Τρεις ημέρες μετά τον καταστροφικό σεισμό που έπληξε τη δυτική Κολομβία, οι πιθανότητες να βρεθούν επιζώντες έσβηναν, η απελπισία των σεισμοπαθών παρέμενε, κι οι πρόχειροι καταυλισμοί πολλαπλασιάζονταν χθες Πέμπτη. Μηχανήματα είχαν αρχίσει να απομακρύνουν συντρίμμια από τοποθεσίες όπου αποκλείστηκε κάθε ενδεχόμενο να υπάρχουν επιζώντες του σεισμού 7,4 βαθμών που χτύπησε το πρωί της Δευτέρας (τοπική ώρα), του φονικότερου στη χώρα από την αρχή του αιώνα. Ο απολογισμός των θυμάτων συνέχιζε να γίνεται βαρύτερος -- στο τέλος της ημέρας, ο πρόεδρος Αμπελάρδο δε λα Εσπριέγια ανακοίνωσε πως έφτασε τους 281 νεκρούς, κάνοντας επίσης λόγο για σχεδόν 4.000 τραυματίες και 379 αγνοούμενους.
Σχεδόν 13.000 ακίνητα καταστράφηκαν, εν μέρει ή ολοσχερώς, σύμφωνα με την υπηρεσία αντιμετώπισης καταστροφών. Στην Κάλι (νοτιοδυτικά), τρίτη πόλη της χώρας, ανάμεσα σε αυτές που υπέστησαν τα πιο βαριά χτυπήματα, πάρκα και δρόμοι μεταμορφώνονταν σε αυτοσχέδιους καταυλισμούς. Η Μαρί ντελ Κάρμεν Ροδρίγκες, 72 ετών, έχασε το διαμέρισμα που είχε αγοράσει με τις οικονομίες όλης της της ζωής. Παρακολουθούσε από γήπεδο ποδοσφαίρου όπου περνά πλέον νύχτες αποπληξίας σε σκηνή μαζί με τον σύζυγό της, 76 ετών. «Ζητάμε όποια βοήθεια δικαιούμαστε για να μπορέσουμε να εγκατασταθούμε αλλού», όμως «όλα θα πάρουν χρόνο», αναστέναζε.
Εθελοντές και επαγγελματίες διασώστες συνέχιζαν να ψάχνουν στα συντρίμμια, με γυμνά χέρια, με ειδικό εξοπλισμό, με ειδικά εκπαιδευμένα σκυλιά, την παραμικρή ένδειξη ζωής. Η οσμή της αποσύνθεσης πλημμύριζε τις συνοικίες που υπέστησαν τις μεγαλύτερες καταστροφές. Χθες το πρωί παρήλθε το χρονικό περιθώριο, το «παράθυρο» των 72 ωρών έπειτα από οποιονδήποτε μεγάλο σεισμό, μετά το οποίο ειδικοί λένε πως μειώνονται δραματικά οι πιθανότητες να βρεθούν και να διασωθούν επιζήσαντες. Η περιοχή που είναι γνωστή ως η «γη του καφέ», στην κεντροδυτική Κολομβία, μετρά κι αυτή τις πληγές της.
Στην Περέιρα, πυροσβέστης έψαχνε σε τοποθεσία όπου ομάδα εθελοντών τον ειδοποίησε πως άκουσε θορύβους κάτω από τα συντρίμμια. Εξήγησε πως δεν ήθελε να τους απελπίσει, ούτε να μειώσει τον ζήλο τους, καθώς «γίνονται και θαύματα», αλλά εκμυστηρεύτηκε στο Γαλλικό Πρακτορείο πως «σε αυτό το στάδιο, είναι πλέον σχεδόν απίθανο να βρούμε κόσμο ζωντανό».
