Ο Βρετανός πρωθυπουργός Κιρ Στάρμερ δίνει μάχη για την πολιτική του επιβίωση, αποδυναμωμένος από το σκάνδαλο που αφορά τον διορισμό του Πίτερ Μάντελσον στη θέση του πρεσβευτή στις ΗΠΑ παρά τους δεσμούς του με τον σεξουαλικό εγκληματία Τζέφρι Έπστιν. Η δημοτικότητα του 63χρονου ηγέτη των Εργατικών έχει μειωθεί κατακόρυφα από τότε που ανέλαβε την εξουσία μετά τη σαρωτική νίκη των Εργατικών στις εκλογές του 2024 και οι βουλευτές του κόμματός του δεν κρύβουν πλέον τη δυσαρέσκειά τους.
Μπορεί να παραμείνει στην εξουσία;
Ο Στάρμερ επανέλαβε χθες ότι δεν είχε καμία πρόθεση να παραιτηθεί. “Τίποτα δεν θα με αποσπάσει από την αποστολή μου στην υπηρεσία της χώρας μας”, τόνισε κατά την εβδομαδιαία συζήτηση επίκαιρων ερωτήσεων στη Βουλή των Κοινοτήτων Παράλληλα εκτίμησε ότι η μαρτυρία του πρώην κορυφαίου αξιωματούχου του υπουργείου Εξωτερικών Όλι Ρόμπινς, ο οποίος αποπέμφθηκε την περασμένη Πέμπτη, “έβαλε τέλος σε όλες τις κατηγορίες εναντίον του”, δηλαδή ότι παραπλάνησε το κοινοβούλιο όταν ισχυρίστηκε ότι είχαν τηρηθεί “όλες οι απαιτούμενες διαδικασίες” κατά την εξέταση του φακέλου του Μάντελσον.
Ο Ρόμπινς επιβεβαίωσε πως δεν είχε ενημερώσει την Ντάουνινγκ Στριτ ότι το υπουργείο Εξωτερικών χορήγησε διαπίστευση ασφαλείας στον Μάντελσον για να αναλάβει τη θέση του πρέσβη, τον Ιανουάριο του 2025, παρά την αντίθετη γνωμάτευση της επιτροπής που ήταν αρμόδια να ερευνήσει το ιστορικό του.
Όμως η πίεση στον Στάρμερ δεν μειώνεται. Τώρα η Ντάουνινγκ Στριτ κατηγορείται ότι εξέταζε να προσφέρει διπλωματικό πόστο στον πρώην διευθυντή επικοινωνίας του πρωθυπουργού (από τον Ιούλιο του 2024 ως τον Μάρτιο του 2025) Μάθιου Ντόιλ. Ο Ντόιλ διορίστηκε ισόβιο μέλος της Βουλής των Λόρδων το 2025, όμως αποπέμφθηκε από το Εργατικό Κόμμα τον Φεβρουάριο μετά την αποκάλυψη των δεσμών του με έναν πρώην βουλευτή των Εργατικών, ο οποίος είχε καταδικαστεί δύο φορές για κατοχή άσεμνων εικόνων παιδιών. Χθες ο εκπρόσωπος του Στάρμερ διαβεβαίωσε τους δημοσιογράφους ότι η κυβέρνηση παρέμεινε ενωμένη πίσω από τον πρωθυπουργό.
Όμως την ώρα που αρκετοί υπουργοί εξέφρασαν δημόσια την υποστήριξή τους προς τον Στάρμερ, άλλοι τήρησαν αποστάσεις, αποκαλύπτοντας ρωγμές εντός της κυβέρνησης. “Η υποστήριξη του υπουργικού συμβουλίου μοιάζει να αποδυναμώνεται. Και κατά συνέπεια η πολιτική του εξουσία καταρρέει”, δήλωσε στο AFP ο Πάτρικ Ντάιαμοντ, πρώην σύμβουλος της Ντάουνινγκ Στριτ υπό προηγούμενες κυβερνήσεις των Εργατικών. Αν υπουργοί αποφασίσουν να παραιτηθούν, αυτό πιθανότατα θα σημάνει το τέλος της θητείας του πρωθυπουργού, όπως συνέβη και με τον Μπόρις Τζόνσον. “Μοιάζει να βρίσκεται στο έλεος γεγονότων πέρα από τον έλεγχό του --κάτι που δεν είναι ποτέ καλό για έναν πρωθυπουργό”, πρόσθεσε ο Ντάιαμοντ, νυν καθηγητής πολιτικών επιστημών στο Πανεπιστήμιο Queen Mary του Λονδίνου.
