις περιοχές όπου θα αναπροσαρμοστούν οι αντικειμενικές αξίες.
Οι αυξήσεις αυτές θα επηρεάσουν και τον ΕΝΦΙΑ. Ο λογαριασμός με τις νέες τιμές του φόρου από την αναπροσαρμογή των αντικειμενικών αξιών του 2020 θα σταλεί στους φορολογούμενους το 2021 όπου η κυβέρνηση έχει προγραμματίσει να ισχύσει η δεύτερη μείωση του φόρου κατά 8%.
Για να γίνει αυτό το υπουργείο οικονομικών θα κάνει παρεμβάσεις στις κλίμακες και στους συντελεστές του ΕΝΦΙΑ ώστε να μην υπάρξουν επιβαρύνσεις των πολιτών από τις αναπροσαρμογές στις αντικειμενικές αξίες.
Αναλυτικά, από τη μεταβολή (αύξηση ή μείωση) των αντικειμενικών τιμών ζώνης (των τιμών αφετηρίας ανά τ.μ. που λαμβάνονται υπόψη για τον προσδιορισμό των φορολογητέων αξιών των ακινήτων) επηρεάζονται οι ακόλουθες κατηγορίες φόρων και λοιπών επιβαρύνσεων στην ακίνητη περιουσία:
1) Ο φόρος μεταβίβασης ακινήτων (Φ.Μ.Α.), ο οποίος υπολογίζεται με 3% επί της αντικειμενικής αξίας κάθε πωλούμενου ακινήτου και επιβαρύνει τον αγοραστή. Από τον φόρο αυτό απαλλάσσεται η αγορά πρώτης κατοικίας αντικειμενικής αξίας:
- έως 200.000 ευρώ εφόσον πραγματοποιείται από άγαμο
- έως 250.000 ευρώ εφόσον πραγματοποιείται από έγγαμους ή συνάψαντες σύμφωνο συμβίωσης, που δεν βαρύνονται με τέκνα. Για κάθε εξαρτώμενο τέκνο μέχρι τα δύο τα παραπάνω όρια απαλλαγής προσαυξάνονται κατά 25.000 ευρώ. Για κάθε επιπλέον τέκνο πέραν του δευτέρου τα όρια προσαυξάνονται περαιτέρω κατά 30.000 ευρώ.
2) Ο ΦΠΑ 24% που επιβάλλεται στις πωλήσεις νεόδμητων κτισμάτων που δεν αποτελούν πρώτη κατοικία. Ο φόρος αυτός υπολογίζεται επίσης με βάση τις αντικειμενικές αξίες των ακινήτων.
3) Ο φόρος χρησικτησίας κτισμάτων, που υπολογίζεται επίσης με 3% επί των αντικειμενικών αξιών.
4) Ο φόρος ανταλλαγής - συνένωσης οικοπέδων.
5) Ο φόρος διανομής ακινήτων.
6) Το Τέλος Ακίνητης Περιουσίας (Τ.Α.Π.), που επιβάλλεται υπέρ των Δήμων μέσω των λογαριασμών ηλεκτρικού ρεύματος και υπολογίζεται με συντελεστές κλιμακούμενους από 0,25‰ -0,35‰ επί των αντικειμενικών τιμών ζώνης των ηλεκτροδοτούμενων κτισμάτων.
7) Ο δημοτικός φόρος που επιβαρύνει τις μεταβιβάσεις ακινήτων (υπολογίζεται με ποσοστό επί του φόρου μεταβίβασης).
8) Τα τέλη υπέρ Ταμείου Νομικών που επιβαρύνουν τα μεταβιβαστικά συμβόλαια.
9) Το πρόσθετο τέλος μεταγραφής συμβολαίων.
10) Ο φόρος δωρεάς ακινήτων, ο οποίος υπολογίζεται με αφορολόγητο όριο 150.000 ευρώ και συντελεστές 1%-10% για δωρεές προς συζύγους, τέκνα ή εγγόνια, με αφορολόγητο όριο 30.000 ευρώ και συντελεστές 5%-20% για δωρεές προς λοιπούς συγγενείς δευτέρου βαθμού και με αφορολόγητο όριο 6.000 ευρώ και συντελεστές 20% έως 40% για δωρεές προς λοιπούς συγγενείς και μη συγγενείς.
11) Ο φόρος γονικής παροχής ακινήτων, ο οποίος υπολογίζεται με αφορολόγητο όριο 150.000 ευρώ και συντελεστές 1%-10%. Σε περίπτωση γονικής παροχής πρώτης κατοικίας ισχύει επιπλέον αφορολόγητο όριο:
- 200.000 ευρώ για άγαμο
- 250.000 ευρώ για έγγαμους ή συνάψαντες σύμφωνο συμβίωσης, που δεν βαρύνονται με τέκνα.
Για κάθε εξαρτώμενο τέκνο μέχρι τα δύο τα παραπάνω όρια απαλλαγής προσαυξάνονται κατά 25.000 ευρώ. Για κάθε επιπλέον τέκνο πέραν του δευτέρου τα όρια προσαυξάνονται περαιτέρω κατά 30.000 ευρώ.
12) Ο φόρος κληρονομιάς ακινήτων, ο οποίος υπολογίζεται με αφορολόγητα όρια και συντελεστές όμοια με του φόρου δωρεάς.
13) Το τέλος εγγραφής ακινήτων στο Κτηματολόγιο.
14) Τα πολεοδομικά πρόστιμα διατήρησης αυθαιρέτων κτισμάτων.
15) Τα πολεοδομικά πρόστιμα κατασκευής νέων αυθαιρέτων.
16) Οι εισφορές σε γη και χρήμα για την ένταξη ακινήτων στα σχέδια πόλεων.
17) Ο ειδικός φόρος ακινήτων 15% που επιβάλλεται στις υπεράκτιες εταιρίες ακινήτων.
