Του Γιώργου Δημοσθένους
Στην προστασία μπορούν να ενταχθούν όσα δάνεια στις 31/12/2018 βρίσκονταν σε καθυστέρηση τουλάχιστον 3 μηνών. Την πλατφόρμα αναμένεται να χρησιμοποιήσουν περί τους 130.000 δανειολήπτες.
Ποιες είναι οι προϋποθέσεις ένταξης στην προστασία της πρώτης κατοικίας
1. Η αντικειμενική αξία της εν λόγω κύριας/πρώτης κατοικίας να μην υπερβαίνει τις 175.000 ευρώ αν υπάρχουν προσημειούχα επιχειρηματικά δάνεια ή τις 250.000 ευρώ αν δεν υπάρχουν προσημειούχα επιχειρηματικά δάνεια.
2. Το οικογενειακό εισόδημα του αιτούντος αφαιρουμένων όλων των φόρων, να μην ξεπερνάει 12.500 ευρώ για ένα άτομο, 21.000 ευρώ για δύο ενήλικες, προσαυξημένο κατά 5.000 ευρώ για κάθε εξαρτώμενο μέλος ως και 3 μέλη.
3. Η συνολική αξία των υπόλοιπων περιουσιακών στοιχείων, πέραν της πρώτης κατοικίας δεν υπερβαίνει τις 80.000 ευρώ.
4. Οι καταθέσεις δεν υπερβαίνουν τα 15.000 ευρώ.
5. Το ποσό οφειλής για κάθε πιστωτή να μην υπερβαίνει τις 130.000 ευρώ σε περίπτωση που δεν περιλαμβάνονται επιχειρηματικά δάνεια και 100.000 ευρώ σε περίπτωση που περιλαμβάνονται επιχειρηματικά δάνεια.
6. Να υπάρχει τουλάχιστον μία οφειλή με προσημείωση στην πρώτη κατοικία.
7. Ο οφειλέτης να έχει κύρια κατοικία είτε ολόκληρη είτε μερίδιο σε αυτήν.
8. Να μην έχει εκδοθεί απορριπτική απόφαση του Νόμου Κατσέλη από δόλο ή εγκριτική απόφαση.
Ποιες οφειλές εντάσσονται
Οφειλές που έχουν προσημείωση στην πρώτη/κύρια κατοικία, να μην έχουν ενταχθεί στο Νόμο Κατσέλη και να μην έχουν εγγύηση του Δημοσίου
Τι πρέπει να προσέξει ο δανειολήπτης που θέλει να ενταχθεί
Όπως μας λέει η δικηγόρος κυρία Όλια Νικολοπούλου η προστασία της πρώτης κατοικίας δεν ξεκινά όταν μπει κάποιος στην πλατφόρμα και κάνει την αίτηση αλλά από την επιλεξιμότητα της αίτησης. Δεν ισχύει δηλαδή αυτό που συνέβαινε παλιότερα με το νόμο Κατσέλη όπου υποβαλλόταν η αίτηση και αυτομάτως εντασσόταν κάποιος στο καθεστώς προστασίας.
Στο νέο καθεστώς όταν ο δανειολήπτης υποβάλει μία αίτηση στην πλατφόρμα δεν σημαίνει πως προστατεύεται. Η προστασία ξεκινάει από την στιγμή που το σύστημα δείξει ότι έχει την επιλεξιμότητα.
Επίσης πολλοί δανειολήπτες θεωρούν πως από τη στιγμή που κάνουν login στην πλατφόρμα θα μπορέσουν να ολοκληρώσουν μόνοι τους τη διαδικασία. Κατά τη γνώμη της κυρίας Νικολόπουλου χρειάζεται πάντα ένας ειδικός ο οποίος θα βοηθήσει να ολοκληρωθεί σωστά η διαδικασία.
Ο ειδικός θα κρίνει πρώτα από όλα αν τα κριτήρια που διαθέτει ο δανειολήπτης θα οδηγήσουν στην επιλεξιμότητα, ειδάλλως θα τον συμβουλεύσει να μην μπει στη διαδικασία.
