Ο αμερικανικός αποκλεισμός των ιρανικών λιμανιών έχει πλέον τεθεί πλήρως σε εφαρμογή, «κόβοντας ολοκληρωτικά» το θαλάσσιο διεθνές εμπόριο της Τεχεράνης, από το οποίο εξαρτάται περίπου το 90% της οικονομίας της χώρας, σύμφωνα με ανακοίνωση της Κεντρικής Διοίκησης των ΗΠΑ (Centcom) αργά το βράδυ της Τρίτης.
Η εξέλιξη αυτή έρχεται σε μια περίοδο κατά την οποία ο Λευκός Οίκος αφήνει ανοιχτό το ενδεχόμενο διπλωματικής λύσης στη σύγκρουση στη Μέση Ανατολή, καθώς βρίσκονται σε εξέλιξη συζητήσεις για συνέχιση των διαπραγματεύσεων με την Τεχεράνη.
«Ο αποκλεισμός των ιρανικών λιμανιών έχει εφαρμοστεί πλήρως, καθώς οι αμερικανικές δυνάμεις διατηρούν τη ναυτική υπεροχή στη Μέση Ανατολή», δήλωσε ο διοικητής της Centcom, Μπραντ Κούπερ, υπογραμμίζοντας ότι η επιχείρηση ολοκληρώθηκε μέσα σε λιγότερο από 36 ώρες από τη σχετική εντολή του Αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ.
«Οι αμερικανικές δυνάμεις έχουν σταματήσει πλήρως το οικονομικό εμπόριο προς και από το Ιράν δια θαλάσσης», πρόσθεσε.
Πάνω από το 90% του θαλάσσιου εμπορίου του Ιράν, που ανέρχεται σε περίπου 109,7 δισ. δολάρια ετησίως, διέρχεται από τα Στενά του Ορμούζ, ενώ η χώρα δεν διαθέτει αξιόλογες εναλλακτικές διαδρομές, επισημαίνει ο Μιάντ Μαλέκι, ανώτερος ερευνητής στο think tank Foundation for Defense of Democracies στην Ουάσιγκτον.
Ο ίδιος εκτιμά ότι ο αποκλεισμός κοστίζει στην ιρανική οικονομία περίπου 435 εκατ. δολάρια ημερησίως σε συνολικές απώλειες.
Η αμερικανική επιχείρηση, που τέθηκε σε ισχύ τη Δευτέρα εν μέσω μιας εύθραυστης εκεχειρίας δύο εβδομάδων, περιλαμβάνει περισσότερους από 10.000 στρατιώτες, πάνω από δώδεκα πολεμικά πλοία και μαχητικά αεροσκάφη στον Κόλπο του Ομάν και την Αραβική Θάλασσα, σύμφωνα με τον αμερικανικό στρατό.
Κατά το πρώτο 24ωρο εφαρμογής, κανένα πλοίο δεν κατάφερε να διασπάσει τον αποκλεισμό, ενώ έξι εμπορικά πλοία έλαβαν εντολή να επιστρέψουν και να κατευθυνθούν εκ νέου σε ιρανικά λιμάνια στον Κόλπο του Ομάν.
Ωστόσο, η εταιρεία ναυτιλιακής πληροφόρησης Windward εντόπισε τουλάχιστον δύο πλοία που διέσχισαν τα Στενά του Ορμούζ την πρώτη πλήρη ημέρα εφαρμογής των μέτρων, μεταξύ των οποίων και ένα κινεζικών συμφερόντων δεξαμενόπλοιο υπό αμερικανικές κυρώσεις, το Rich Starry, το οποίο εξήλθε από τον Περσικό Κόλπο την Τρίτη.
«Η διέλευση από τα Στενά παραμένει περιορισμένη και συγκεντρώνεται κυρίως σε πλοία που τελούν υπό κυρώσεις, φέρουν ψευδή σημαία ή θεωρούνται υψηλού κινδύνου, με τα πρώτα σημάδια εφαρμογής των μέτρων να επηρεάζουν ήδη τη συμπεριφορά των πλοίων», αναφέρουν οι αναλυτές της Windward.
Το Ιράν έχει περιορίσει τη λειτουργία των Στενών του Ορμούζ — μέσω των οποίων διακινούνταν πριν από τον πόλεμο περίπου το ένα πέμπτο της παγκόσμιας προσφοράς πετρελαίου — ως αντίποινα για τα κοινά αμερικανοϊσραηλινά πλήγματα στο ιρανικό έδαφος που ξεκίνησαν στις 28 Φεβρουαρίου.
Ο ναυτικός αποκλεισμός των ΗΠΑ απειλεί να διαταράξει περαιτέρω τις ενεργειακές ροές μέσω αυτού του κρίσιμου θαλάσσιου διαδρόμου, ενώ ενδέχεται να επιβαρύνει και τις σχέσεις της Ουάσιγκτον με χώρες όπως η Κίνα και η Ινδία, οι οποίες συγκαταλέγονται στους βασικούς αγοραστές ιρανικού πετρελαίου.
Η Κίνα χαρακτήρισε την Τρίτη τον αποκλεισμό «επικίνδυνη και ανεύθυνη ενέργεια», προειδοποιώντας ότι θα εντείνει περαιτέρω την ένταση στην περιοχή.
Την ίδια ώρα, το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο αναθεώρησε προς τα κάτω την πρόβλεψή του για την παγκόσμια ανάπτυξη στο 3,1% για το 2026, από 3,3% προηγουμένως, προειδοποιώντας για τον κίνδυνο ενός «δυσμενούς σεναρίου», στο οποίο οι τιμές του πετρελαίου θα μπορούσαν να διατηρηθούν κοντά στα 100 δολάρια το βαρέλι.