«Συλλογικό τραύμα»
Από τη Δευτέρα, η αλληλεγγύη του πληθυσμού σε αυτούς που συμμετέχουν στην αγωνιώδη αναζήτηση αγνοούμενων κι όσων είναι αντιμέτωποι με ελλείψεις δεν σταματά. Χιλιάδες άνθρωποι μετέφεραν σε πληγείσες περιοχές νερό, τρόφιμα, φάρμακα... Στην Κάλι, μουσικός είχε την ιδέα να στήσει έναν χώρο στον οποίο προσφέρει «αγκαλιές» για να αναθαρρήσουν οι σεισμοπαθείς. «Έχουμε υποστεί συλλογικό τραύμα και πιστεύω ότι ο καλύτερος τρόπος να βοηθήσω είναι να προσφέρω την ενέργειά μου», εξήγησε ο 46χρονος Αντρές Σολομόν, 46 ετών, έχοντας γύρω του επιγραφές που ανέγραφαν «εδώ, αγκαλιές» ή «κουράγιο!».
Ορισμένα ευρήματα είναι απλά βάλσαμο για την ψυχή κόσμου που έχει σημαδευτεί από την απώλεια. Το πρόσωπο της Βίκης Χιράλδο φωτίστηκε όταν εθελοντές της παρέδωσαν τη γάτα της, την Πόλουξ, την οποία εντόπισαν σε κτίριο που πλέον έχει μετατραπεί σε σωρό από συντρίμμια. «Το όνειρό μου έγινε πραγματικότητα», είπε η 56χρονη δικηγόρος συγκρατώντας τα δάκρυά της, με χαμόγελο. Οι μετασεισμικές δονήσεις και οι δομικές ζημιές που έχουν υποστεί πολλά κτίρια περιέπλεξαν τις επιχειρήσεις έρευνας και διάσωσης.
Επικρίσεις
Το επίκεντρο του σεισμού βρισκόταν κοντά στη Σαν Χοσέ ντελ Παλμάρ, στον φτωχό νομό Τσοκό, στις ακτές της χώρας στον Ειρηνικό. Η φάση της έρευνας και της διάσωσης εκεί ήδη τερματίστηκε· αλλά οι ανάγκες για βοήθεια παραμένουν μεγάλες και πιεστικές. Ο πρόεδρος δε λα Εσπριέγια, ο οποίος ανέλαβε την εξουσία μόλις τρεις ημέρες πριν από την καταστροφή, κήρυξε κατάσταση «οικονομικής έκτακτης ανάγκης», μέτρο που επιτρέπει την επιβολή φόρων και την τροποποίηση του προϋπολογισμού χωρίς να απαιτείται έγκριση από το κοινοβούλιο. Ανακοίνωσε επίσης την ίδρυση ειδικού ταμείου, που θα τροφοδοτηθεί εν μέρει από διεθνή βοήθεια, για να προσφερθεί αρωγή στους σεισμοπαθείς.
Ωστόσο ο τρόπος που διαχειρίστηκε την αντίδραση στον σεισμό ο νέος αρχηγός του κράτους, που ανήκει στη λεγόμενη σκληρή δεξιά, προκάλεσε επικρίσεις. Η Μπογοτά δεν υποδέχτηκε ομάδες έρευνας και διάσωσης παρά από τις ΗΠΑ, το Ελ Σαλβαδόρ, τον Ισημερινό και το Ισραήλ, κράτη όπου κυβερνά η δεξιά. Η κυβέρνησή του διαβεβαίωσε μολαταύτα πως χειρίστηκε τις προσφορές για βοήθεια από το εξωτερικό χωρίς καμιά προκατάληψη, «ιδεολογική ή πολιτική». Η πρόεδρος της αριστεράς Κλαούδια Σέινμπαουμ εξέφρασε πάντως χθες λύπη διότι η Κολομβία δεν δέχτηκε την αποστολή πολύπειρων διασωστών του στρατού από το Μεξικό· η Μπογοτά επιχειρηματολόγησε πως δεν είχαν τις απαιτούμενες πιστοποιήσεις.
