Ως χώρα που πλέον «δεν αντιμετωπίζει μακροοικονομικές ανισορροπίες» αξιολογεί την Ελλάδα η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, σύμφωνα με έκθεση που δόθηκε σήμερα στη δημοσιότητα, στο πλαίσιο του Εαρινού Ευρωπαϊκού Εξαμήνου 2026. «Η Ελλάδα δεν αντιμετωπίζει πλέον μακροοικονομικές ανισορροπίες. Οι ευπάθειες που σχετίζονται με το δημόσιο και το εξωτερικό χρέος έχουν υποχωρήσει τα τελευταία χρόνια, υποστηριζόμενες από τη σταθερή αύξηση του ΑΕΠ, με τα δημοσιονομικά πλεονάσματα να συμβάλλουν περαιτέρω στη μείωση του δημόσιου χρέους», αναφέρει η έκθεση. Κατά την Επιτροπή, η Ελλάδα έχει εφαρμόσει σχετικές μεταρρυθμίσεις για τη μείωση των μακροχρόνιων ευπαθειών της. Η έκθεση αναγνωρίζει ισχυρή πρόοδο στις μεταρρυθμίσεις, με την ελληνική κυβέρνηση να έχει προωθήσει σειρά παρεμβάσεων για τη βελτίωση του επιχειρηματικού περιβάλλοντος, της αγοράς εργασίας και της φορολογικής διοίκησης.
Η αξιολόγηση της Επιτροπής εντάσσεται στο πλαίσιο του μεσοπρόθεσμου δημοσιονομικού-διαρθρωτικού σχεδίου της χώρας για την περίοδο 2025-2028, το οποίο εγκρίθηκε από το Συμβούλιο της ΕΕ τον Ιανουάριο του 2025. Το σχέδιο προβλέπει τετραετή δημοσιονομική προσαρμογή, με ανώτατους ρυθμούς αύξησης των καθαρών δαπανών 3,7% το 2025, 3,6% το 2026, 3,1% το 2027 και 3,0% το 2028. Η Επιτροπή υπενθυμίζει ότι, στο πλαίσιο της ευρωπαϊκής προσπάθειας για ενίσχυση των αμυντικών δαπανών, ενεργοποιήθηκε για την Ελλάδα η εθνική ρήτρα διαφυγής του Συμφώνου Σταθερότητας και Ανάπτυξης για την περίοδο 2025-2028. Η ρύθμιση αυτή επιτρέπει προσωρινές αποκλίσεις από τους δημοσιονομικούς στόχους, ώστε η αύξηση των αμυντικών δαπανών να μην θέσει σε κίνδυνο τη μεσοπρόθεσμη δημοσιονομική βιωσιμότητα. Σύμφωνα με τα στοιχεία της Επιτροπής, η ελληνική οικονομία αναπτύχθηκε κατά 2,1% το 2025, ενώ ο πληθωρισμός διαμορφώθηκε στο 2,9%. Για το 2026 προβλέπεται ανάπτυξη 1,8% και για το 2027 ανάπτυξη 1,6%, με τον πληθωρισμό να ανέρχεται στο 3,7% το 2026 πριν υποχωρήσει στο 2,4% το 2027.
Το πρωτογενές και συνολικό δημοσιονομικό αποτέλεσμα παραμένει θετικό. Το πλεόνασμα της γενικής κυβέρνησης αυξήθηκε στο 1,7% του ΑΕΠ το 2025 από 1,3% το 2024, εξέλιξη που αποδίδεται κυρίως στη μείωση των δαπανών για τόκους, τον έλεγχο των τρεχουσών δαπανών και την ενίσχυση των εσόδων από τον ΦΠΑ. Για το 2026 και το 2027 η Επιτροπή προβλέπει πλεονάσματα 0,8% και 0,6% του ΑΕΠ αντίστοιχα, καθώς θα αρχίσει να αποτυπώνεται το κόστος φορολογικών ελαφρύνσεων, αυξήσεων σε συντάξεις και μισθούς του Δημοσίου, υψηλότερων αμυντικών δαπανών και μέτρων στήριξης των νοικοκυριών.
Σύμφωνα με την αξιολόγηση της Επιτροπής, ο λόγος δημόσιου χρέους προς ΑΕΠ, αν και εξακολουθεί να παραμένει υψηλός, συνεχίζει να αποκλιμακώνεται λόγω της συνετής δημοσιονομικής πολιτικής και της αύξησης του ΑΕΠ. Παράλληλα, βελτιώνεται η καθαρή διεθνής επενδυτική θέση της χώρας, ενώ τόσο το δημόσιο όσο και το εξωτερικό χρέος αναμένεται να συνεχίσουν την πτωτική τους πορεία. Ο λόγος χρέους προς ΑΕΠ μειώθηκε στο 146,1% στο τέλος του 2025 από 154,2% το 2024, κυρίως λόγω της ισχυρής ονομαστικής ανάπτυξης και των δημοσιονομικών πλεονασμάτων. Η Επιτροπή προβλέπει περαιτέρω αποκλιμάκωση στο 140,7% του ΑΕΠ το 2026 και στο 134,4% το 2027.
