Ένα μακρύ και δύσκολο καλοκαίρι θα έχει να αντιμετωπίσει ο επικεφαλής της ισπανικής κυβέρνησης, Πέδρο Σάντσεθ, καθώς τις επόμενες ημέρες και εβδομάδες θα εκδικαστούν μια σειρά από υποθέσεις διαφθοράς που αφορούν τον στενό οικογενειακό του κύκλο, αλλά και τον προκάτοχό του Χοσέ Λουίς Ροντρίγκεθ Θαπατέρο. Σύμφωνα με το Guardian, o σοσιαλιστής ηγέτης, ο οποίος βρίσκεται στην εξουσία επί οκτώ χρόνια, επιμένει ότι τα μέλη της οικογένειάς του δεν έχουν διαπράξει καμία παράνομη πράξη, ενώ ταυτόχρονα υπερασπίζεται τον Θαπατέρο και το δικαίωμά του στο τεκμήριο αθωότητας. Όμως με δύο από τους πιο στενούς συνεργάτες του να κατηγορούνται επίσης για διαφθορά και τον πρώην γενικό εισαγγελέα να έχει αποκλειστεί από τη θέση του για δύο χρόνια, αφού κρίθηκε ένοχος για διαρροή εμπιστευτικών πληροφοριών, ο Σάντσεθ έχει ανοιχτά πολλά μέτωπα ενόψει μάλιστα των γενικών εκλογών του επόμενου έτους.
Ο αδερφός Νταβίντ Σάντσεθ
Ο νεότερος αδελφός του πρωθυπουργού, Νταβίντ Σάντσεθ, δικάζεται σήμερα (28/5) στην νοτιοδυτική περιφέρεια της Εξτρεμαδούρα, κατηγορούμενος για αθέμιτη άσκηση επιρροής και κατάχρηση δημόσιας εξουσίας. Δέκα άλλα άτομα αντιμετωπίζουν τις ίδιες κατηγορίες. Η υπόθεση προέρχεται από καταγγελία που υπέβαλε η οργάνωση «Καθαρά Χέρια» (“Manos Limpias”), ένα αυτοαποκαλούμενο συνδικάτο ακροδεξιάς απόχρωσης που έχει μεγάλο ιστορικό χρήσης των δικαστηρίων για διώξεις όσων θεωρεί ότι αποτελούν απειλή για τα συμφέροντα της Ισπανίας.
Σύμφωνα με την καταγγελία, ο Νταβίντ Σάντσεθ έλαβε μια θέση ειδικού συμβούλου από τις δημοτικές σοσιαλιστικές αρχές της πόλης Μπανταχόθ τον Ιούλιο του 2017, όταν ο αδελφός του ήταν ηγέτης του Ισπανικού Σοσιαλιστικού Εργατικού Κόμματος (PSOE), αλλά όχι ακόμη πρωθυπουργός. Ο Νταβίντ ΣάντσεΘ, ο οποίος αρνείται τις κατηγορίες, αντιμετωπίζει ποινή φυλάκισης τριών ετών εάν κριθεί ένοχος.
Η σύζυγος Μπεγκόνια Γκόμεθ
Τα Καθαρά Χέρια έστειλαν στο δικαστήριο και τη σύζυγο του πρωθυπουργού, Μπεγκόνια Γκόμεθ. Τον περασμένο μήνα και μετά από διετή έρευνα, ένας δικαστής στη Μαδρίτη απήγγειλε κατηγορίες στη Γκόμεθ για υπεξαίρεση, αθέμιτη άσκηση επιρροής, διαφθορά σε επιχειρηματικές συναλλαγές και υπεξαίρεση κεφαλαίων.
Κατηγορείται ότι χρησιμοποίησε την επιρροή της ως σύζυγος του πρωθυπουργού για να εξασφαλίσει μια θέση στο Πανεπιστήμιο Complutense της Μαδρίτης, καθώς και ότι χρησιμοποίησε δημόσιους πόρους και προσωπικές διασυνδέσεις για την προώθηση των ιδιωτικών της συμφερόντων. Η Γκόμεθ, η οποία πρόκειται να εμφανιστεί ενώπιον του δικαστηρίου σε προκαταρκτική ακρόαση στις 9 Ιουνίου, αρνείται ότι προέβη σε οποιαδήποτε παράνομη πράξη.
