Μια συριακή οργάνωση δημιούργησε ένα μουσείο εικονικής πραγματικότητας που τεκμηριώνει τα δεινά των κρατουμένων στις συριακές φυλακές, οι οποίες χρησιμοποιούνταν επί δεκαετίες για τον εγκλεισμό των αντιφρονούντων του καθεστώτος Άσαντ. Ο οργανισμός «Μουσείο Συριακών Φυλακών» προσφέρει τρισδιάστατες εικονικές περιηγήσεις σε φυλακές, μαρτυρίες πρώην κρατουμένων, καθώς και μελέτες και έρευνες για κέντρα κράτησης. «Το μουσείο επιδιώκει να διατηρήσει ζωντανές στη συλλογική μνήμη τις μαύρες σελίδες στην ιστορία της Συρίας, που συνδέονται με τη βία, τις δολοφονίες και τις φυλακές», δήλωσε ο ιδρυτής του, ο Άμερ Ματάρ, στο AFP στο περιθώριο των εγκαινίων του που πραγματοποιήθηκαν χθες, Δευτέρα, το βράδυ στο Εθνικό Μουσείο στη Δαμασκό.
Σύμφωνα με το Συριακό Παρατηρητήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων, περισσότεροι από δύο εκατομμύρια Σύροι φυλακίστηκαν από το καθεστώς της οικογένειας Άσαντ, η οποία κυβέρνησε τη Συρία για περισσότερα από 50 χρόνια μέχρι την πτώση του Μπασάρ αλ-Άσαντ τον Δεκέμβριο του 2024. Οι μισοί συνελήφθησαν μετά τις ειρηνικές διαμαρτυρίες του 2011, η βάναυση καταστολή των οποίων πυροδότησε τον 14χρονο εμφύλιο πόλεμο. Περισσότεροι από 200.000 άνθρωποι έχουν πεθάνει στη φυλακή, έχουν εκτελεστεί ή έχουν υποβληθεί σε βασανιστήρια, σύμφωνα με το Παρατηρητήριο. Η Διεθνής Αμνηστία είχε χαρακτηρίσει τη φυλακή Saydnaya κοντά στη Δαμασκό «ανθρώπινο σφαγείο», σύμβολο της φρίκης.
Το "Ίδρυμα Μουσείου Φυλακών" βασίστηκε στη μεθοδολογία που αναπτύχθηκε το 2017, όταν κατέγραψε την εμπειρία των κρατουμένων στις φυλακές της τζιχαντιστικής οργάνωσης Ισλαμικό Κράτος (ISIS) στα εδάφη που έλεγχε στη Συρία. Μετά την πτώση του Μπασάρ αλ-Άσαντ, ο οποίος ανατράπηκε από έναν ισλαμιστικό συνασπισμό, η οργάνωση συνεργάστηκε με συριακούς και διεθνείς οργανισμούς που ειδικεύονται στους αγνοούμενους και την ποινική δικαιοσύνη για να δημιουργήσει αυτό το εικονικό μουσείο. «Φοβόμασταν ότι αυτές οι φυλακές θα καταστρέφονταν προτού προλάβουμε να τεκμηριώσουμε την ύπαρξή τους, αλλά μέχρι στιγμής έχουμε καταφέρει να επισκεφτούμε 70 από αυτές», δήλωσε ο Ματάρ.
Σύμφωνα με τους διοργανωτές, το μουσείο στοχεύει να «τιμήσει τα θύματα, να ενισχύσει τις φωνές των επιζώντων και να συγκεντρώσει στοιχεία για να οδηγήσει τους υπεύθυνους στη δικαιοσύνη». Δεκάδες χιλιάδες οικογένειες εξακολουθούν να περιμένουν να μάθουν για την τύχη των αγαπημένων τους προσώπων που εξαφανίστηκαν στις φυλακές κολαστήρια της Συρίας. Τον Μάιο, οι αρχές ανακοίνωσαν τη δημιουργία μιας εθνικής επιτροπής για τους αγνοούμενους. Ωστόσο, οι ΜΚΟ και οι ακτιβιστές πιστεύουν ότι ο δρόμος προς τη δικαιοσύνη παραμένει μακρύς και τονίζουν την ανάγκη για ανεξάρτητες έρευνες.
