Ο Ντόναλντ Τραμπ ανακοίνωσε, έπειτα από την «πολύ καλή» συζήτηση που είχε με τον Βολοντίμιρ Ζελένσκι και ευρωπαίους ηγέτες, πως «άρχισε προετοιμασίες» για να γίνει συνάντηση του ουκρανού ηγέτη με τον ρώσο πρόεδρο Βλαντίμιρ Πούτιν.
Σύμφωνα με πηγή ενήμερη σχετικά, ο ρώσος πρόεδρος Πούτιν δήλωσε διατεθειμένος να συναντηθεί με τον αρχηγό του ουκρανικού κράτους όταν του τηλεφώνησε ο αμερικανός ομόλογός του σε διάλειμμα των συνομιλιών στον Λευκό Οίκο.
Κατά τον καγκελάριο της Γερμανίας Φρίντριχ Μερτς, σκοπός είναι η συνάντηση να γίνει εντός Αυγούστου.
Ο κ. Τραμπ ανέφερε μέσω Truth Social ότι η συνάντηση, σε τόπο που δεν έχει οριστεί ακόμη, θα ακολουθηθεί από τριμερή σύνοδο κορυφής, με παρόντα τον ίδιο, προκειμένου να υπάρξει αποκατάσταση της ειρήνης, έπειτα από τριάμισι χρόνια πολέμου.
Ο κ. Τραμπ και οι προσκεκλημένοι του «συζητήσαμε εγγυήσεις ασφαλείας για την Ουκρανία, εγγυήσεις που θα παρασχεθούν από διάφορες ευρωπαϊκές χώρες, σε συντονισμό με τις ΗΠΑ», πρόσθεσε.
Η Μόσχα απορρίπτει οποιαδήποτε εγγύηση ασφαλείας μέσω του NATO και του μηχανισμού του για τη συλλογική άμυνα, το περίφημο άρθρο 5.
Οι συνομιλίες διακόπηκαν για κάποια ώρα προκειμένου ο αμερικανός πρόεδρος να μιλήσει τηλεφωνικά με τον ρώσο ομόλογό του.
«Θεωρώ πως είχαμε πολύ καλή συζήτηση με τον πρόεδρο Τραμπ, ήταν αληθινά η καλύτερη» ως τώρα, ανέφερε από την πλευρά του ο αρχηγός του ουκρανικού κράτους χθες το απόγευμα.
Πριν από τη διευρυμένη συνάντηση με τη συμμετοχή ευρωπαίων ηγετών, οι δυο άνδρες είχαν διμερή συνάντηση στο Οβάλ Γραφείο, όπου απάντησαν σε κάποιες ερωτήσεις δημοσιογράφων και εκφράστηκαν σε εγκάρδιο τόνο, σε θεαματική αντίθεση με τη δημόσια ταπείνωση που υπέστη ο κ. Ζελένσκι στα τέλη Φεβρουαρίου.
«Σας ευχαριστώ για την πρόσκληση και σας ευχαριστώ πολύ για τις προσπάθειές σας, τις προσωπικές προσπάθειές σας για να λάβουν τέλος οι σκοτωμοί και να σταματήσει αυτός ο πόλεμος», είπε ο κ. Ζελένσκι, στον οποίο ο αμερικανός πρόεδρος Τζέι Ντι Βανς είχε προσάψει την προηγούμενη φορά πως δεν έδειχνε την ευγνωμοσύνη που όφειλε για την αμερικανική υποστήριξη στον πόλεμο.
Ο κ. Ζελένσκι και οι Ευρωπαίοι φάνηκαν να κάνουν συνειδητή προσπάθεια για να δημιουργήσουν την καλύτερη διάθεση στον κ. Τραμπ μετά τη συνάντησή του, χωρίς απτά αποτελέσματα, με τον κ. Πούτιν την Παρασκευή, όταν ο ρώσος πρόεδρος δεν έκανε καμιά ουσιαστική παραχώρηση δημόσια.
Ο ουκρανός πρόεδρος Ζελένσκι φόρεσε μαύρο σακάκι και μαύρο πουκάμισο όταν πήγε στον Λευκό Οίκο και ο αμερικανός ομόλογός του Τραμπ, που δίνει σημασία στο πρωτόκολλο, τον επαίνεσε για την εμφάνισή του υποδεχόμενος τον καλεσμένο του. Η εμφάνιση του τον Φεβρουάριο -όταν είχε πάει με στρατιωτικού τύπου περιβολή όπως συνηθίζει- είχε επικριθεί από τον ίδιο τον ρεπουμπλικάνο και οπαδούς του.
Οι προσκεκλημένοι του κ. Τραμπ, όπως και ο κ. Ζελένσκι, φρόντισαν να τον ευχαριστήσουν για τις μεσολαβητικές προσπάθειές του.
Νότες που δεν ταίριαζαν και πολύ με τις υπόλοιπες ήταν οι τοποθετήσεις του γερμανού καγκελάριου Φρίντριχ Μερτς, που επέμεινε στην ανάγκη να κηρυχθεί κατάπαυση του πυρός προτού συνεχιστούν οι απευθείας διαπραγματεύσεις - κάτι που δεν βρίσκει απαραίτητο ο ένοικος του Λευκού Οίκου.