Χοσέ Λουίς Θαπατέρο
Ο πρώην πρωθυπουργός από το 2004 έως το 2011 έχει τεθεί υπό έρευνα για φερόμενη άσκηση επιρροής και άλλα αδικήματα από δικαστή που εξετάζει την κρατική διάσωση μιας αεροπορικής εταιρείας που συνδέεται με τη Βενεζουέλα κατά τη διάρκεια της πανδημίας του Covid. Οι εισαγγελείς εξετάζουν εάν η εταιρεία έκανε «ανεπαρκή χρήση» των δημόσιων κεφαλαίων που ενέκρινε η κυβέρνηση για τη διάσωση, ενώ η αστυνομία κατά της διαφθοράς διερευνά εάν η αεροπορική εταιρεία χρησιμοποίησε τα χρήματα της διάσωσης για να ξεπλύνει κεφάλαια από τη Βενεζουέλα μέσω Γαλλίας, Ελβετίας και Ισπανίας.
Σύμφωνα με τον ανακριτή, ο Θαπατέρο φέρεται να επέβλεπε «μια ιεραρχική δομή άσκησης επιρροής», σκοπός της οποίας ήταν «η απόκτηση οικονομικών οφελών μέσω διαμεσολάβησης και άσκησης επιρροής ενώπιον δημόσιων φορέων υπέρ τρίτων». Ο Θαπατέρο επιμένει στην αθωότητά του και δήλωσε πρόθυμος να συνεργαστεί στην έρευνα. Έχει προγραμματιστεί να καταθέσει ενώπιον του ανώτατου ποινικού δικαστηρίου της Ισπανίας στις 17 και 18 Ιουνίου.
Η αντίδραση του πρωθυπουργού
Όταν τον Απρίλιο του 2024 έγινε γνωστό ότι η σύζυγός του είχε τεθεί υπό έρευνα, ο Σάντσες ακύρωσε τα δημόσια καθήκοντά του για πέντε ημέρες και δήλωσε ότι θα σκεφτόταν το πολιτικό του μέλλον. Κατηγόρησε τους πολιτικούς και μιντιακούς εχθρούς του ότι εξαπέλυσαν μια «επιχείρηση παρενόχλησης και εκφοβισμού» εναντίον της οικογένειάς του, αλλά αποφάσισε να παραμείνει στο αξίωμά του. Υποστηρίζει ότι η σύζυγός του και ο αδελφός του είναι θύματα πολιτικά υποκινούμενων εκστρατειών δυσφήμισης, ενώ παράλληλα αμφισβήτησε και την ανεξαρτησία ορισμένων μελών της ισπανικής δικαστικής εξουσίας: «δεν υπάρχει αμφιβολία ότι υπάρχουν δικαστές που κάνουν πολιτική και υπάρχουν πολιτικοί που προσπαθούν να αποδώσουν δικαιοσύνη», δήλωσε σε τηλεοπτική συνέντευξη.
Άλλες υποθέσεις διαφθοράς
Τον Ιούνιο του περασμένου έτους, ο Σάντσεθ ζήτησε την παραίτηση του οργανωτικού γραμματέα του PSOE και στενού του συνεργάτη, Σάντος Θερδάν, όταν ένας δικαστής του ανώτατου δικαστηρίου ανακοίνωσε ότι βρήκε «αδιάσειστα στοιχεία» για την εμπλοκή του σε μίζες για δημόσιες συμβάσεις κατασκευών. Ο Θερντάν αρνείται ότι διέπραξε οποιαδήποτε παράβαση. Αυτή η υπόθεση συνδέεται και με άλλη, όπου εμπλέκονται επίσης στενοί συνεργάτες του Σάντσεθ. Ο πρώην υπουργός Μεταφορών Χοσέ Λουίς Άμπαλος, μαζί με τον πρώην βοηθό του Κόλντο Γκαρθία και τον επιχειρηματία Βίκτορ ντε Αλντάμα κατηγορούνται ότι έλαβαν μίζες για δημόσιες συμβάσεις που αφορούσαν είδη υγιεινής κατά τη διάρκεια της πανδημίας Covid. Οι Άμπαλος και Γκαρθία, οι οποίοι αρνούνται όλες τις κατηγορίες, αντιμετωπίζουν ποινές φυλάκισης 24 ετών και 19 ετών αντίστοιχα, ενώ ο Αλντάμα έχει παραδεχτεί τη συμμετοχή του στο φερόμενο σχέδιο και αντιμετωπίζει ποινή φυλάκισης επτά ετών.
