Κάνοντας λόγο για «μεγάλη πρόοδο», παρότι δεν διεξάγονται απευθείας διαπραγματεύσεις, ο αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ ανακοίνωσε χθες Τρίτη ότι αναστέλλεται, για «βραχύ» χρονικό διάστημα, το «Σχέδιο Ελευθερία», όπως βάφτισε στρατιωτική επιχείρηση συνοδείας εμπορικών πλοίων που θέλουν να εγκαταλείψουν τον Κόλπο διασχίζοντας το στενό του Ορμούζ, για να υπάρξει το χρονικό περιθώριο προκειμένου να φανεί «αν μπορεί να οριστικοποιηθεί και να υπογραφτεί συμφωνία» με το Ιράν.
Λαμβανομένων υπόψη «της τεράστιας στρατιωτικής επιτυχίας που σημειώσαμε» και «τη μεγάλη πρόοδο που έγινε προς πλήρη και τελική συμφωνία με αντιπροσώπους του Ιράν», ο ρεπουμπλικάνος αποφάσισε ότι «το Σχέδιο Ελευθερία (...) θα ανασταλεί για βραχύ χρονικό διάστημα προκειμένου να δούμε εάν και κατά πόσον ή όχι μπορεί να οριστικοποιηθεί και να υπογραφτεί η συμφωνία», ανέφερε μέσω της πλατφόρμας του Truth Social.
Ξεκαθάρισε ωστόσο ο αποκλεισμός των ιρανικών λιμανιών--ο οποίος επιβάλλεται από τη 13η Απριλίου--δεν αίρεται, ενώ σημείωσε πως η «παύση» της επιχείρησης ακολούθησε «αίτημα του Πακιστάν και άλλων χωρών».
Η επιχείρηση, με την οποία η Ουάσιγκτον εννοούσε να επιτρέψει σε εκατοντάδες πλοία που έχουν αποκλειστεί στον Κόλπο να διασχίσουν το στενό του Ορμούζ, άρχισε τη Δευτέρα.
Ο επικεφαλής της αμερικανικής διπλωματίας Μάρκο Ρούμπιο διαβεβαίωσε νωρίτερα ότι αυτή που περιέγραψε ως «φάση» της «επίθεσης» των αμερικανικών ενόπλων δυνάμεων εναντίον του Ιράν έχει «τερματιστεί».
«Η επιχείρηση τελείωσε», «έχουμε περάσει αυτό το στάδιο», είπε ο κ. Ρούμπιο σε δημοσιογράφους στον Λευκό Οίκο, χρησιμοποιώντας την κωδική ονομασία της, «Επική Οργή».
Ωστόσο--ταυτόχρονα--ο πτέραρχος Νταν Κέιν, ο επικεφαλής του γενικού επιτελείου εθνικής άμυνας των ΗΠΑ, προειδοποίησε ότι οι δυνάμεις είναι «έτοιμες να ξαναρχίσουν μείζονες επιχειρήσεις».
Ο πρόεδρος Τραμπ απείλησε κι αυτός την Τεχεράνη, την επομένη ανταλλαγών πυρών στη θάλασσα και επιθέσεων εναντίον των ΗΑΕ, αποδιδόμενων στο Ιράν.
«Ξέρουν τι πρέπει να κάνουν (...) και τι δεν πρέπει να κάνουν», είπε ο αμερικανός πρόεδρος, φροντίζοντας να αποφύγει να κατηγορήσει το Ιράν ότι παραβίασε την κατάπαυση του πυρός που κήρυξε ο ίδιος την 8η Απριλίου.
Από το ξέσπασμα του αμερικανοϊσραηλινού πολέμου εναντίον της Ισλαμικής Δημοκρατίας την 28η Φεβρουαρίου, το στενό του Ορμούζ ελέγχουν οι ιρανικές ένοπλες δυνάμεις. Η θαλάσσια οδός αυτή είναι στρατηγικής σημασίας, καθώς μέσω αυτής εξάγεται το ένα πέμπτο των υδρογονανθράκων που καταναλώνονται σε παγκόσμια κλίμακα.
Στο Πεκίνο
Ο επικεφαλής της ιρανικής διπλωματίας Αμπάς Αραγτσί συναντήθηκε στην κινεζική πρωτεύουσα με τον ομόλογό του, τον Ουάνγκ Γι, με τον οποίο αναμενόταν να συζητήσουν σχεδόν αποκλειστικά για τον πόλεμο στη Μέση Ανατολή.
Το ταξίδι του ιρανού υπουργού Εξωτερικών έγινε καθώς πλησιάζει στον ορίζοντα εξ αναβολής επίσημη επίσκεψη που προγραμματίζει να κάνει, σε μια εβδομάδα και κάτι, για συνομιλίες με τον κινέζο ομόλογό του Σι Τζινπίνγκ, ο αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ--την Πέμπτη 14η και την Παρασκευή 15η Μαΐου--στην Κίνα, που θεωρείται σύμμαχος της Τεχεράνης και είναι η χώρα που εισάγει τις μεγαλύτερες ποσότητες ιρανικού πετρελαίου.
Ο αμερικανός ΥΠΕΞ Ρούμπιο σχολίασε πως ανέμενε η Κίνα να πιέσει το Ιράν να άρει τον de facto αποκλεισμό του στενού του Ορμούζ: «ελπίζω ότι οι Κινέζοι θα πουν (σ.σ. στον κ. Αραγτσί) αυτό που πρέπει να ακούσει», ότι δηλαδή «αυτό που κάνετε στο στενό σας απομονώνει διεθνώς», πέταξε.