Η Κομισιόν επισημαίνει ότι το έλλειμμα τρεχουσών συναλλαγών παραμένει σε υψηλά επίπεδα και δεν προβλέπεται να μειωθεί εντός του έτους. Ωστόσο, εκτιμά ότι σημαντικό μέρος του θα καλυφθεί από ευρωπαϊκή χρηματοδότηση και ιδιωτικές επενδύσεις που δεν δημιουργούν νέο χρέος, περιορίζοντας τους κινδύνους για την εξωτερική βιωσιμότητα της οικονομίας. Θετική είναι επίσης η εικόνα στην αγορά εργασίας, με το ποσοστό ανεργίας να συνεχίζει να υποχωρεί. Ωστόσο, η συμμετοχή των γυναικών στην αγορά εργασίας παραμένει ιδιαίτερα χαμηλή, με το χάσμα απασχόλησης μεταξύ ανδρών και γυναικών να είναι σχεδόν διπλάσιο από τον μέσο όρο της ΕΕ. Το ποσοστό των νέων που βρίσκονται εκτός απασχόλησης, εκπαίδευσης ή κατάρτισης παραμένει υψηλό (13,6% το 2025), ενώ ευάλωτες ομάδες εξακολουθούν να αντιμετωπίζουν δυσκολίες πρόσβασης στην αγορά εργασίας. Η έκθεση σημειώνει ότι σημαντικό τμήμα του πληθυσμού εξακολουθεί να αντιμετωπίζει κίνδυνο φτώχειας, ενώ η αποτελεσματικότητα των κοινωνικών μεταβιβάσεων παραμένει χαμηλότερη από τον μέσο όρο της ΕΕ.
Σημαντική πρόοδος καταγράφεται και στον τραπεζικό τομέα, καθώς οι τράπεζες έχουν εξυγιάνει τους ισολογισμούς τους τα τελευταία χρόνια. Η Επιτροπή σημειώνει πάντως ότι παρά τη σημαντική μείωση των μη εξυπηρετούμενων δανείων, η διαχείριση των μη εξυπηρετούμενων δανείων που βρίσκονται εκτός τραπεζικού συστήματος εξακολουθεί να προχωρά με αργούς ρυθμούς. Στον τομέα της Δικαιοσύνης, η Επιτροπή αναγνωρίζει περαιτέρω πρόοδο στις μεταρρυθμίσεις και στην ψηφιοποίηση δικαστικών διαδικασιών, επισημαίνει ωστόσο ότι η διάρκεια εκδίκασης υποθέσεων στα πολιτικά, ποινικά και διοικητικά δικαστήρια παραμένει από τις υψηλότερες στην ΕΕ.
Η Κομισιόν επισημαίνει, επίσης, ότι η εφαρμογή των προγραμμάτων πολιτικής συνοχής στην Ελλάδα, είναι πάνω από τον μέσο ρυθμό σε επίπεδο ΕΕ, τόσο όσον αφορά την επιλογή έργων όσο και τις πληρωμές και υπογραμμίζει τη σημασία να διατηρηθεί αυτή η δυναμική. Επισημαίνεται ότι η Ελλάδα λαμβάνει ήδη μέτρα στο πλαίσιο των προγραμμάτων πολιτικής συνοχής για την ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας και της ανάπτυξης. Ωστόσο χρειάζεται μεγαλύτερη προσοχή στην εφαρμογή μέτρων σε τομείς, όπως η καινοτομία, η διαχείριση αποβλήτων, οι δημόσιες αστικές συγκοινωνίες, οι σιδηρόδρομοι και σε μέτρα για να διατηρηθεί το ανθρώπινο κεφάλαιο εκτός της περιφέρειας της πρωτεύουσας.
ΠΕΝΤΕ ΣΥΣΤΑΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΤΗΝ ΠΕΡΙΟΔΟ 2026-2027
Στις συστάσεις της προς την Ελλάδα για την περίοδο 2026-2027, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή καλεί τη χώρα να διατηρήσει τη δημοσιονομική πειθαρχία και να συνεχίσει την αποκλιμάκωση του χρέους, αξιοποιώντας παράλληλα τη δημοσιονομική ευελιξία για την ενίσχυση των αμυντικών δαπανών. Η Κομισιόν ζητεί επίσης περαιτέρω βελτίωση της φορολογικής συμμόρφωσης, επιτάχυνση της ψηφιοποίησης και του εκσυγχρονισμού της δημόσιας διοίκησης, καθώς και ταχύτερη εκκαθάριση των μη εξυπηρετούμενων δανείων μέσω επιτάχυνσης των σχετικών δικαστικών διαδικασιών.
Παράλληλα, υπογραμμίζεται η ανάγκη να συνεχιστούν οι μεταρρυθμίσεις και οι επενδύσεις που χρηματοδοτούνται από το Ταμείο Ανάκαμψης και τα ευρωπαϊκά διαρθρωτικά ταμεία. Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στη βελτίωση του επιχειρηματικού περιβάλλοντος μέσω της απλοποίησης της νομοθεσίας και των αδειοδοτήσεων, της μείωσης των εμποδίων στην επιχειρηματικότητα, της ενίσχυσης της καινοτομίας και της πρόσβασης των νεοφυών επιχειρήσεων σε χρηματοδότηση, καθώς και στην επιτάχυνση της απονομής δικαιοσύνης. Τέλος, η Επιτροπή καλεί την Ελλάδα να προωθήσει την ενεργειακή μετάβαση και την ανθεκτικότητα απέναντι στην κλιματική κρίση, μέσω επενδύσεων στα δίκτυα ηλεκτρικής ενέργειας, στις ανανεώσιμες πηγές, στις μεταφορές χαμηλών εκπομπών και στην προστασία των υποδομών από φυσικές καταστροφές.