«Ας εργαστούμε γι’ αυτό και ας προσπαθήσουμε να ασκήσουμε πίεση στη Ρωσία», είπε ο κ. Μερτς, καθώς η πιο αιματηρή ένοπλη σύρραξη στο έδαφος της Ευρώπης μετά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο συνεχίζεται, με επιδρομές drones και εκτοξεύσεις βαλλιστικών πυραύλων της Ρωσίας εναντίον της Ουκρανίας.
Προτού αρχίσουν οι συνομιλίες με τους Ευρωπαίους, ο αμερικανός πρόεδρος είπε στον γάλλο ομόλογό του Εμανουέλ Μακρόν, κάτι που πιθανόν εν αγνοία του κατέγραψε μικρόφωνο, προφανώς αναφερόμενος στον Βλαντίμιρ Πούτιν: «Νομίζω πως θέλει να κλείσει συμφωνία μαζί μου. Καταλαβαίνεις; Όσο τρελό κι αν ακούγεται».
Στο άνευ προηγουμένου διπλωματικό μπαλέτο ο γενικός γραμματέας του NATO Μαρκ Ρούτε, η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, ο πρωθυπουργός της Βρετανίας Κιρ Στάρμερ, ο γερμανός καγκελάριος Φρίντριχ Μερτς, η πρωθυπουργός της Ιταλίας Τζόρτζα Μελόνι, ο πρόεδρος της Φινλανδίας Αλεξάντερ Στουμπ και ο πρόεδρος της Γαλλίας Εμανουέλ Μακρόν αφίχθησαν ο ένας μετά τον άλλο στον Λευκό Οίκο για να σταθούν γύρω από τον ουκρανό πρόεδρο.
Ο κ. Ζελένσκι είπε ξανά χθες, προτού πάει στην αμερικανική προεδρία, πως η Ρωσία δεν πρέπει να «επιβραβευτεί» για τη στρατιωτική εισβολή στη χώρα του τον Φεβρουάριο του 2022.
Ο αμερικανός πρόεδρος, που δεν έχει ενστερνιστεί ποτέ δημόσια την άποψη ότι η Μόσχα είναι αποκλειστικά υπεύθυνη για τον πόλεμο, αναφέρθηκε ξανά χθες στο ζήτημα της «ανταλλαγής εδαφών».
Ο κ. Μακρόν διαβεβαίωσε πως το ακανθώδες θέμα αυτό δεν συζητήθηκε «καθόλου» χθες. Απαίτησε εξάλλου να επιβληθούν ακόμα πιο σκληρές κυρώσεις στη Ρωσία αν αποτύχει «η διπλωματία», μερικές ώρες μετά τις πολυμερείς συνομιλίες.
Ενώ ο κ. Μερτς επέμεινε στο ότι η Ουκρανία δεν μπορεί να εξαναγκαστεί να κάνει εδαφικές παραχωρήσεις στη Ρωσία.
Ζελένσκι
Οι δυτικοί σύμμαχοι του Κιέβου σκοπεύουν να επισημοποιήσουν «εντός δέκα ημερών» τις εγγυήσεις ασφαλείας που θα παρέχουν στην Ουκρανία για να προληφθεί οποιαδήποτε νέα ρωσική επίθεση στη χώρα σε περίπτωση που υπογράψει συμφωνία ειρήνης με τη Μόσχα, δήλωσε στην Ουάσιγκτον ο ουκρανός πρόεδρος Βολοντίμιρ Ζελένσκι.
«Οι εγγυήσεις ασφαλείας πιθανόν θα αποφασιστούν από τους εταίρους μας και θα υπάρξουν ολοένα περισσότερες λεπτομέρειες, καθώς τα πάντα θα γραφτούν στο χαρτί και θα επισημοποιηθούν (...) εντός μιας εβδομάδας, σε ως και δέκα ημέρες», σημείωσε μετά τις συνομιλίες με τον αμερικανό πρόεδρο Ντόναλντ Τραμπ και ευρωπαίους ηγέτες στον Λευκό Οίκο χθες.
Μερτς
Για συνάντηση η οποία «όχι απλώς ανταποκρίθηκε, αλλά ξεπέρασε τις προσδοκίες» του, αλλά και για «κρίσιμες μέρες» για την Ουκρανία και για την Ευρώπη έκανε λόγο ο καγκελάριος της Γερμανίας Φρίντριχ Μερτς μετά την ολοκλήρωση των συνομιλιών στον Λευκό Οίκο, επιμένοντας στην ανάγκη κήρυξης κατάπαυσης του πυρός, «το αργότερο» ως την πιθανή συνάντηση του ουκρανού προέδρου Βολοντίμιρ Ζελένσκι με τον πρόεδρο της Ρωσίας Βλαντίμιρ Πούτιν.
