Ο Σύλλογος Ελλήνων Χορτοφάγων (HellasVeg), με αφορμή την επαναφορά της πρότασης απαγόρευσης της χρήσης όρων όπως «veggie burger», «φυτικό λουκάνικο» και «φυτική μπριζόλα» σε προϊόντα φυτικής προέλευσης, απεύθυνε έκκληση προς το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης να μην στηρίξει τη συζήτηση κατά τη διάρκεια του Συμβουλίου Υπουργών Γεωργίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης, που πραγματοποιήθηκε στις 23-24 Ιουνίου 2025.
Κεντρικό μήνυμα της επιστολής ήταν ότι η χρήση αυτών των όρων, όχι μόνο δεν παραπλανά αλλά διευκολύνει τον καταναλωτή και προωθεί τη διατροφική καινοτομία και βιωσιμότητα στην Ελλάδα και την Ευρώπη. Διαβάστε την επιστολή εδώ.
Η εν λόγω πρωτοβουλία, η οποία προωθείται από χώρες όπως η Τσεχία, η Αυστρία, η Ουγγαρία, η Ιταλία και η Σλοβακία, με τη στήριξη και άλλων κρατών-μελών, δεν ανταποκρίνεται σε πραγματική ανάγκη και αντιθέτως υπονομεύει την λογική του καταναλωτή, την ευρωπαϊκή νομοθεσία, την καινοτομία και τη βιώσιμη διατροφική μετάβαση στην ΕΕ.
1. Η ισχύουσα νομοθεσία επαρκεί για την προστασία των καταναλωτών
Η ευρωπαϊκή νομοθεσία για την πληροφόρηση των καταναλωτών (Κανονισμός (ΕΕ) 1169/2011) προβλέπει με σαφήνεια τα θέματα επισήμανσης Τα φυτικά εναλλακτικά προϊόντα συμμορφώνονται πλήρως με τις απαιτήσεις και δεν παραπλανούν. Το Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης (υπόθεση C-438/23), αλλά και η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχουν αναγνωρίσει το υφιστάμενο νομικό πλαίσιο για την ενημέρωση και πληροφόρηση των καταναλωτών. Επομένως, η επιβολή πρόσθετων περιορισμών στη χρήση ονομασιών θα μπορούσε να θεωρηθεί υπερρύθμιση, δημιουργώντας περισσότερη σύγχυση μεταξύ καταναλωτών και παραγωγών.
2. Τα δεδομένα είναι σαφή – οι καταναλωτές γνωρίζουν και επιλέγουν συνειδητά
Σύμφωνα με πανευρωπαϊκές έρευνες καταναλωτών:
- Το 80% των Ευρωπαίων αποδέχεται τη χρήση παραδοσιακών ονομασιών σε φυτικά προϊόντα, εφόσον η ετικέτα είναι σαφής, όπως “veggie burger” ή “φυτικό λουκάνικο” (BEUC).
- Μόνο το 7-8% των αγοραστικών αποφάσεων μπορεί να θεωρηθεί προϊόν παρανόησης.
- Στην Ελλάδα, το 82% δεν αντιτίθεται στη χρήση των υφιστάμενων ονομασιών.
- Σε χώρες όπως η Γερμανία, η Αυστρία και η Πορτογαλία, η ικανότητα διάκρισης μεταξύ ζωικών και φυτικών προϊόντων φτάνει ή ξεπερνά το 90%.
Μάλιστα, η απαγόρευση ονομασιών, οι οποίες παραδοσιακά σχετίζονται με το κρέας, σε τρόφιμα φυτικής προέλευσης, έχει αποδειχθεί ότι προκαλεί μεγαλύτερη σύγχυση στους καταναλωτές, ως προς την χρήση, τη γεύση και τη λειτουργικότητα του προϊόντος.
3. Η οικονομία, η καινοτομία και η αγροτική ανάπτυξη στο στόχαστρο
Η αγορά των φυτικών εναλλακτικών προϊόντων αναπτύσσεται ραγδαία, με πολλά υποσχόμενα σενάρια για το προσεχές μέλλον:
- Πάνω από 30% των Ευρωπαίων είναι flexitarians, ενώ 1 στους 3 μειώνει την κατανάλωση κρέατος.
- Η αγορά φυτικών τροφίμων στην ΕΕ αυξήθηκε κατά 21% την περίοδο 2020-2022, ξεπερνώντας τα 6 δισεκατομμύρια ευρώ.
- Δημιουργούνται χιλιάδες θέσεις εργασίας στον τομέα των εναλλακτικών πρωτεϊνών (π.χ. 3.500 στην Ολλανδία, 2.000 στη Φλάνδρα).
- Η καλλιέργεια φυτικών πρωτεϊνών μπορεί να αυξήσει τα εισοδήματα των αγροτών έως και 71% σε βάθος χρόνου.
Επομένως, η επιβολή περιορισμών στις ονομασίες αναμένεται να δημιουργήσει αναταραχές σε μικρομεσαίες και νεοφυείς επιχειρήσεις και να αποτελέσει τροχοπέδη στην καινοτομία και την πράσινη μετάβαση.
Το ηχηρό μήνυμα προς τα κράτη – μέλη:
Η Ευρώπη οφείλει να μείνει ακλόνητη στις αξίες και τις λειτουργίες της προτάσσοντας το συλλογικό συμφέρον των πολιτών και παραγωγών. Σε μια εποχή όπου η καινοτομία και η ανταγωνιστικότητα αποτελούν κρίσιμους πυλώνες για την ΕΕ, μία πρόταση απαγόρευσης στις ονομασίες, όπως αυτή:
- Εντείνει το αρνητικό δημόσιο αίσθημα ως προς τις πολιτικές προτεραιότητες της Ευρώπης.
- Αντιβαίνει στις αρχές της ενιαίας ελεύθερης αγοράς και της απλοποίησης της νομοθεσίας.
- Δυσχεραίνει τον στόχο της πράσινης μετάβασης στην Ευρώπη.
- Πλήττει τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις και την καινοτομία στον τομέα των φυτικών τροφίμων.
Όπως χαρακτηριστικά ανέφερε η Ευρωπαϊκή Ένωση Χορτοφάγων σε πρωτογενές άρθρο της, τον Οκτώβριο του 2024, η απαγόρευση αυτή στοχεύει να «λύσει» ένα πρόβλημα που δεν υπάρχει.
Η HellasVeg (Σύλλογος Ελλήνων Χορτοφάγων), ως επίσημο μέλος της EVU, απηχεί αυτό το συναίσθημα και καλεί τα κράτη-μέλη να σταθούν στο ύψος των περιστάσεων και να στηρίξουν την υφιστάμενη ισχύουσα νομοθεσία. Η χρήση όρων όπως “veggie burger” δεν παραπλανά – βοηθά. Ο καταναλωτής έχει το δικαίωμα να γνωρίζει, να συγκρίνει και να επιλέγει συνειδητά.
