Η μετάβαση της Ευρώπης στην κινητικότητα μηδενικών εκπομπών συνεχίζει να προχωρά, αλλά οι σημαντικές ανισότητες στην υιοθέτηση οχημάτων, την ετοιμότητα των υποδομών και την ανταγωνιστικότητα της βιομηχανίας κινδυνεύουν να υπονομεύσουν την πρόοδο προς την επίτευξη των στόχων της ΕΕ για το 2030, σύμφωνα με την τελευταία έκθεση της Transport & Mobility Leuven (TML).
Η έκθεση για το τρίτο τρίμηνο του 2026 επισημαίνει σημαντικές ανισότητες στις ταξινομήσεις ηλεκτρικών οχημάτων μεταξύ των κρατών μελών της ΕΕ, με τα μερίδια αγοράς να υπερβαίνουν το 50% σε ορισμένες χώρες, ενώ σε άλλες παραμένουν κάτω από το 10%. Σε ολόκληρη την ΕΕ, τα οχήματα μηδενικών εκπομπών αντιπροσώπευαν το 23% των νέων ταξινομήσεων επιβατικών αυτοκινήτων τους πρώτους εννέα μήνες του 2026, από 16% την ίδια περίοδο το 2025.
Η μετάβαση προχωρά σημαντικά πιο αργά στον τομέα των βαν, όπου τα οχήματα μηδενικών εκπομπών αντιπροσώπευαν μόλις το 12% των νέων ταξινομήσεων τους πρώτους εννέα μήνες του 2026, σε σύγκριση με 8% το 2025. Ταυτόχρονα, τα τελευταία στοιχεία ταξινόμησης επαγγελματικών οχημάτων της ACEA δείχνουν ότι η συνολική αγορά βαν στην ΕΕ παρέμεινε στάσιμη, καταγράφοντας αύξηση 0% κατά την ίδια περίοδο. Αυτό υπογραμμίζει τις προκλήσεις που αντιμετωπίζει ένας τομέας όπου οι αποφάσεις αγοράς καθορίζονται από τις λειτουργικές ανάγκες και το συνολικό κόστος ιδιοκτησίας. Για να αποφευχθεί το ενδεχόμενο τα βαν να καταστούν αδύναμος κρίκος στις προσπάθειες απαλλαγής της Ευρώπης από τις ανθρακούχες εκπομπές, απαιτείται επειγόντως ένα πιο ρεαλιστικό κανονιστικό πλαίσιο, παράλληλα με στοχευμένα κίνητρα που καθιστούν τα βαν μηδενικών εκπομπών εμπορικά βιώσιμη επιλογή για τους φορείς εκμετάλλευσης.
Οι υποδομές και η βιομηχανική ανταγωνιστικότητα παραμένουν βασικές προκλήσεις. Οι δημόσιες υποδομές φόρτισης συνεχίζουν να επεκτείνονται, με την χωρητικότητα φόρτισης της ΕΕ να φτάνει τα 42,9 GW τον Σεπτέμβριο του 2026, σημειώνοντας αύξηση 24% σε ετήσια βάση. Ωστόσο, η ανάπτυξη παραμένει γεωγραφικά άνιση και τα περίπου 1,2 εκατομμύρια δημόσια σημεία φόρτισης της ΕΕ παραμένουν πολύ κάτω από τον στόχο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για 3,5 εκατομμύρια έως το 2030. Αυτές οι προκλήσεις επιδεινώνονται από το υψηλό κόστος της βιομηχανικής ενέργειας. Οι τιμές της ηλεκτρικής ενέργειας για τους Ευρωπαίους κατασκευαστές παραμένουν περίπου 75% υψηλότερες από ό,τι στην Κίνα και 110% υψηλότερες από ό,τι στις Ηνωμένες Πολιτείες, ασκώντας πρόσθετη πίεση στην βιομηχανική ανταγωνιστικότητα της Ευρώπης.
Η πρόοδος πρέπει να επιταχυνθεί για να επιτευχθούν οι φιλοδοξίες της Ευρώπης. Τα ευρήματα υπογραμμίζουν ότι, ενώ η μετάβαση της Ευρώπης στα ηλεκτρικά οχήματα προχωρά, η πρόοδος σε όλο το ευρύτερο οικοσύστημα παραμένει ανεπαρκής και άνιση. Χωρίς ταχύτερη ανάπτυξη υποδομών φόρτισης, μεγαλύτερη ετοιμότητα δικτύου, ισχυρότερη καταναλωτική ζήτηση και πιο ανταγωνιστικές συνθήκες κατασκευής, το χάσμα μεταξύ της τρέχουσας πραγματικότητας της αγοράς και των φιλοδοξιών της Ευρώπης για το 2030 κινδυνεύει να διευρυνθεί.
Η διασφάλιση της ανάπτυξης των απαραίτητων ευνοϊκών συνθηκών παράλληλα με τους κανονιστικούς στόχους θα είναι απαραίτητη για την επίτευξη μιας επιτυχημένης μετάβασης, διασφαλίζοντας παράλληλα την ανταγωνιστικότητα της αυτοκινητοβιομηχανίας στην Ευρώπη. Η Ένωση Ευρωπαίων Κατασκευαστών Αυτοκινήτων, ή ACEA, εκπροσωπεί τους 17 μεγαλύτερους κατασκευαστές αυτοκινήτων, φορτηγών, βαν και λεωφορείων της Ευρώπης.