«Ήταν καλή συνάντηση με τον πρόεδρο Τραμπ, τον πρόεδρο Ζελένσκι και τους ευρωπαίους εταίρους μας στην Ουάσιγκτον, αλλά τα επόμενα βήματα θα είναι πιο περίπλοκα. Πρέπει να ασκήσουμε πίεση στην Ρωσία. Πρέπει να υπάρξει κατάπαυση του πυρός πριν από περαιτέρω συνομιλίες», ανέφερε ο καγκελάριος Μερτς μέσω Χ.
Επιβεβαίωσε εξάλλου πως είναι «έτοιμος» να συναντηθεί σε διμερές επίπεδο με τον ρώσο ομόλογό του για να λάβει τέλος η ρωσική στρατιωτική εισβολή στην Ουκρανία πριν από τριάμισι χρόνια. Πρόσθεσε πως «αναμένει» ότι κατόπιν θα γίνει τριμερής σύνοδος με τον Ντόναλντ Τραμπ. Το ζήτημα των εδαφών «θα το συζητήσουμε εγώ κι ο Πούτιν», πρόσθεσε.
Μακρόν
Ο γάλλος πρόεδρος Εμανουέλ Μακρόν επισήμανε χθες Δευτέρα πως στις εγγυήσεις ασφαλείας που θα πρέπει να συνοδεύσουν την όποια συμφωνία ειρήνης κλειστεί ανάμεσα στην Ουκρανία και τη Ρωσία θα είναι και το να υπάρχει «ρωμαλέος» ουκρανικός στρατός, ικανός να αποτρέψει οποιαδήποτε νέα επίθεση.
Εξήγησε πως έθιξε στις συνομιλίες στον Λευκό Οίκο ότι σε «αυτές τις εγγυήσεις ασφαλείας» συγκαταλέγεται το να συνεχίσει να υφίσταται «ρωμαλέος ουκρανικός στρατός, που θα μπορεί να προβάλει αντίσταση σε οποιαδήποτε απόπειρα επίθεσης και να την αποτρέψει, κατά συνέπεια δεν θα υφίσταται περιορισμούς ως προς τους αριθμούς, τις δυνατότητες, τους εξοπλισμούς», μετά τη συνάντηση με τους προέδρους των ΗΠΑ, της Ουκρανίας κι ευρωπαίους ηγέτες.
Σημείωσε εξάλλου ότι το ζήτημα των ενδεχόμενων εδαφικών παραχωρήσεων της Ουκρανίας δεν εθίγη.
«Δεν μιλήσαμε για αυτό το ζήτημα καθόλου», διαβεβαίωσε, «για δυο λόγους. Καταρχάς, η προτεραιότητα είναι οι εγγυήσεις ασφαλείας· κι έπειτα, είπαμε ‘αυτό ας συζητηθεί σε διμερές και τριμερές επίπεδο’».
Ρούτε
Ο γενικός γραμματέας του οργανισμού του Συμφώνου του βόρειου Ατλαντικού Μαρκ Ρούτε δήλωσε ότι δεν συζητείται η ένταξη της Ουκρανίας στο NATO, αλλά γίνεται λόγος για εγγυήσεις ασφαλείας στο Κίεβο τύπου «άρθρου 5», που προβλέπει συλλογική άμυνα, στη χώρα όπου εισέβαλε ο στρατός της Ρωσίας τον Φεβρουάριο του 2022.
«Η κατάσταση έχει ως εξής — οι ΗΠΑ και ορισμένες άλλες χώρες έχουν πει πως τάσσονται εναντίον του να γίνει η Ουκρανία κράτος μέλος του NATO. Η επίσημη θέση του NATO είναι (...) πως ο δρόμος προς την ένταξη της Ουκρανίας είναι αμετάκλητος», είπε ο κ. Ρούτε κατά τη διάρκεια συνέντευξης που παραχώρησε στο Fox News.
«Όμως αυτό που συζητάμε εδώ δεν είναι το να γίνει η χώρα μέλος του NATO, αυτό που συζητάμε είναι εγγυήσεις ασφαλείας τύπου του άρθρου 5 για την Ουκρανία και το τι ακριβώς σημαίνει αυτό θα συζητηθεί τώρα πιο συγκεκριμένα», πρόσθεσε.
Το άρθρο 5 της ιδρυτικής συνθήκης της δυτικής στρατιωτικής συμμαχίας προβλέπει πως επίθεση εναντίον κράτους μέλος της εκλαμβάνεται ως επίθεση εναντίον όλων. Η ένταξη της Ουκρανίας στο NATO είναι στρατηγικός στόχος του Κιέβου, που έχει εγγραφτεί στο Σύνταγμα.
Ωστόσο αυτό αποτελεί κόκκινη γραμμή για τον πρόεδρο της Ρωσίας Βλαντίμιρ Πούτιν.
Ο κ. Ρούτε πως οι εγγυήσεις ασφαλείας αυτού του τύπου μπορεί να προσφερθούν στο Κίεβο αντί της ένταξης.
Σύμφωνα με τον ΓΓ της συμμαχίας, δεν έγινε συζήτηση για την ανάπτυξη νατοϊκών στρατευμάτων στην ουκρανική επικράτεια.