Την Τετάρτη (26/5), αστυνομικοί της υπηρεσίας καταπολέμησης της διαφθοράς εισήλθαν στα κεντρικά γραφεία του PSOE στη Μαδρίτη αναζητώντας έγγραφα για μια φερόμενη συνωμοσία αποσταθεροποίησης των δικαστικών διαδικασιών. Ο αρμόδιος δικαστής δήλωσε ότι ο Θερδάν είναι μεταξύ των ατόμων που ερευνούνται για πιθανά αδικήματα, όπως κατάχρηση εξουσίας, αθέμιτη άσκηση επιρροής, δωροδοκία και υποκίνηση σε ψευδή μαρτυρία.
Τον Νοέμβριο του περασμένου έτους, ο ανώτατος εισαγγελέας της Ισπανίας Άλβαρο Γκαρσία Ορτίθ αποκλείστηκε από τη θέση του για δύο χρόνια, αφού κρίθηκε ένοχος για διαρροή εμπιστευτικών πληροφοριών σχετικά με μια φορολογική υπόθεση στην οποία αφορούσε έναν επιχειρηματία που είναι σύντροφος της εξέχουσας πολιτικού του δεξιού Λαϊκού Κόμματος (ΡΡ), Ισαμπέλ Ντίαθ Αγιούσο.
Υποστηρίζει ότι η σύζυγός του και ο αδελφός του είναι θύματα πολιτικά υποκινούμενων εκστρατειών δυσφήμισης, ενώ παράλληλα αμφισβήτησε και την ανεξαρτησία ορισμένων μελών της ισπανικής δικαστικής εξουσίας: «δεν υπάρχει αμφιβολία ότι υπάρχουν δικαστές που κάνουν πολιτική και υπάρχουν πολιτικοί που προσπαθούν να αποδώσουν δικαιοσύνη», δήλωσε σε τηλεοπτική συνέντευξη.
Τι ακολουθεί;
Σε δήλωση που δημοσιεύθηκε μετά τις έρευνες της Τετάρτης στα κεντρικά του γραφεία, το PSOE δήλωσε ότι «θα διατηρεί πάντα θέση μέγιστης συνεργασίας με το δικαστικό σύστημα και απόλυτου σεβασμού για τις δικαστικές ενέργειες».
Παράλληλα, ο Σάντσεθ απέρριψε τις εκκλήσεις για πρόωρες γενικές εκλογές, υποστηρίζοντας ότι η Ισπανία χρειάζεται σταθερότητα. Αλλά οι αντίπαλοί του, οι οποίοι θεωρούν ότι αυτή τη στιγμή βρίσκεται σε αδύναμη θέση, πιέζουν για πρόωρες εκλογές. «Η μόνη επιλογή που απομένει είναι να αφήσουμε τον ισπανικό λαό να εκφράσει την άποψή του τώρα», τόνισε την Τετάρτη ο πρόεδρος του PP, Αλμπέρτο Νούνιες Φεϊχόο, ενώ ο ηγέτης του ακροδεξιού κόμματος Vox, Σαντιάγο Αμπασκάλ, δήλωσε ότι «δεν περνάει ούτε εβδομάδα, ούτε μέρα, ούτε ώρα χωρίς να προκύψουν νέες λεπτομέρειες για τη μαφία που κυβερνά την Ισπανία… Πρέπει να σταματήσουν και να οδηγηθούν στο δικαστήριο».