Σε ποια περίπτωση ενδέχεται να αναγκαστεί να αποχωρήσει;
Ο Στάρμερ θα μπορούσε επίσης να αναγκαστεί να παραιτηθεί εάν αρκετοί βουλευτές των Εργατικών αμφισβητήσουν την εξουσία του. Τουλάχιστον 81 από αυτούς --σε σύνολο πάνω από 400 που διαθέτει το κόμμα -- πρέπει να υποστηρίξουν έναν πιθανό διάδοχο για να διεξαχθούν εσωτερικές εκλογές. Το περιβάλλον του Στάρμερ επιμένει ότι ο πρωθυπουργός θα αντισταθεί σε οποιαδήποτε προσπάθεια να τον αναγκάσουν να αποχωρήσει, κάτι που κινδυνεύει να βυθίσει το κόμμα σε εσωτερικές διαμάχες. Η κρίσιμη στιγμή θα μπορούσε να έρθει μετά τις τοπικές εκλογές που έχουν προγραμματιστεί για τις 7 Μαΐου στην Αγγλία, τη Σκωτία και την Ουαλία, οι οποίες προμηνύονται δύσκολες για τους Εργατικούς. “Οποιοσδήποτε υποψήφιος (για να τον διαδεχθεί) θα θέλει ο Στάρμερ να αναλάβει πλήρως την ευθύνη για τα αποτελέσματα που όλοι εκτιμούν ότι θα είναι καταστροφικά”, δήλωσε στο AFP ο Στίβεν Φίλντινγκ, καθηγητής πολιτικών επιστημών στο Πανεπιστήμιο του Νότιγχαμ.
Ποιος θα μπορούσε να τον διαδεχθεί;
Ο Φίλντινγκ αναμένει ότι η πρώην αντιπρόεδρος της κυβέρνησης Άντζελα Ρέινερ, μια δημοφιλής προσωπικότητα στην αριστερή πτέρυγα των Εργατικών, θα μπορούσε να διαδεχθεί τον Στάρμερ. Ωστόσο ακόμη δεν έχει ξεπεράσει ένα φορολογικό σκάνδαλο που οδήγησε πέρυσι στην παραίτησή της από την κυβέρνηση. Ένας άλλος πιθανός διάδοχος που αναφέρεται συχνά είναι ο δήμαρχος του Μάντσεστερ, ο Άντι Μπέρναμ. Αλλά πρώτα θα πρέπει να βρει έναν τρόπο να ξαναγίνει βουλευτής. Άλλοι πιθανοί διάδοχοι περιλαμβάνουν τον υπουργό Υγείας Γουές Στρίτινγκ και την υπουργό Εσωτερικών Σαμπάνα Μάχμουντ, δημοφιλή στη δεξιά πτέρυγα του κόμματος, την οποία όμως κάποιοι θεωρούν υπερβολικά διχαστική.
Ένας πιο ενωτικός υποψήφιος, όπως ο υπουργός Άμυνας Τζον Χίλι ή ο υπουργός Ενόπλων Δυνάμεων Αλ Καρνς, θα μπορούσε επίσης να αναδειχθεί προκειμένου να ξεπεραστούν οι εσωκομματικές διαφωνίες. Αυτή η έλλειψη ενός προφανούς διαδόχου θα μπορούσε επίσης να ωφελήσει τον Κιρ Στάρμερ και να του επιτρέψει να αντέξει την τρέχουσα κρίση. “Διατηρεί σημαντικά πλεονεκτήματα, ιδίως το μέγεθος της κοινοβουλευτικής του πλειοψηφίας”, επεσήμανε ο Ντάιαμοντ.
