Το ιαπωνικό κοινοβούλιο υιοθέτησε σήμερα μια αναθεώρηση του νόμου περί αυτοκρατορικής διαδοχής, όμως διατήρησε τον αποκλεισμό των γυναικών από τον αυτοκρατορικό θρόνο, παρόλο που οι δημοσκοπήσεις της κοινής γνώμης δείχνουν ότι η ιδέα αυτή θα τύγχανε ευρείας υποστήριξης από το κοινό. Το μέλλον του αυτοκρατορικού οίκου -τα μέλη του οποίου, σύμφωνα με την παράδοση, είναι απόγονοι της θεάς του ήλιου του σιντοϊσμού, της Αματεράσου- βασίζεται αυτή τη στιγμή στον πρίγκιπα Χιασαχίτο, τον 19χρονο ανιψιό του 66χρονου αυτοκράτορα Ναρουχίτο. Αν ο πρίγκιπας Χισαχίτο δεν αποκτήσει γιο, δεν θα έχει κανένα κληρονόμο και η γραμμή διαδοχής θα σβήσει, σύμφωνα με τους κανόνες που ίσχυαν μέχρι τώρα.
Στο θρόνο των Χρυσανθέμων ανέβηκαν γυναίκες οκτώ φορές στην ιστορία της Ιαπωνίας, με την τελευταία να έχει βασιλεύσει πριν από περίπου 250 χρόνια. Όμως το πέρασμά τους από την εξουσία ήταν συχνά προσωρινό. Και ο νόμος του 1889 για τον αυτοκρατορικό οίκο προβλέπει ότι μόνο οι άνδρες μπορούν να γίνονται αυτοκράτορες και μόνο από την πατρική γραμμή διαδοχής. Η διάταξη αυτή επαναλήφθηκε το 1947 στον ισχύοντα νόμο για τον αυτοκρατορικό οίκο. Αποκλείει ντε φάκτο τη δημοφιλή πριγκίπισσα Άικο, 24 ετών, κόρη του Ναρουχίτο, καθώς και τις δύο μεγαλύτερες αδελφές του πρίγκιπα Χισαχίτο, από κάθε δυνατότητα να γίνουν αυτοκράτειρες. Από το 1947 ο μονάρχης δεν έχει πλέον κανένα πολιτικό ρόλο στην Ιαπωνία, αλλά έχει υψηλη συμβολική σημασία.
«Σκανδαλώδες»
Το κείμενο που υιοθετήθηκε σήμερα επιτρέπει την επιστροφή στην αυτοκρατορική οικογένεια, με υιοθεσία, μακρινών αρρένων συγγενών ηλικίας άνω των 15 ετών, με την προϋπόθεση να είναι εργένηδες. Ανήκουν στους 11 κλάδους της αυτοκρατορικής οικογένειας που βγήκαν από το αυτοκρατορικό μητρώο μετά την ήττα της Ιαπωνίας στον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο. Ο κοινός πρόγονός τους με τον νυν αυτοκράτορα ανάγεται στον 15ο αιώνα, σύμφωνα με την Υπηρεσία του Αυτοκρατορικού Οίκου. Οι νέοι κανόνες βάζουν επίσης τέλος στην πρακτική σύμφωνα με την οποία οι γυναίκες έχαναν το βασιλικό καθεστώς τους όταν παντρεύονταν έναν κοινό θνητό.
Το 2021, η πρώην πριγκίπισσα Μάκο Κομούρο, ανιψιά του Ναρουχίτο και μία από τις μεγαλύτερες αδελφές του Χισαχίτο, εγκατέλειψε έτσι επισήμως την οικογένεια αφού παντρεύθηκε έναν συμφοιτητή της. Η νομοθεσία υιοθετήθηκε έπειτα από σημαντικές διαβουλεύσεις στους κόλπους του κυβερνώντος συντηρητικού κόμματος του οποίου ηγείται η Σαναέ Τακαΐτσι, πρώτη γυναίκα πρωθυπουργός της Ιαπωνίας, η οποία αντιτίθεται στη γυναικεία διαδοχή. Ο Σεϊτσίρο Μουρακάμι, βετεράνος του κυβερνώντος Φιλελεύθερου Δημοκρατικού Κόμματος, δήλωσε μετά την υιοθέτηση του κειμένου από την κάτω βουλή στις 10 Ιουλίου πως είναι «εντελώς σκανδαλώδες» να αποκλείεται η δυνατότητα να γίνει αυτοκράτειρα η πριγκίπισσα Άικο.
«Κίνδυνος να εξασθενήσει η υποστήριξη της κοινής γνώμης»
Ένα πρώην μέλος της αυτοκρατορικής οικογένειας, ο Ασαχίρο Κούνι, 81 ετών, δήλωσε ότι δεν θα ήταν ρεαλιστικό να υιοθετηθουν μακρινοί άρρενες συγγενείς, λέγοντας ότι θα συμβούλευε τα εγγόνια του να αρνηθούν μια τέτοια πρόταση. «Σε ηλικία 15 ετών, κάποιος έχει μεγαλωσει αναπνέοντας τον αέρα της ελευθερίας», δήλωσε. «Πιστεύω ότι θα ήταν δύσκολο να προσαρμοσθεί στη ζωή στους κόλπους της αυτοκρατορικής οικογένειας», πρόσθεσε μιλώντας στην εφημερίδα Asahi. Δημοσκόπηση, που πραγματοποιήθηκε τον περασμένο μήνα από την εφημερίδα Mainichi, έδειξε ότι μόνο 23% των Ιαπώνων είναι θετικοί στην προοπτική να μπορούν να γίνονται αυτοκράτορες οι γιοι προσώπων που έχουν επανενταχθεί στην αυτοκρατορική οικογένεια, έναντι 34% που αντιτίθενται. Αντιθέτως, πάνω από 70% υποστηρίζουν την ιδέα μιας γυναίκας αυτοκράτειρας και 40% την ιδέα ενός αυτοκράτορα που θα προέλθει από την μητρική γραμμή.
Η αυτοκρατορική οικογένεια αριθμεί πλέον συνολικά 16 μέλη, μεταξύ των οποίων πέντε άνδρες. Ο Χιντέγια Καουανίσι, καθηγητής στο πανεπιστήμιο της Ναγκόγια και ειδικός σε ό,τι αφορά το ιαπωνικό αυτοκρατορικό σύστημα, δήλωσε στο Γαλλικό Πρακτορείο ότι αυτό το νέο κείμενο «δεν αντανακλά την κοινή γνώμη». Για το Φιλελεύθερο Δημοκρατικό Κόμμα και τους συμμάχους του, «ο στόχος είναι να διαφυλαχθεί μια αποκλειστικά ανδρική διαδοχή στο θρόνο και ακριβώς γι' αυτό το λόγο δεν θέλουν να ακούσουν τη φωνή του λαού», δήλωσε ο ίδιος. «Αυτό εξηγείται από το γεγονός ότι η συντηρητική σταθερή βάση τους υιοθετεί στάσεις που πλησιάζουν τον αρσενικό σωβινισμό και αυτό το μέτρο ήταν πιθανόν απαραίτητο για να εξασφαλίσουν τις ψήφους τους στις εκλογές», πρόσθεσε. «Πιστεύω ότι οι τροπολογίες αυτές υπάρχει κίνδυνος να εξασθενήσουν την υποστήριξη του κοινού στο συμβολικό αυτοκρατορικό σύστημα».
