του Ανέστη Ντόκα
Mετά από 2 καταστροφικές χρονιές το 2014 (-28,95% η ετήσια απόδοση του γενικού δείκτη) και το 2015 (-23,59%) και μία αδιάφορη χρηματιστηριακά χρονιά το 2016 (+1,94%), το 2017 πρόσφερε αξιόλογες αποδόσεις στους επενδυτές. Η αγορά απέκτησε καλύτερο βηματισμό μετά την ολοκλήρωση της δεύτερης αξιολόγησης στις 15 Ιουνίου 2017 και σημείωσε αρκετά ανοδικά σερί ανόδου το τελευταίο τρίμηνο της χρονιάς.
Ωστόσο το βασικό στοιχείο του 2017 που επέτρεψε να κινηθούν ανοδικά οι περισσότερες μετοχές του Χρηματιστηρίου ήταν η απομάκρυνση του Grexit από την ελληνική οικονομία αλλά και της πιθανότητας «κουρέματος» των καταθέσεων λόγω ελλειψης ρευστότητας στις τράπεζας ενώ βοήθησε και η ραγδαία αποκλιμάκωση της καμπύλης απόδοσης των ελληνικών ομολόγων. Το 2017 ήταν η πρώτη ήρεμη επιχειρηματικά χρονιά χωρίς έκτακτα πολιτικά γεγονότα όπου οι υγιείς επιχειρήσεις επέστρεψαν στη κερδοφορία και μάλιστα με τις καλύτερες επιδόσεις για πρώτη φορά μετά το 2009. Μάλιστα παρατηρήθηκε το φαινόμενο μία μικρή ομάδα κερδοφόρων εταιριών λόγω της εφιαλτικής διετίας (2015-2016) να επιστρέψουν μετρητά προς τους μετόχους τους για να τους αποζημιώσουν για τη διετία των έκτακτων εκλογικών αναμετρήσεων και του περιορισμού κίνησης κεφαλαίων (capital controls)που συμπληρώνουν 30 μήνες εφαρμογής στη χώρα μας. Πάντως η ανοδική πορεία των μετοχών αφορούσε μία μικρή ομάδα υγιών και εξωστρεφών επιχειρήσεων ενώ δεν έλλειψαν και οι μετοχές-φούσκες που συνεχίζουν να διαπραγματεύονται στο Χρηματιστήριο. Ταυτόχρονα το Χρηματιστήριο έχει καταστεί μια ρηχή περιθωριοποιημένη αγορά, καθώς η πλειονότητα των επενδυτών αγνοείται, ενώ ελάχιστος αριθμός πραγματοποιεί μικρό αριθμό συναλλαγών.
Το επενδυτικό ενδιαφέρον στο Χρηματιστήριο αρχίζει και τελειώνει στις τέσσερις μεγάλες τράπεζες (Εθνική, Πειραιώς, Alpha Bank, Eurobank) και σε μια μικρή ομάδα εμποροβιομηχανικών μετοχών της υψηλής κεφαλαιοποίησης. Πρόκειται για τις μετοχές του ΟΠΑΠ, του Jumbo, των Ελληνικών Πετρελαίων, της Motor Oil, της ΔΕΗ, της Αεροπορίας Αιγαίου και του Μυτιληναίου. Οι παραπάνω εταιρείες σχεδόν σε δεκαπενθήμερη βάση επικοινωνούν με τα ξένα funds δίνοντας στοιχεία για τη πορεία τους και έτσι όλες οι ξένες συναλλαγές διοχετεύονται στις συγκεκριμένες εταιρείες. Οι υπόλοιπες 188 μετοχές του ταμπλό απλώς συμπληρώνουν τη λίστα των εισηγμένων χωρίς να προκαλούν το παραμικρό ενδιαφέρον, ακόμη και για τους ιδιοκτήτες τους. Στους 10 πρώτους μήνες του 2017 είχαν ανοίξει 9.702 νέοι κωδικοί, με το 2016 να είναι με διαφορά το πιο φτωχό έτος από το 1998 μέχρι σήμερα που τηρούνται στατιστικά στοιχεία από πλευράς ανοίγματος νέων κωδικών στο Χ.Α., καθώς προστέθηκαν μόλις 7.341 νέες μερίδες. Για να φανεί η διαφορά με τα προηγούμενα χρόνια θυμίζουμε ότι το 2015 είχαν ανοίξει 18.508 κωδικοί, το 2014 ήταν 15.234, το 2013 ήταν 25.367 κωδικοί, ενώ την προηγούμενη δεκαετία οι καλύτερες ετήσιες επιδόσεις είχαν καταγραφεί το 2005 με 30.812 νέους κωδικούς και το 2004 με 42.868 κωδικούς. Το ιστορικό ετήσιο ρεκόρ σε άνοιγμα νέων κωδικών σημειώθηκε το 1999, όταν δημιουργήθηκαν 1.114.361 νέες επενδυτικές μερίδες. Από το 1998 που τηρούνται τα στατιστικά στοιχεία του Χρηματιστηρίου μέχρι σήμερα, έχουν ανοίξει 2.731.184 κωδικοί. Από το 1998 έχουν απενεργοποιηθεί (επίσημα) συνολικά 1.243.950 κωδικοί! Πρόκειται για κωδικούς που ανήκουν είτε σε επενδυτές που εγκατέλειψαν τη χρηματιστηριακή ενασχόληση είτε για κωδικούς που ανήκαν σε χρεοκοπημένες, πλέον, ΑΧΕ και διεγράφησαν.
