Η αποστολή είχε αποκαλύψει τότε έναν παγωμένο κόσμο με τεράστια στρώματα πάγου, βουνά, κοιλάδες και γεωλογικούς σχηματισμούς που δεν έμοιαζαν με τίποτα από όσα είχαν παρατηρηθεί μέχρι τότε στο ηλιακό σύστημα. Σχεδόν μία δεκαετία αργότερα, τα ίδια δεδομένα δίνουν νέα στοιχεία για το πώς διαμορφώνεται η επιφάνεια του Πλούτωνα. Σε νέα μελέτη που δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό Icarus, ερευνητές αναφέρουν ότι εντόπισαν έξι τεράστιες κατολισθήσεις μέσα σε τρεις κρατήρες πρόσκρουσης. Πρόκειται για την πρώτη φορά που τέτοιο φαινόμενο καταγράφεται στον Πλούτωνα.
Οι κατολισθήσεις είναι συχνές στη Γη, όπου μεγάλες ποσότητες βράχων, εδάφους ή άλλων υλικών μετακινούνται απότομα σε πλαγιές, συνήθως λόγω έντονων βροχοπτώσεων, λιώσιμου χιονιού, σεισμών ή ηφαιστειακής δραστηριότητας. Σύμφωνα με το Gizmodo, αρόμοια φαινόμενα έχουν εντοπιστεί και αλλού στο ηλιακό σύστημα, κυρίως στον Άρη, αλλά και στον νάνο πλανήτη Δήμητρα και στον αστεροειδή Εστία. Οι επιστήμονες θεωρούσαν εδώ και καιρό πιθανό ότι το παγωμένο ανάγλυφο και οι απότομοι κρατήρες του Πλούτωνα θα μπορούσαν να φιλοξενούν τεράστιες κατολισθήσεις. Ενδείξεις παρόμοιων φαινομένων έχουν παρατηρηθεί και στον Χάροντα, το μεγαλύτερο φεγγάρι του Πλούτωνα.
Πλούτωνας: Πώς οι επιστήμονες ανακάλυψαν τις κατολισθήσεις
Για τη νέα μελέτη, οι ερευνητές ανέλυσαν παλαιότερα δεδομένα από την κάμερα Long-Range Reconnaissance Imager του New Horizons, η οποία είχε καταγράψει εικόνες υψηλής ανάλυσης της επιφάνειας του Πλούτωνα. Τα στοιχεία αυτά συνδυάστηκαν με τοπογραφικούς χάρτες που δημιουργήθηκαν κατά το πέρασμα του σκάφους. Στις εικόνες, έξι σχηματισμοί ταιριάζουν με το προφίλ μεγάλων κατολισθήσεων. Η μεγαλύτερη καλύπτει έκταση περίπου 130 τετραγωνικών χιλιομέτρων, ενώ οι υπόλοιπες έχουν ύψος από 1.200 έως 1.500 μέτρα.
Κάθε κατολίσθηση εντοπίζεται στο εσωτερικό χείλος κρατήρα πρόσκρουσης. Οι σχηματισμοί εμφανίζονται σαν καμπύλες ζώνες στα τοιχώματα των κρατήρων, με μεγάλους όγκους πάγου και θραύσματα να έχουν καταλήξει στον πυθμένα τους. Η ανακάλυψη δείχνει έναν ακόμη τρόπο με τον οποίο μπορεί να έχει διαμορφωθεί η επιφάνεια του Πλούτωνα. Όπως σημειώνουν οι ερευνητές, οι παρατηρήσεις παρέχουν άμεσες ενδείξεις ότι η βαρύτητα και η μετακίνηση υλικών σε πλαγιές συμβάλλουν στη διαμόρφωση του τοπίου του πλανήτη νάνου.
Η μελέτη μπορεί επίσης να βοηθήσει τους επιστήμονες να κατανοήσουν καλύτερα τη γεωλογική δραστηριότητα σε παγωμένα σώματα του ηλιακού συστήματος. Οι ερευνητές θεωρούν πιθανό ότι στον Πλούτωνα υπάρχουν περισσότερες κατολισθήσεις, οι οποίες δεν φαίνονται στα διαθέσιμα δεδομένα από το πέρασμα του New Horizons. Μια μελλοντική αποστολή θα μπορούσε να καταγράψει εικόνες υψηλότερης ανάλυσης και πιο λεπτομερή τοπογραφικά στοιχεία, αποκαλύπτοντας κρυμμένες μετακινήσεις πάγου και υλικών στην επιφάνειά του.
