Ύστερα από μια καθοριστική, αλλά άκρως μυστική συνάντηση στον Λευκό Οίκο για το μέλλον της Γάζας, ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ και ο Ισραηλινός πρωθυπουργός Μπενιαμίν Νετανιάχου εμφανίστηκαν τελικά για κοινές δηλώσεις, έπειτα από καθυστέρηση που ξεπέρασε τη μία ώρα. Ο Τραμπ χαρακτήρισε την ημέρα «ιστορική» και μίλησε με έμφαση για έναν μηχανισμό ειρήνευσης που, αν γίνει αποδεκτός από τη Χαμάς, μπορεί να οδηγήσει σε άμεση κατάπαυση του πυρός και στην απελευθέρωση των ομήρων. «Σήμερα είναι μια μεγάλη μέρα, ίσως από τις σημαντικότερες στην ιστορία του πολιτισμού», είπε, ευχαριστώντας τον Νετανιάχου για τη συνεργασία και επισημαίνοντας ότι το σχέδιο εντάσσεται σε ένα ευρύτερο όραμα «αιώνιας ειρήνης στη Μέση Ανατολή».
Σύμφωνα με τον Αμερικανό πρόεδρο, εάν η Χαμάς αποδεχθεί την πρόταση, όλοι οι όμηροι θα πρέπει να απελευθερωθούν άμεσα ή, το αργότερο, εντός 72 ωρών. Το σχέδιο περιλαμβάνει τον αφοπλισμό της Χαμάς, τη στήριξη από αραβικές και μουσουλμανικές χώρες για τη διαχείριση της μεταβατικής περιόδου, τη δημιουργία προσωρινής διοίκησης στη Γάζα και τη σταδιακή αποχώρηση των ισραηλινών δυνάμεων, με το Ισραήλ να διατηρεί το δικαίωμα επανόδου αν αποτύχει η εφαρμογή. Παράλληλα, ο Τραμπ παρουσίασε την ιδέα δημιουργίας ενός «Board of Peace», διεθνούς επιτροπής ειρήνης με τη δική του προεδρία και συμμετοχή αραβικών κρατών, του Ισραήλ και προσωπικοτήτων όπως ο πρώην Βρετανός πρωθυπουργός Τόνι Μπλερ.
Η αποδοχή ή η απόρριψη από τη Χαμάς αποτελεί το κομβικό σημείο. Ο Τραμπ διεμήνυσε ότι, σε περίπτωση αρνητικής απάντησης, ο Νετανιάχου έχει την έγκρισή του να προχωρήσει σε ό,τι κρίνει αναγκαίο. Οι δηλώσεις έγιναν σε μια περίοδο έντονων διεθνών πιέσεων και παρασκηνιακών διαβουλεύσεων, με την Ουάσιγκτον να έχει απευθυνθεί σε μεσολαβητές, όπως το Κατάρ, πριν και κατά τη διάρκεια των συνομιλιών. Πέρα από την εκεχειρία και την επιστροφή των ομήρων, ο Λευκός Οίκος προωθεί και ένα ευρύτερο πρόγραμμα μεταπολεμικής σταθεροποίησης, που στοχεύει στην ανασυγκρότηση της Γάζας, την αποκατάσταση της ανθρωπιστικής βοήθειας και την εξασφάλιση μιας νέας ισορροπίας ασφαλείας. Ο Τραμπ εμφανίστηκε αισιόδοξος, τονίζοντας ότι «είμαστε πολύ κοντά, ίσως περισσότερο από όσο νομίζουμε» σε μια συμφωνία κατάπαυσης του πυρός.
Από την πλευρά του, ο Μπενιαμίν Νετανιάχου δήλωσε ότι στηρίζει το αμερικανικό σχέδιο, το οποίο χαρακτήρισε «κρίσιμο βήμα» για τον τερματισμό του πολέμου στη Γάζα και για την ασφάλεια του Ισραήλ. Εξέφρασε την πεποίθηση ότι η ημέρα αυτή «θέτει τα θεμέλια για ειρήνη» και διαβεβαίωσε πως το πλαίσιο συμφωνεί με τις βασικές αρχές του Ισραήλ. Σύμφωνα με τον ίδιο, η Χαμάς θα πρέπει να αφοπλιστεί, η Γάζα να αποστρατιωτικοποιηθεί και να τεθεί υπό «ειρηνική πολιτική διοίκηση», ενώ οι στρατιωτικές και πολιτικές δυνατότητες της οργάνωσης θα εξαλειφθούν.