Από κει και πέρα σημαντική παράμετρος είναι η εμπορική αξία του ακινήτου, θα πρέπει ο ειδικός να δώσει στον δανειολήπτη την ακριβή αξία του ακινήτου διαφορετικά θα μπει στο σύστημα και δεν θα κάνει τίποτα.
Ειδικά τα τελευταία χρόνια που οι εμπορικές αξίες έχουν αλλάξει σε κάποιες περιοχές, ,όπως συμβαίνει για παράδειγμα στα νότια προάστια της Αθήνας, πρέπει να μπουν στην αίτηση τα σωστά νούμερα ώστε να γίνει επιλέξιμη η αίτηση.
Τι μπορεί να κάνει όποιος δεν μπορεί να ενταχθεί στη ρύθμιση
Σύμφωνα με την κυρία Νικολόπουλου υπάρχουν δύο επιλογές: Η μία επιλογή είναι να ζητήσει δικαστικά τη ρύθμιση του δανείου του, πρέπει όμως να γνωρίζει πως κατά τη διάρκεια της δικαστικής διαδικασίας δεν θα έχει προστασία της πρώτης κατοικίας. Κι αυτό γιατί η προστασία πρώτης κατοικίας με βάση τον παλιό νόμο Κατσέλη αποτελεί παρελθόν από το τέλος του Φεβρουαρίου όταν κι έληξε η ισχύς του. Ο δανειολήπτης θα περιμένει να εκδοθεί η απόφαση του δικαστηρίου και στο μεσοδιάστημα η τράπεζα θα μπορεί να προβεί σε κάποιο πλειστηριασμό ή σε κάποια άλλη ενέργεια εναντίον του.Η δεύτερη εκδοχή είναι ο δανειολήπτης να κινήσει εξωδικαστικά διαδικασία διαμεσολάβησης με την τράπεζα ούτως ώστε να έρθει σε κάποια ρύθμιση με βάση πάντα την οικονομική του δυνατότητα.Στις περιπτώσεις αυτές δεν υπάρχει μόνιμη και μακροπρόθεσμη λύση, οι τράπεζες συνήθως κάνουν ρυθμίσεις για δύο ή για τρία χρόνια ανάλογα με τα οικονομικά δεδομένα του κάθε δανειολήπτη. Σπανιότερα μπαίνουν σε κάποιες μακροπρόθεσμες ρυθμίσεις όπως είναι το split and freeze πρόκειται όμως για μεμονωμένες περιπτώσεις.Σε κάθε περίπτωση ο δανειολήπτης θα πρέπει να έχει ένα δάνειο το στεγαστικό και μία κατοικία για να μπει στο split and freeze. Διαφορετικά οι τράπεζες δεν προβαίνουν σε τέτοιες ρυθμίσεις.Αν κάποιος δηλαδή έχει και κάποιο άλλο περιουσιακό στοιχείο δεν μπορεί να υπαχθεί σε ρύθμιση. Εξετάζουν ενδελεχώς το Ε9 και στην περίπτωση που υπάρχουν άλλα ακίνητα δεν ξεκινούν να κάνουν καμία ρύθμιση.
Πώς λειτουργεί το split and freeze
Το στεγαστικό ή καταναλωτικό δάνειο με εξασφάλιση επί ακινήτου, διαχωρίζεται, σε δύο μέρη.
Στο πρώτο μέρος αντιστοιχεί η τρέχουσα αξία του ακινήτου
Στο β’ μέρος, το υπόλοιπο , «παγώνει» άτοκα.
Η διάρκεια εξόφλησης του πληρωτέου μέρος και το ύψος της μηνιαίας δόσης καθορίζονται, με κριτήρια την ηλικία του δανειολήπτη και το διαθέσιμο εισόδημά του.
Το μέρος που «παγώνει», άτοκα, διαγράφεται σταδιακά, εφόσον ο δανειολήπτης εξυπηρετεί κανονικά τις υποχρεώσεις του.
