Της Δήμητρας Μανιφάβα
Πεδίο δόξης λαμπρό για το ελληνικό ελαιόλαδο και τις ελιές μπορεί να αποτελέσει η αγορά της Βραζιλίας αφενός λόγω του μεγάλου μεγέθους της και αφετέρου λόγω της διαρκούς αύξησης της μεσαίας τάξης της οποίας το διαθέσιμο εισόδημα ενισχύεται σημαντικά τα τελευταία χρόνια. Πρόκειται για μια αγορά 201 εκατ. κατοίκων, ενώ το 54% του πληθυσμού ανήκει πλέον στη μεσαία τάξη. Σύμφωνα με στοιχεία της Ένωσης Βραζιλιάνων Βιομηχάνων Τροφίμων η αγορά τροφίμων της χώρας αυξάνεται με μέσο ετήσιο ρυθμό 12,7% τα τελευταία πέντε χρόνια.
Βεβαίως το γεγονός ότι η αγορά για την ώρα κυριαρχείται από το ελαιόλαδο Πορτογαλίας και τις ελιές Αργεντινής, καθώς και το ότι υπάρχουν αρκετές εισαγωγικές διατυπώσεις καθιστούν την όποια, μεμονωμένη προσπάθεια διείσδυσης στη βραζιλιάνικη αγορά ιδιαιτέρως δύσκολη.
Σύμφωνα με στοιχεία που περιλαμβάνονται σε έκθεση του Γραφείου Οικονομικών και Εμπορικών Υποθέσεων της πρεσβείας της Ελλάδας στο Σάο Πάολο η Βραζιλία αποτελεί τον τέταρτο μεγαλύτερο εισαγωγέα ελαιολάδου όλων των ειδών στον κόσμο και μάλιστα μόνο για ίδια κατανάλωση.
Το 57,1% του παρθένου ελαιολάδου που εισάγεται στη Βραζιλία προέρχεται από την Πορτογαλία, το 20,6% από την Ισπανία, 7,4% από την Ιταλία, 7,1% από την Αργεντινή, 6,3% από τη Χιλή, ενώ το μερίδιο της Ελλάδας είναι μόλις 0,9%, αν και σε σχέση με το 2013 οι ελληνικές εξαγωγές ελαιολάδου προς τη Βραζιλία αυξήθηκαν κατά 30,7%. Το ελληνικό ελαιόλαδο είναι το πιο ακριβό μεταξύ αυτών που διατίθενται στη βραζιλιάνικη αγορά, καθώς η μέση τιμή του ανά λίτρο είναι 6 δολάρια ΗΠΑ (5,6 ευρώ), ενώ το φθηνότερο είναι το ελαιόλαδο Αργεντινής και το τουρκικό με μέση τιμή 4,3 δολάρια/λίτρο (περίπου 4 ευρώ/λίτρο).
Η Βραζιλία είναι επίσης ο τρίτος μεγαλύτερος εισαγωγέας παρασκευασμένων ελιών στον κόσμο. Η Αργεντινή έχει δεσπόζουσα θέση με το μερίδιό της να φτάνει το 2014 το 48,9%, ενώ το μερίδιο των ελληνικών ελιών στη Βραζιλία ήταν μόλις 0,3% με μακράν την υψηλότερη τιμή (4,8 δολάρια/κιλό). Η Ελλάδα εξάγει και προσωρινά διατηρημένες ελιές στη Βραζιλία με το μερίδιό της να ανέρχεται σε 1,8%. Πρώτη στην εν λόγω κατηγορία είναι η Ισπανία με το μερίδιό της να διαμορφώνεται το 2014 σε 62,3%.
Σύμφωνα με την έκθεση του γραφείου ΟΕΥ το μέγεθος της βραζιλιάνικης αγοράς είναι τέτοιο, που μικροί, μεμονωμένοι εξαγωγείς ίσως δεν έχουν την καλύτερη δυνατή προοπτική, εκτός αν το προϊόν τους απευθύνεται σε ένα εξειδικευμένο τμήμα της αγοράς και είναι διατεθειμένοι να επενδύσουν σημαντικά στην προώθησή του, ώστε να πείσουν για την ιδιαιτερότητά του τις ειδικές ομάδες ενδιαφέροντος στις οποίες απευθύνονται.
Για προϊόντα ευρείας κατανάλωσης όπως το ελαιόλαδο και οι ελιές , καλύτερα αποτελέσματα θα μπορούσε πιθανά να φέρει κάποια συλλογική προσπάθεια, που θα δημιουργούσε το κρίσιμο μέγεθος στους συμμετέχοντες εξαγωγείς, ώστε να μπορέσουν να επιτύχουν μεγαλύτερη κάλυψη, ανταγωνιστικές τιμές, σταθερή προσφορά και περιορισμό του κόστους διαχείρισης της εξαγωγικής προσπάθειας.
Ενδεχόμενη σύμπραξη εξαγωγέων θα σήμαινε ακόμα δυνατότητα επιμερισμού του κόστους προβολής και παρακολούθησης της διακίνησης των προϊόντων τους στη Βραζιλία, ενέργειες απαραίτητες για την εξασφάλιση αναγνωρισιμότητας και για την καθιέρωσή τους στην τοπική αγορά.