Ο Ισραηλινός πρωθυπουργός υπογράμμισε ότι η αποχώρηση των ισραηλινών δυνάμεων θα εξαρτηθεί από τον βαθμό του αφοπλισμού: όσο πιο πλήρης και επαληθεύσιμη είναι η διαδικασία, τόσο πιο εκτεταμένη θα είναι η απόσυρση. Ξεκαθάρισε, ωστόσο, ότι σε περίπτωση που η Χαμάς απορρίψει το σχέδιο, το Ισραήλ θα συνεχίσει μόνο του τις στρατιωτικές επιχειρήσεις μέχρι να διασφαλιστούν οι στόχοι του. Τόνισε ακόμη ότι η Παλαιστινιακή Αρχή δεν μπορεί να αναλάβει ρόλο στη Γάζα χωρίς προηγούμενο «ουσιαστικό μετασχηματισμό».
Ολοκληρώνοντας τις δηλώσεις του, ο Νετανιάχου εξήρε τον Ντόναλντ Τραμπ, χαρακτηρίζοντάς τον «τον μεγαλύτερο φίλο που είχε ποτέ το Ισραήλ στον Λευκό Οίκο», και δήλωσε πως το σχέδιο που παρουσίασε η αμερικανική κυβέρνηση προσφέρει μια ρεαλιστική πορεία για την «επόμενη ημέρα» στη Γάζα, εφόσον υπάρξουν δεσμεύσεις και απτά βήματα από όλες τις εμπλεκόμενες πλευρές.
Το σχέδιο Τραμπ
Ο Λευκός Οίκος έδωσε στη δημοσιότητα το σχέδιο του Αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ για τον τερματισμό του πολέμου στη Λωρίδα της Γάζας, το οποίο προβλέπει την έναρξη διαλόγου μεταξύ Ισραηλινών και Παλαιστινίων ώστε να συμφωνήσουν έναν πολιτικό ορίζοντα για την ειρηνική συνύπαρξή τους.
Σύμφωνα με το σχέδιο Τραμπ, εφόσον και οι δύο πλευρές συμφωνήσουν με την πρόταση, ο πόλεμος θα τερματιστεί αμέσως. Εντός 72 ωρών από τη στιγμή που το Ισραήλ την κάνει αποδεκτή, όλοι οι όμηροι, ζωντανοί και νεκροί, θα πρέπει να επιστρέψουν στο Ισραήλ. Αφού επιστραφούν όλοι οι όμηροι, το Ισραήλ θα πρέπει να απελευθερώσει 250 ισοβίτες Παλαιστίνιους και 1.700 Γαζαίους που συνελήφθησαν μετά την 7η Οκτωβρίου 2023.
Το Ισραήλ δεν θα κατακτήσει, ούτε θα προσαρτήσει τη Λωρίδα της Γάζας, τη διακυβέρνηση της οποίας θα αναλάβει προσωρινά μια μεταβατική, τεχνοκρατική, απολίτικη παλαιστινιακή επιτροπή. Ο ίδιος ο Τραμπ θα προεδρεύει σε μια επιτροπή που θα επιβλέπει το μεταβατικό στάδιο στον θύλακα και στην οποία θα μετέχουν και άλλοι αρχηγοί κρατών, συμπεριλαμβανομένου και του πρώην πρωθυπουργού της Βρετανίας Τόνι Μπλερ.
Τα μέλη της Χαμάς θα πρέπει να συμφωνήσουν ότι δεν θα διαδραματίσουν κανέναν ρόλο στη διακυβέρνηση της Γάζας, εμμέσως, ευθέως ή με οποιαδήποτε μορφή. Στα μέλη της οργάνωσης που επιθυμούν να φύγουν από τη Γάζα θα παρασχεθεί ασφαλής διέλευση για τις χώρες που θα τα δεχτούν ενώ προβλέπεται και αμνηστία σε όσους δεχτούν να καταθέσουν τα όπλα.
Κανείς δεν θα υποχρεωθεί να φύγει από τη Γάζα και όσοι επιθυμούν να φύγουν θα μπορούν να το κάνουν ελεύθερα και να επιστρέψουν επίσης.