Η Κίνα πλήττεται ιδιαίτερα από την παράλυση της κίνησης στο στενό του Ορμούζ. Πάνω από τις μισές εισαγωγές αργού που μεταφέρεται διά θαλάσσης σε κινεζικά λιμάνια και έχει προέλευση τη Μέση Ανατολή διέρχεται από εκεί, σύμφωνα με την Kpler.
Είναι άλλωστε ο κυριότερος εισαγωγές ιρανικού πετρελαίου. Πάνω από το 80% των ιρανικών εξαγωγών αργού είχε προορισμό την Κίνα προπολεμικά, σύμφωνα με την ίδια εταιρεία αναλύσεων.
Τη Δευτέρα οι ιρανικές ένοπλες δυνάμεις εξαπέλυσε πυραύλους και drones εναντίον αμερικανικών πολεμικών πλοίων--αναχαιτίστηκαν, σύμφωνα με το μεικτό διοικητήριο των αμερικανικών ενόπλων δυνάμεων που είναι αρμόδιο για τη Μέση Ανατολή (CENTCOM, «κεντρική διοίκηση»). Κατηγορήθηκαν επίσης ότι επιτέθηκαν με τον ίδιο τρόπο εναντίον των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων, για πρώτη φορά μετά την ανακωχή, κάτι που διέψευσε χθες βράδυ ανώτερος ιρανός στρατιωτικός αξιωματούχος.
Οι ιρανικές δυνάμεις «δεν διεξήγαγαν καμιά επιχείρηση με πυραύλους ή drones εναντίον των ΗΑΕ τις τελευταίες ημέρες», είπε εκπρόσωπος του αρχηγείου τους.
Νωρίτερα, τα ΗΑΕ ανέφεραν ότι ενεργοποιήθηκαν ξανά χθες συστήματα αντιαεροπορικής άμυνας για την αναχαίτιση πυραύλων και μη επανδρωμένων εναέριων οχημάτων που εξαπολύθηκαν, κατά τις αρχές της χώρας, από το Ιράν.
Οι Φρουροί της Επανάστασης, ο ιδεολογικός στρατός του Ιράν, απείλησαν ότι θα υπάρξει «σθεναρή» αντιμετώπιση αν οποιοδήποτε πλοίο δεν συμμορφωθεί στους κανόνες που έχουν επιβληθεί από την Τεχεράνη στο στενό.
Οι ΗΠΑ δεν μπορούν να επιτρέψουν στο Ιράν «να αποκλείει οδό διεθνούς ναυσιπλοΐας», αντέτεινε ο αμερικανός υπουργός Πολέμου Πιτ Χέγκσεθ.
Σε ανακοίνωσή του εξάλλου ο επικεφαλής της αμερικανικής διπλωματίας Ρούμπιο σημείωσε ότι η Ουάσιγκτον θα κατέθετε στο Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ σχέδιο απόφασης για την «υπεράσπιση της ελευθερίας της ναυσιπλοΐας και την αποκατάσταση της ασφάλειας στο στενό του Ορμούζ».
Το σχέδιο απόφασης του Συμβουλίου Ασφαλείας, που καταρτίστηκε σε συνεργασία με το Μπαχρέιν, τη Σαουδική Αραβία, τα ΗΑΕ, το Κουβέιτ και το Κατάρ, «απαιτεί» το Ιράν να «τερματίσει» αμέσως «τις επιθέσεις», την «πόντιση ναρκών» και κάθε «τέλος διέλευσης» στο στενό, σύμφωνα με τον αμερικανό ΥΠΕΞ.
«Έτοιμη για διάλογο»
Ο πρόεδρος του ιρανικού κοινοβουλίου Μοχαμάντ Μπαγέρ Γαλιμπάφ από την δική του πλευρά κατηγόρησε τις ΗΠΑ και τους συμμάχους τους ότι «θέτουν σε κίνδυνο» την ασφάλεια των θαλάσσιων μεταφορών.
Η CENTCOM διαβεβαίωσε, παρά τις ιρανικές διαψεύσεις, πως δυο εμπορικά πλοία υπό σημαία ΗΠΑ πέρασαν προχθές Δευτέρα το στενό με στρατιωτική συνοδεία.
Ο κολοσσός των μεταφορών Maersk με έδρα τη Δανία ανέφερε εξάλλου τη Δευτέρα ότι διέσχισε το στενό ένα από τα πλοία του, «συνοδευόμενο από αμερικανικά στρατιωτικά μέσα», αφού παρέμεινε αποκλεισμένο στον Κόλπο από την έναρξη του πολέμου.
Οι προσπάθειες να συνεχιστούν οι απευθείας συνομιλίες ΗΠΑ-Ιράν δεν πάνε πουθενά ως αυτό το στάδιο, έπειτα από την πρώτη συνάντηση αντιπροσωπειών τους στο Ισλαμαμπάντ την 11η Απριλίου, που ήταν άκαρπη.
Ο πρόεδρος του Ιράν, ο Μασούντ Πεζεσκιάν, διαβεβαίωσε χθες ότι η χώρα του είναι έτοιμη για «διάλογο» για «κάθε» ζήτημα. Αλλά «δεν συνθηκολόγησε και δεν θα συνθηκολογήσει ποτέ», πρόσθεσε.
