Ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ έφτασε σήμερα, Τετάρτη, στη Σενζέν, στη νότια Κίνα, για να συμμετάσχει στη σύνοδο της Οικονομικής Συνεργασίας Ασίας-Ειρηνικού (APEC), σύμφωνα με το κινεζικό κρατικό πρακτορείο ειδήσεων Xinhua, όπως μετέδωσε το Reuters. Ο Τραμπ έφτασε από τη Μανίλα, όπου συναντήθηκε με βασικούς περιφερειακούς συμμάχους.
Στο περιθώριο της συνόδου, αύριο Πέμπτη, είναι προγραμματισμένη τριμερής συνάντηση του Αμερικανού προέδρου με τον Κινέζο πρόεδρο Σι Τζινπίνγκ και τον Ρώσο πρόεδρο Βλαντίμιρ Πούτιν. Αναμένεται να συζητηθούν ο πόλεμος της Ρωσίας στην Ουκρανία και ο πόλεμος των ΗΠΑ στο Ιράν, καθώς και θέματα όπως το εμπόριο, η τεχνητή νοημοσύνη και τα πυρηνικά όπλα.
Η συνάντηση έχει προκαλέσει συγκρίσεις με τη Διάσκεψη της Γιάλτας του 1945 ανάμεσα στις ΗΠΑ, τη Βρετανία και τη Σοβιετική Ένωση, η οποία επισημοποίησε σφαίρες επιρροής και έγινε συνώνυμο συμφωνιών μεγάλων δυνάμεων που επιβάλλονται σε μικρότερες χώρες. Οι συγκρίσεις αυτές προκαλούν ανησυχία σε ηγέτες μικρότερων οικονομιών, κυρίως σε Ευρώπη και Ασία, οι οποίοι φοβούνται ότι οι ισχυρότερες στρατιωτικές δυνάμεις του κόσμου θα αγνοήσουν τα συμφέροντά τους. Το Κρεμλίνο απέρριψε τη σύγκριση ως «παιχνίδια πολιτικών επιστημόνων», αλλά αναγνώρισε ότι η συνάντηση θα έχει μεγάλο αντίκτυπο στις παγκόσμιες εξελίξεις, ενώ το Πεκίνο δήλωσε ότι η τριμερής θα προωθήσει την παγκόσμια ειρήνη.
Το ταξίδι του Τραμπ στην Ασία είναι το πρώτο μετά την ήττα του Ρεπουμπλικανικού κόμματος στις ενδιάμεσες εκλογές. Στη Μανίλα, ο Τραμπ δεσμεύτηκε να εμβαθύνει την αμυντική συνεργασία με τις Φιλιππίνες, που έχουν αυξανόμενες τριβές με το Πεκίνο για αμφισβητούμενες περιοχές στη Νότια Σινική Θάλασσα. Νωρίτερα είχε αφήσει ανοιχτό το ενδεχόμενο συνάντησης με τον ηγέτη της Βόρειας Κορέας Κιμ Γιονγκ Ουν στην Κίνα, κάτι που δεν έχει επιβεβαιωθεί. Παρά την ένταση, οι περισσότεροι αναλυτές αναμένουν ότι Ουάσινγκτον και Πεκίνο θα διατηρήσουν σχετικά σταθερές σχέσεις, καθώς Τραμπ και Σι αναμένεται να έχουν τέταρτη συνάντηση μέσα στη χρονιά στη Σύνοδο των G20 στο Μαϊάμι τον Δεκέμβριο.
Oι δηλώσεις Σι και Πούτιν
Πριν από την άφιξη του Τραμπ, ο Σι Τζινπίνγκ δεσμεύτηκε να αντιταχθεί στον εμπορικό προστατευτισμό, ενώ ο Πούτιν άσκησε κριτική στις δυτικές κυρώσεις.
Στην εναρκτήρια ομιλία του, ο Σι κάλεσε σε στήριξη του «ελεύθερου και ανοιχτού εμπορίου», επιχειρώντας να παρουσιάσει την Κίνα ως σταθερό εταίρο, σε αντίθεση με τις ΗΠΑ, που έχουν αυξήσει τους δασμούς και ακολουθούν πιο επιθετική εξωτερική πολιτική υπό τον Τραμπ. Δεσμεύτηκε να υπερασπιστεί το πολυμερές εμπορικό σύστημα με επίκεντρο τον Παγκόσμιο Οργανισμό Εμπορίου και να διατηρηθεί η ομαλή λειτουργία των παγκόσμιων αλυσίδων εφοδιασμού. Πρόσθεσε ότι η Κίνα θα μειώσει δασμούς, θα ανοίξει περαιτέρω τις αγορές της και θα συνεχίσει να επενδύει στη βιομηχανία και στις νέες τεχνολογίες, από τις οποίες, όπως είπε, θα επωφεληθούν και άλλες χώρες.
Οι δηλώσεις του ήρθαν μετά την ανακοίνωση της Ουάσινγκτον για νέους περιορισμούς στην πρόσβαση της Κίνας σε προηγμένα τσιπ τεχνητής νοημοσύνης, από εταιρείες όπως η Nvidia, κάτι που μπορεί να περιπλέξει την εύθραυστη εμπορική εκεχειρία με το Πεκίνο. Η Κίνα έχει δηλώσει ότι θα απαντήσει με αντίποινα. Οι δυτικοί εμπορικοί εταίροι κατηγορούν το Πεκίνο ότι διατηρεί ετήσια εμπορικά πλεονάσματα άνω του 1 τρισ. δολαρίων, ενώ το Πεκίνο υποστηρίζει ότι το αναπτυξιακό του μοντέλο ταιριάζει σε μια οικονομία που ακόμη προσπαθεί να φτάσει τις πλουσιότερες. Ο Τζορτζ Τσεν της συμβουλευτικής The Asia Group εκτίμησε ότι το μήνυμα του Σι πιθανότατα θα βρει απήχηση σε χώρες του Παγκόσμιου Νότου.
Ο Πούτιν μίλησε μετά την καταστροφή της γέφυρας του Κερτς από την Ουκρανία, της κρίσιμης οδικής σύνδεσης της Κριμαίας με τη Ρωσία, που αποτελεί σημαντικό πλήγμα για τον τετραετή πόλεμό του. Χαρακτήρισε τις δυτικές δυνάμεις «πρώην ηγεμόνες» και υποστήριξε ότι η Ευρώπη βρίσκεται σε «εξευτελιστική παρακμή». Ισχυρίστηκε ότι οι κυρώσεις μετά την εισβολή στην Ουκρανία είχαν αντίθετο αποτέλεσμα και έκαναν τη χώρα του ισχυρότερη. Παραδέχτηκε πάντως ότι κυρώσεις, δασμοί και περιορισμοί εξαγωγών μπορεί να έχουν ακόμη κάποιο αποτρεπτικό αποτέλεσμα, αλλά δεν μπορούν να σταματήσουν την ανάπτυξη των ανταγωνιστών.
Σε διμερή συνάντηση που ακολούθησε, ο Σι και ο Πούτιν επαίνεσαν ο ένας τον άλλον για μια εταιρική σχέση που, όπως είπαν, λειτουργεί σταθερά και θετικά, και δεσμεύτηκαν για περισσότερα μέτρα που προωθούν έναν «πολυπολικό κόσμο». Ο Πούτιν δήλωσε ότι περιμένει «μεγάλο όφελος» από την τριμερή.